Ο ΦΑΝΑΤΙΚΟΣ ΟΠΑΔΟΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗΣ ΠΟΥ ΘΑ ΒΡΕΘΕΙ ΣΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ ΤΗΣ ΚΟΥΒΑΣ

Σε δεκαπέντε μήνες ο αδελφός του αποθανόντος τέως Προέδρου της Κούβα Ραούλ Κάστρο θα εγκαταλείψει την προεδρία της χώρας, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο της διαδοχής στον 56χρονο μεταρρυθμιστή κομμουνιστή Μιγκέλ Ντιάζ Κανέλ

Σε ηλικία 56 χρονών, είναι σχετικά νέος στις τάξεις της ηγεσίας του κυβερνητικού Κομμουνιστικού Κόμματος και θα χρειαστεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη της νέας γενιάς, αν ο κομμουνισμός στην Κούβα πρόκειται να αντέξει και πέρα από τους αδερφούς Κάστρο

Έχει ήδη εγκαθιδρύσει ελευθερίες στον Τύπο και το διαδίκτυο, γεγονός που αποτελεί πραγματική επανάσταση σε ένα μονοκομματικό κράτος, το οποίο μονοπωλεί τα ΜΜΕ για περισσότερα από 58 χρόνια

Θα είναι ο πρώτος πολιτικός πρόεδρος της επανάστασης και θα χρειαστεί να έχει την εμπιστοσύνη του Στρατού, είναι η άποψη του Αρτούρο Λοπές Λεβί, πρώην πολιτικού αναλυτή της κυβέρνησης της Κούβας, που η μητέρα του ήταν καθηγήτρια του Ντιάζ Κανέλ στο Πανεπιστήμιο

Με τον ηγέτη της Επανάστασης Φιντέλ Κάστρο νεκρό και τον αδερφό του Ραούλ να διακηρύττει πως θα εγκαταλείψει την προεδρία της Κούβας σε 15 μήνες, σύντομα θα έρθει η ώρα του «διαδόχου» Μιγκέλ Ντιάζ Κανέλ να αναλάβει τα ηνία της χώρας. Ο Ντιάζ Κανέλ είναι φανατικός οπαδός της μεταρρύθμισης και του εκσυγχρονισμού των κρατικών ΜΜΕ της Κούβας, και της δυνατότητας όλων των πολιτών να έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Ο Φιντέλ Κάστρο πέθανε την περασμένη Παρασκευή σε ηλικία 90 χρονών και ο 85χρονος αδερφός του Ραούλ Κάστρο, που ανέλαβε την προεδρία της Κούβας το 2008, λέει πως θα αποσυρθεί τον Φεβρουάριο του 2018, έχοντας ολοκληρώσει τότε τη δεύτερη πενταετή θητεία του.

Ποιος είναι ο διάδοχος

Ο Ντιάζ Κανέλ προωθήθηκε στη θέση του πρώτου αντιπροέδρου το 2013, με αποτέλεσμα να είναι ο αμέσως επόμενος υποψήφιος για το αξίωμα του προέδρου της χώρας. Σε ηλικία 56 χρονών, είναι σχετικά νέος στις τάξεις της ηγεσίας του κυβερνητικού Κομμουνιστικού Κόμματος και θα χρειαστεί να εξασφαλίσει την υποστήριξη της νέας γενιάς, αν ο κομμουνισμός στην Κούβα πρόκειται να αντέξει και πέρα από τους αδερφούς Κάστρο.

Έχει ήδη εγκαθιδρύσει ελευθερίες στον Τύπο και το διαδίκτυο, γεγονός που αποτελεί πραγματική επανάσταση σε ένα μονοκομματικό κράτος, το οποίο μονοπωλεί τα ΜΜΕ για περισσότερα από 58 χρόνια. Αλλιώς, όπως υποστηρίζουν πολιτικοί αναλυτές, έχει πολύ πιο αδύναμο προφίλ από τους Κάστρο, ενώ ακόμα κανείς δεν γνωρίζει ποια πορεία θα ακολουθήσει στο πλαίσιο της προώθησης αλλαγών σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.

Ώς τώρα έχει τηρήσει γραμμή αυστηρής εφαρμογής των προσταγών του κόμματος, ενώ αποφεύγει τις δημόσιες δηλώσεις σε καίρια ζητήματα όπως είναι οι οικονομικές και οι πολιτικές μεταρρυθμίσεις ή οι σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες σχέσεις διαφοροποιήθηκαν δραματικά από τον Ραούλ Κάστρο και τον Αμερικανό Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα τα δύο τελευταία χρόνια.

Μόνο ένα τεράστιο σφάλμα θα τον… αποκαθηλώσει

Παρ' όλ' αυτά, λένε εμπειρογνώμονες, η θέση του ως επιλεγμένου διαδόχου είναι σταθερή και θα πρέπει να κάνει τεράστια λάθη, ώστε να επιτρέψει σε κάποιον άλλον να τον υποσκελίσει ή να τον παραμερίσει και να γίνει αυτός ο επόμενος πρόεδρος τη Κούβας, σε ένα σύστημα όπου ο ηγέτης τη Κούβας δεν εκλέγεται, παρά επιλέγεται.

