ΔΙΕΣΩΣΕ ΠΕΡΑΝ ΤΩΝ 180 ΧΙΛΙΑΔΩΝ ΜΕΤΑΝΑΣΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΦΕΤΙΝΗ ΧΡΟΝΙΑ
ΔΙΕΣΩΣΕ σχεδόν 180.000 πρόσφυγες, οι ημέρες της ήταν πιο γεμάτες από ποτέ και παρά τις προσπάθειές της χιλιάδες άλλοι πνίγηκαν: το 2016 ήταν η χρονιά όλων των ρεκόρ για την ιταλική ακτοφυλακή. Μια σειρά κόκκινα τηλέφωνα, τοίχοι καλυμμένοι με ναυτικούς χάρτες: από αυτή τη μικρή αίθουσα ενός υπουργικού κτηρίου στη νότια Ρώμη η ακτοφυλακή συντονίζει όλες της τις ενέργειες διάσωσης στα ανοικτά της Λιβύης.

«Μόλις λαμβάνουμε μια κλήση για βοήθεια, γινόμαστε μαέστροι», συντονίζοντας σχεδόν όλα τα πλοία -της ακτοφυλακής, του Πολεμικού Ναυτικού, των ανθρωπιστικών οργανώσεων και τα εμπορικά- που βρίσκονται στην περιοχή, εξηγεί ο εκπρόσωπος της ιταλικής ακτοφυλακής Φίλιπο Μαρίνι.

Κατανεμημένοι κατά μήκος των 8.000 χιλιομέτρων των ιταλικών ακτών, τα 11.000 μέλη της ακτοφυλακής είναι υπεύθυνα καθημερινά για τη ναυτική ασφάλεια, την προστασία του οικοσυστήματος και τον έλεγχο της αλιείας. Η ζώνη εποπτείας τους καλύπτει περίπου 500.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα γύρω από την ιταλική χερσόνησο και τα νησιά της, όμως η αδυναμία των συναδέλφων τους της Λιβύης καθιστά ντε φάκτο το Κέντρο Συντονισμού Επιχειρήσεων Διάσωσης της Ρώμης αρμόδιο για το μεγαλύτερο μέρος της περιοχής μεταξύ της Λιβύης και της Ιταλίας.

Και πλέον πρόκειται για μια θαλάσσια περιοχή με μεγάλη κίνηση: το 2014 διασώθηκαν εκεί 170.000 άνθρωποι, 153.000 το 2015 και σχεδόν 180.000 φέτος, εκ των οποίων περισσότεροι από 4.000 την προηγούμενη εβδομάδα, την ώρα που τα περισσότερα σωστικά πλοία έχουν αναστείλει τις δραστηριότητές τους για τον χειμώνα. Και αν τα ποσοστά μοιάζουν να μένουν περίπου ίδια, οι νέες τακτικές των διακινητών επέφεραν σημαντικές αλλαγές φέτος στην καθημερινότητα της ιταλικής ακτοφυλακής, με αύξηση κατά 40% του αριθμού των πλοιαρίων που έχουν διασωθεί, τα οποία πλέον είναι μικρά, και με μια αύξηση των ταυτόχρονων αναχωρήσεων.

Η άλλη πρόκληση
Η άλλη μεγάλη πρόκληση φέτος ήταν οι μαζικές αναχωρήσεις. Περισσότεροι από 13.000 άνθρωποι διασώθηκαν στη διάρκεια μίας εβδομάδας στο τέλος Μαΐου, 14.000 μέσα σε πέντε ημέρες στα τέλη Αυγούστου και το απόλυτο ρεκόρ των 7.000 ανθρώπων (σε 53 πλοιάρια) στις 29 Αυγούστου και ακόμη 6.000 στις 3 Οκτωβρίου.

Στην Ιταλία, όπου τα κέντρα υποδοχής είναι υπερπλήρη, οι αριθμοί αυτοί προκαλούν ποικίλες αντιδράσεις και ρίχνουν νερό στον μύλο λαϊκιστικών κομμάτων, όπως το Κίνημα των Πέντε Αστέρων και η Λέγκα του Βορρά, που καταγγέλλουν ότι η χώρα δεν έχει υποχρέωση να δέχεται ανθρώπους που διασώθηκαν 30 μίλια από τη Λιβύη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε η Ρώμη στις Βρυξέλλες, η διάσωση των προσφύγων στη θάλασσα κόστισε φέτος 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ, χωρίς να λαμβάνονται υπ' όψιν τα 2,3 δισεκατομμύρια για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο.