Η αδυναμία της κυβέρνησης της Συρίας είναι αυτή που θα καθορίσει το επόμενο στάδιο του εμφύλιου πολέμου

Παρά τις επιτυχίες στο Χαλέπι, η απώλεια της Παλμύρας αποδεικνύει ότι ο κυβερνητικός στρατός της Συρίας δεν είναι ικανός για μεγάλα πράγματα χωρίς τους Ρώσους και τους Ιρανούς

Μπορεί αυτό να είναι ένα πάθημα για τους κυβερνητικούς της Συρίας, όμως Ρώσοι αξιωματικοί δεν κρύβουν την οργή τους, λέγοντας πως από καιρό το Ισλαμικό Κράτος συγκέντρωνε στην περιοχή δυνάμεις, άρα οι Σύροι θα έπρεπε να είχαν πάρει τα μέτρα τους. Αλλά δεν το έκαναν

Η ρευστή κατάσταση στη Συρία, παρά τις στρατιωτικές επιτυχίες των κυβερνητικών δυνάμεων, αντανακλάται με τον καλύτερο τρόπο από αυτά που διαδραματίζονται στο Χαλέπι και την Παλμύρα. Στο Χαλέπι, οι δυνάμεις του Προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, που υποστηρίζονται από τη Ρωσία, το Ιράν και την φιλοϊρανική οργάνωση Χεζμπολάχ, στρίμωξαν τους αντικαθεστωτικούς αντάρτες - μισθοφόρους καλύτερα, που πληρώνουν η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία, η Βρετανία, οι ΗΠΑ και άλλες αραβικές χώρες - σε μια μικρή περιοχή στην ανατολική πλευρά της κάποτε μεγαλύτερης πόλης της Συρίας, που ήταν το εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο αυτής της ρημαγμένης σήμερα από τον εξαετή εμφύλιο πόλεμο αραβικής χώρας. Που για όσους την είχαν επισκεφθεί σε άλλες εποχές, ήταν η πιο όμορφη σε ολόκληρο το αραβικό έθνος. Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της είναι ερείπια.

Σύμφωνα με την άποψη πολλών παρατηρητών την εβδομάδα που πέρασε, ήταν πλέον ζήτημα χρόνου, οι μισθοφόροι-αντάρτες να χάσουν ολοκληρωτικά την πόλη, με κάποιο είδος διαπραγμάτευσης που θα τους επέτρεπε να φύγουν από εκεί, επιτρέποντας σε όσους από τους αμάχους είχαν παραμείνει, να πάρουν μιαν ανάσα ανακούφισης. Βέβαια άρχισαν τώρα οι «πληροφορίες» των διεθνών οργανισμών και των επηρεαζόμενων από τους Βρετανούς ΜΜΕ, ότι οι κυβερνητικοί στρατιώτες που εισέρχονται σε σπίτια των ανατολικών συνοικιών εκτελούν εν ψυχρώ όποιον βρίσκουν εκεί. Δεν λένε όμως τίποτα για τα φοβερά εγκλήματα που διέπραξαν οι υποστηριζόμενοι από τους Δυτικούς ισλαμιστές αντάρτες, προκαλώντας αγανάκτηση στον πολιτισμένο κόσμο.

Πέρασαν στην επίθεση

Αλλά στην Παλμύρα, νοτιανατολικά του Χαλεπίου, οι δυνάμεις του αυτοαποκαλούμενου Ισλαμικού Κράτους είναι αυτές που έχουν περάσει στην επίθεση. Στο τέλος της περασμένης εβδομάδας, μια δύναμη από 4.000 τζιχαντιστές επανακατέλαβε το κέντρο της πόλης, παρά τις απεγνωσμένες προσπάθειες της ρωσικής πολεμικής αεροπορίας να σταματήσει την προέλασή τους.