Γεννήθηκε μετά την κατάληψη της εξουσίας από τους Κάστρο το 1959. Ο Ντιάζ Κανέλ είναι παιδί της επανάστασής τους, που αναρριχήθηκε μέσα από τις τάξεις του Κομμουνιστικού Κόμματος, καλλιεργώντας καλές σχέσεις με τα ηγετικά στελέχη και την πολιτική ελίτ, ενώ παράλληλα φρόντιζε να είναι προσεκτικός στις κινήσεις του, ώστε να μην προκαλεί κανέναν που θα μπορούσε να του κόψει τον δρόμο προς την εξουσία. Απέφυγε δηλαδή συμπεριφορές, που στέρησαν από άλλους την ηγεσία της χώρας τους.

Οι άλλοι υποψήφιοι που «χάθηκαν» στον δρόμο

Σύμφωνα με τον Κρίστοφερ Σαμπατίνι, της Σχολής Διεθνών και Δημοσίων Σχέσεων του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Κολούμπια, ο περιαλειφόμενος να αναλάβει πρόεδρος της Κούβας έχει το πλεονέκτημα τού να έχει επιβιώσει των προκατόχων του. Άλλοι που κατά καιρούς είχαν εμφανιστεί ως πιθανοί διάδοχοι των Κάστρο απλώς εξαφανίστηκαν στην πορεία των χρόνων.

Ανάμεσα σε αυτούς ήταν ο Κάρλος Λάγκε, 57 χρονών τότε και ένας από τους δεύτερους αντιπροέδρους της Κούβας, και ο Φελίπε Περές Ρόκε, 43 χρονών τότε και υπουργός των εξωτερικών. Καθαιρέθηκαν και απομακρύνθηκαν και οι δύο το 2009, στο πλαίσιο εκκαθαρίσεων που έκανε ο Ραούλ Κάστρο, γιατί εμφανιζόντουσαν υπέρμετρα φιλόδοξοι, ενώ συνελήφθησαν να συνεργάζονται με πράκτορες των μυστικών υπηρεσιών της Ισπανίας και να μιλούν με απαξίωση για γηραιότερα στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος.

Παραμένει προσεκτικός

Αντίθετα, ο Ντιάζ Κανέλ ήταν και είναι πάρα πολύ προσεκτικός, ώστε να μην εκλείψει τον Ραούλ Κάστρο. Η συμπεριφορά του χαρακτηρίστηκε ανιαρή και γκρίζα, σε σημείο που να μη θυμάται κανείς ως σημαντική κάποια δημόσια δήλωσή του. «Καταπίεσε τις οποιεσδήποτε φιλοδοξίες που ενδεχομένως θα μπορούσε να έχει, έτσι το ερώτημα είναι ποιος θα είναι ο ρόλος και η δύναμή του ανάμεσα στην παλιά φρουρά. Οι περισσότεροι άνθρωποι προσπαθούν να τον φανταστούν να προσπαθεί να γεφυρώσει τη νέα γενιά με την ιστορική. Αυτό θα είναι μια καλή πρόκληση», πρόσθεσε ο Σαμπατίνι.

Αυτή η συγκρατημένη συμπεριφορά και η μυστικότητα με την οποία ενεργεί η κυβέρνηση της Κούβας, καθιστούν τον Ντιάζ Κανέλ ένα μυστήριο, έξω από τις τάξεις της πολιτικής ελίτ της πατρίδας του. Αξιωματούχοι των ΗΠΑ λένε πως γνωρίζουν λίγα γι' αυτόν και οι περισσότεροι Κουβανέζοι, έξω από την ιδιαίτερη πατρίδα του Σάντα Κλάρα, γνωρίζουν ακόμα λιγότερα.

Θα πρέπει να τύχει αποδοχής από τον στρατό

Αν τελικά τα καταφέρει και αναλάβει το 2018, ο Ντιάζ Κανέλ θα ακολουθήσει 59 χρόνια διακυβέρνησης από τα αδέρφια Κάστρο. Ο ένας ήταν προικισμένος με απίστευτο χάρισμα και λαοπλάνος, ενώ ο άλλος απολάμβανε τον απόλυτο σεβασμό των κορυφαίων στρατιωτικών και πολιτικών της χώρας του. Θα είναι ο πρώτος πολιτικός πρόεδρος της επανάστασης και θα χρειαστεί να έχει την εμπιστοσύνη του Στρατού, είναι η άποψη του Αρτούρο Λοπές Λεβί, πρώην πολιτικού αναλυτή της κυβέρνησης της Κούβας, που η μητέρα του ήταν καθηγήτρια του Ντιάζ Κανέλ στο Πανεπιστήμιο.