Στην πόλη της Παλμύρας, που στην ουσία είναι ένα μικρό χωριό, γραφικό είναι αλήθεια, υπήρχε το αρχαιολογικό Μουσείο, όπου οι τζιχαντιστές κατέστρεψαν ολοσχερώς θησαυρούς χιλιάδων χρόνων. Η νεκρόπολη της Παλμύρας με τους αρχαιολογικούς θησαυρούς της Ελληνιστικής και της Ρωμαϊκής εποχής βρίσκεται λίγο πιο ανατολικά, κοντά σε μια όαση. Εκεί οι ισλαμιστές ανατίναξαν ναούς αφιερωμένους σε Θεότητες των Ασσυρίων, που το Ισλαμικό Κράτος θεωρούσε τόπους ειδωλολατρίας.

Η κατάληψη και πάλι της Παλμύρας δεν χαροποίησε καθόλου τη Μόσχα, η οποία πανηγύριζε πριν από αρκετούς μήνες λέγοντας πως η επικράτηση των κυβερνητικών δυνάμεων εκεί, ήταν μεγάλη νίκη και απόδειξη πως η επέμβαση της Ρωσίας θα μπορούσε να ανατρέψει την τύχη του πολέμου υπέρ του στρατού του Άσαντ. Όταν η Παλμύρα έπεσε στα χέρια του κυβερνητικού στρατού, η Μόσχα το εκμεταλλεύτηκε για να προωθήσει την προπαγάνδα της. Οι Ρώσοι μετέφεραν στην αρχαία πόλη ολόκληρη συμφωνική ορχήστρα και οργάνωσαν ένα σώου σκέτη μεγαλοπρέπεια, θέλοντας να παρουσιάσουν τη νίκη τους ως θρίαμβο των δυνάμεων του πολιτισμού σε βάρος αυτών της βαρβαρότητας.

Ε, λοιπόν, οι βάρβαροι επέστρεψαν στην Παλμύρα και οι κυβερνητικές δυνάμεις οπισθοχώρησαν δυτικά της σύγχρονης πόλης, όπου οι μάχες μαίνονται. Προς το παρόν η ρωσική αεροπορία δεν έχει καταφέρει να σταματήσει τους ισλαμιστές. Μπορεί αυτό να είναι ένα πάθημα για τους κυβερνητικούς της Συρίας, όμως Ρώσοι αξιωματικοί δεν κρύβουν την οργή τους, λέγοντας πως από καιρό το Ισλαμικό Κράτος συγκέντρωνε στην περιοχή δυνάμεις, άρα οι Σύροι θα έπρεπε να είχαν πάρει τα μέτρα τους. Αλλά δεν το έκαναν.

Μια σκιά της δύναμής του

Όπως μεταδίδει το BBC -που ως όργανο της εξωτερικής πολιτικής της Βρετανίας φροντίζει να επικρίνει και να δυσφημεί τους ανεπιθύμητους στο Λονδίνο- η πτώση της Παλμύρας αποκαλύπτει μια σημαντική αδυναμία των κυβερνητικών δυνάμεων της Συρίας, που δε φαινόταν λόγω των επιτυχιών τους στο Χαλέπι. «Στην πραγματικότητα ο συριακός στρατός είναι μια σκιά της δύναμης, η οποία ξεκίνησε να μετέχει σε αυτόν τον πόλεμο πριν από έξι χρόνια. Μακρά περίοδος συγκρούσεων έχει προκαλέσει μεγάλες απώλειες σε ανθρώπινο δυναμικό και πολεμοφόδια.

Εντούτοις υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που πρέπει να αναφερθούν», ήταν το σχόλιο συνεργάτη της κρατικής τηλεόρασης της Βρετανίας. Ένα μεγάλο μέρος των καθηκόντων των Ενόπλων Δυνάμεων της Συρίας, έχει μεταφερθεί σε ντόπιους αντάρτες που συνεργάζονται με τη Δαμασκό, οπότε στην ουσία διεξάγεται ένας πόλεμος ανάμεσα σε αντάρτες και όχι ανάμεσα σε οργανωμένο στρατό και αντάρτες. Αυτό είναι κάτι το ξεχωριστό στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, που άρχισε να έρχεται στο προσκήνιο μονάχα τον τελευταίο καιρό.

Οι δυνάμεις που μάχονται στο πλευρό του Άσαντ, αποτελούνται από αξιόμαχες μικρές μονάδες - μερικές από τον τακτικό στρατό, αλλά που χρησιμοποιούν αντάρτες από ντόπια χωριά ή πόλεις. Άλλες μονάδες παρατάσσουν λίγες χιλιάδες άνδρες, διαφορετικό εξοπλισμό και πυροβολικό, ενώ διατηρούν δικά τους στρατόπεδα και δίκτυα. Οι σχέσεις αυτών των μονάδων με τη Δαμασκό είναι ποικίλες. Φωτογραφίες που δημοσιεύθηκαν σε διάφορες ιστοσελίδες στο διαδίκτυο, δείχνουν αυτούς τους μαχητές να ποζάρουν δίπλα σε Ρώσους στρατιώτες, ενώ αξιωματικοί του ρωσικού στρατού τούς παρασημοφορούν. Ένα θέατρο σκιών σε όλο του το μεγαλείο.

Πέπλο μυστικότητας

Αυτό όμως που επισημαίνουν Δυτικοί αναλυτές, είναι ο εντυπωσιασμός τους για την άριστη συνεργασία ανάμεσα στις ειδικές ρωσικές δυνάμεις και σε αυτούς τους ντόπιους πολεμιστές. Φυσικά υπάρχει και μια πολύ μεγάλη δύναμη μισθοφόρων, που μάχονται για λογαριασμό του καθεστώτος του Άσαντ, ενώ η Ρωσία εξακολουθεί να εφοδιάζει τη Δαμασκό με αεροπλάνα, πυροβολικό και ειδικές δυνάμεις στο έδαφος. Κατά καιρούς έχει γραφεί πως οι Ρώσοι έχουν σημαντικές απώλειες στο πεδίο των μαχών, αλλά τίποτε το επίσημο. Υπάρχει ένα πέπλο απόλυτης μυστικότητας για τους Ρώσους που πολεμούν στη Συρία.

Το Ιράν, επίσης διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στον πόλεμο της Συρίας. Έχει στείλει εκεί επίλεκτες μονάδες των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης, που και αυτές έχουν υποστεί σημαντικές απώλειες. Το ίδιο συμβαίνει και με τη Χεζμπολάχ, προς μεγάλη ικανοποίηση φυσικά του γειτονικού Ισραήλ, που αυτή την εποχή θεωρεί τους φιλοϊρανούς ισλαμιστές μεγαλύτερο κίνδυνο στα βόρεια σύνορά του. Γι' αυτό άλλωστε και οι Ισραηλινοί έχουν στείλει στα σύνορά τους με τον Λίβανο τις σπουδαιότερες στρατιωτικές μονάδες τους (όπως για παράδειγμα η Γκολάνι), εξοπλισμένες με ό, τι καλύτερο διαθέτουν οι Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας τους.

Στη Συρία, πάντως, στρατιωτικοί αναλυτές πιστεύουν πως χωρίς την επέμβαση της Ρωσίας με την πολεμική αεροπορία της και τους Ιρανούς και φιλοϊρανούς ενόπλους, το καθεστώς του προέδρου Άσαντ θα είχε σαρωθεί. Όπως υποστηρίζουν, τα γεγονότα στην Παλμύρα δείχνουν ότι ο κυβερνητικός στρατός της Συρίας δεν μπορεί να κρατήσει τα εδάφη που κατέλαβε σε όλα τα μέτωπα του πολέμου. Ο ισχυρισμός του Άσαντ ότι θα επαναφέρει κάτω από την εξουσία του όλα τα εδάφη που έχασε από τους αντιπάλους του, μοιάζει με όνειρο απατηλό. Στην ουσία η αδυναμία της κυβέρνησης της Συρίας είναι αυτή που θα καθορίσει το επόμενο στάδιο του εμφύλιου πολέμου από τη στιγμή που θα πέσει το Χαλέπι.