Ο Ραούλ Κάστρο, που ίδρυσε τις Επαναστατικές Ένοπλες Δυνάμεις της Κούβας και ήταν υπουργός άμυνας του αδερφού του για 49 χρόνια, θα παραμείνει πρώτος γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος για άλλα τρία χρόνια, μετά την αποχώρησή του από την προεδρία και έτσι θα διατηρήσει σχετικά μεγάλη δύναμη και επιρροή.

Ξεκινώντας με ένα ποδήλατο

Η πορεία του Ντιάζ Κανέλ από νέος στην ηλικία περιφερειακός αρχηγός του κόμματος ώς την επιλογή του για να αναλάβει διάδοχος ξεκίνησε σε ένα ποδήλατο στην πόλη της Σάντα Κλάρα, όπου γεννήθηκε στο σπίτι των γονιών του που βρισκόταν τρία τετράγωνα από την κεντρική πλατεία. Πριν από δύο δεκαετίες ξεκινούσε η καριέρα του, καθώς η Κούβα υπέφερε από σοβαρή οικονομική κρίση μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης.

Οι απλοί Κουβανέζοι δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να διαλέξουν ανάμεσα σε ένα ποδήλατο ή τα γυμνά τα πόδια τους για να μπορέσουν να μεταβούν στην εργασία τους, την ώρα που οι πολιτικοί ηγέτες τους κυκλοφορούσαν με τα σοβιετικής κατασκευής αυτοκίνητα Λάντα. Αλλά ο Ντιάζ Κανέλ διάλεξε το πεντάλι. Κυκλοφορούσε με ένα ποδήλατο μέσα στους δρόμους της Σάντα Κλάρα, αναμειγνυόμενος με κάρα που τα μετέφεραν άλογα, ταξί-ποδήλατα και χιλιάδες πεζούς.

Οι περισσότεροι από τους κατοίκους ήταν εξοργισμένοι καθώς υπέφεραν. Και ξαφνικά έβλεπαν τον πρώτο γραμματέα του κόμματος της περιοχής να κυκλοφορεί με ποδήλατο. Δεν το έκανε επίτηδες. Το εννοούσε. «Το έκανε γιατί έτσι ήταν φτιαγμένος. Ήταν ευθύς και μπροστάρης», δήλωσε στο πρακτορείο Reuters ο Αντόνιο Φουλγκέιρας, 62 χρονών, πρόεδρος της Ένωσης Δημοσιογράφων στην επαρχία Βίγια Κλάρα, ο οποίος έχει ακολουθήσει την πολιτική πορεία του Ντιάζ Κανέλ, που τον θεωρεί στενό φίλο του.

Εκτός από τη λαϊκίστικη συμπεριφορά του ο Ντιάζ Κανέλ απέκτησε μεγάλη δύναμη κάνοντας αιφνιδιαστικές επισκέψεις με το ποδήλατό του σε κρατικά εργοστάσια. Η μάχη εναντίον της διαφθοράς ήταν ένας από τους στόχους του και με τη βοήθεια ενός ποδήλατου ακολούθησε τον δρόμο που τον οδήγησε στα ανώτατα σκαλοπάτια της εξουσίας.

Άλλες πτυχές του

Αφού χρημάτισε εννέα χρόνια ως ηγέτης της Βίγια Κλάρα, ανέλαβε τα ίδια καθήκοντα το 2003 στην επαρχία Χολγκίν, ενώ προωθήθηκε στο 14μελές Πολιτικό Γραφείο, ανώτατο όργανο του Κομμουνιστικού Κόμματος. Στη Χολγκίν δεν είχε τις γνωριμίες της Βίγια Κλάρα, αλλά τα πήγε τόσο καλά, που το 2009 προσκλήθηκε στην Αβάνα, όπου του ανατέθηκε το Υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης. Μετά στις 24 Φεβρουαρίου του 2013, η Εθνοσυνέλευση τον προήγαγε σε πρώτο αντιπρόεδρο.

Ο Ντιάζ Κανέλ ήταν ο πρώτος Κουβανέζος γεννημένος μετά την επανάσταση του 1959 ο οποίος αναρριχήθηκε στο Νο 2 αξίωμα της Κούβας. Παρά τις προσεκτικές κινήσεις του, δεν δίστασε να προκαλέσει όταν επιδίωξε μεταρρυθμίσεις στον αυστηρό έλεγχο των ΜΜΕ της χώρας από το κράτος, ενώ έδωσε πραγματική μάχη, ώστε να αποκτήσουν πρόσβαση στο διαδίκτυο όσο το δυνατόν περισσότεροι συμπολίτες του.

Όπως πιστεύει, δεν μπορείς να αντισταθείς στην πρόοδο και την εξέλιξη. Η κυβέρνηση επιτρέπει τώρα την ελεύθερη χρήση Wi-Fi στους περισσότερους δημόσιους χώρους της Κούβας. Ευνοεί επίσης την κριτική των ΜΜΕ στους δημόσιους οργανισμούς, κάτι που ήταν ανήκουστο στα αμέσως προηγούμενα χρόνια. «Η κοινωνία ζητά περισσότερα», επισημαίνει.ADVERTISING