ΠΟΛΥ «ΚΑΥΤΑ» ΤΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΘΑ ΚΛΗΘΕΙ ΝΑ ΧΕΙΡΙΣΤΕΙ Ο ΝΕΟΣ ΠΛΑΝΗΤΑΡΧΗΣ

Ο εκλελεγμένος Πρόεδρος των ΗΠΑ έχει μπροστά του γιγάντιο έργο να συντελέσει, στην προσπάθεια να σταματήσει το μακελλειό της πιο αιματοβαμμένης περιοχής στον πλανήτη

Ένας Αμερικανός σχολιαστής αναρωτήθηκε για το πώς ένας επιχειρηματίας, χωρίς την παραμικρή πείρα στη διακυβέρνηση και που ανακαλύπτει πολιτικές μονάχα την ώρα που εκφωνεί λόγους, θα μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα δύσκολα, πολύπλοκα και χρόνια προβλήματα της Μέσης Ανατολής

Στην τελευταία και πιο λεπτομερή συνέντευξή του με ομάδα από δημοσιογράφους της εφημερίδας «New York Times», που ήταν από τις πιο επικριτικές γι' αυτόν στην προεκλογική περίοδο, ο εκλελεγμένος Πρόεδρος άφησε να νοηθεί ότι θα εμπλακεί πιο ενεργά στην προσπάθεια διευθέτησης της συριακής κρίσης

Προς το παρόν, οι περισσότεροι Άραβες ηγέτες προτιμούν να αποφεύγουν σχόλια για τον εκλελεγμένο Πρόεδρο των ΗΠΑ. Εξάλλου δεν είχαν κρύψει την απογοήτευσή τους για την πολιτική του απερχόμενου Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, που απέφυγε να εμπλέξει τη χώρα του στην κρίση της Συρίας και να περιορίσει την απομόνωση του Ιράν από τη διεθνή κοινότητα

Ο εκλελεγμένος Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής Ντόναλντ Τραμπ υπερηφανεύεται και κομπάζει ότι το έχει μέσα του να πετυχαίνει στις πιο δύσκολες διαπραγματεύσεις. Τώρα που αναλαμβάνει χρέη «αφεντικού» στον Λευκό Οίκο θα χρειαστεί να χειριστεί τη μεγαλύτερη και πιο μακροχρόνια κρίση στον πλανήτη μας. Την κρίση στη Μέση Ανατολή, όπου οι διαπραγματεύσεις και οι συμφωνίες είναι η μοναδική διέξοδος, αλλά που είναι τόσο δύσκολο στο να επιτευχθούν. Σε όλη τη Μέση Ανατολή, και πέρα από αυτήν, πολλοί μελετούν με μεγάλη προσοχή τις δηλώσεις του κ. Τραμπ στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, τα διφορούμενα σχόλιά του στις συνεντεύξεις που έδινε και τις πρώτες επιλογές του στη συγκρότηση της ομάδας των συνεργατών του στον Λευκό Οίκο.

Οι δυσκολίες

Πριν από λίγες ημέρες στο Άμπου Ντάμπι των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων πραγματοποιήθηκε το Sir Bani Yas Forum, μια ετήσια συνάντηση Υπουργών Εξωτερικών και ειδικών πάνω σε ζητήματα Μέσης Ανατολής. Δημοσιογράφοι που παραβρέθηκαν είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν από πρώτο χέρι τις τεράστιες δυσκολίες και προκλήσεις που περιμένουν τον κ. Τραμπ, πριν ακόμα αναλάβει επίσημα τα καθήκοντά του στις 20 Ιανουαρίου 2017.

Ένας σεβαστός για τις απόψεις του Αμερικανός σχολιαστής, που το όνομά του κρατήθηκε στην ανωνυμία, αναρωτήθηκε για το πώς ένας επιχειρηματίας, χωρίς την παραμικρή πείρα στη διακυβέρνηση και που ανακαλύπτει πολιτικές μονάχα την ώρα που εκφωνεί λόγους, θα μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα δύσκολα, πολύπλοκα και χρόνια προβλήματα της Μέσης Ανατολής. Αποκάλεσε τις απόψεις του κ. Τραμπ στην εξωτερική πολιτική παρορμητικές και διφορούμενες. Άλλοι απλώς ζήτησαν να του δοθεί περισσότερος χρόνος.

«Του αρέσει να συνάπτει συμφωνίες, έτσι θα του δοθούν ευκαιρίες», παρατήρησε ένας Άραβας Πρέσβης. Όπως σχολιάζει το BBC, είναι τόσο απρόβλεπτος ο άνθρωπος που σε λίγο θα αναλάβει Πρόεδρος στην πιο ισχυρή χώρα του κόσμου, ώστε μερικοί να λένε ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να κτίσει ξενοδοχείο στο Ιράν ή να κηρύξει πόλεμο στο Ιράν.

Τι πρέπει να διευθετηθεί

Η περιοχή της Μέσης Ανατολής παρουσιάζει στον κτηματομεσίτη που έγινε εκλελεγμένος Πρόεδρος έναν μεγάλο αριθμό περίπλοκων καταστάσεων που πρέπει να διευθετήσει: Να τερματίσει έναν καταστροφικό πόλεμο στη Συρία, να λύσει την επίσης δραματική σύγκρουση των μουσουλμάνων στην Υεμένη, να αντιμετωπίσει τις γεωπολιτικές συγκρούσεις που εξάγονται από αυτές τις εντάσεις και να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τους παράλληλους πολέμους εναντίον των τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως είναι το Ισλαμικό Κράτος και η αλ Κάιντα.

Ξέρει που βαδίζει

Ο κ. Τραμπ έχει ήδη σχολιάσει την πιο δύσκολη από τις αποστολές του, τη διένεξη ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστινίους και την προοπτική επίτευξης συμφωνίας ειρήνης. «Αυτό είναι το πιο σημαντικό ζήτημα, που απαιτεί μια συμφωνία», είπε στη Wall Street Journal λίγο μετά την εκλογική νίκη του. «Ως διαπραγματευτής, θα ήθελα να πετύχω τη συμφωνία, που όλοι λένε ότι δεν μπορεί να επιτευχθεί». Παρ' όλ' αυτά, παρατηρητές επισημαίνουν πως αυτό που θα τον απασχολήσει επί μακρόν και σε προτεραιότητα θα είναι ο εξαετής εμφύλιος πόλεμος στη Συρία.

Στην τελευταία και πιο λεπτομερή συνέντευξή του με ομάδα από δημοσιογράφους της εφημερίδας «New York Times», που ήταν από τις πιο επικριτικές γι' αυτόν στην προεκλογική περίοδο, ο εκλελεγμένος Πρόεδρος άφησε να νοηθεί ότι θα εμπλακεί πιο ενεργά στην προσπάθεια διευθέτησης της συριακής κρίσης. Όπως είπε, θα προχωρήσει περισσότερο από την επίτευξη του κυρίως στόχου, που είναι η νίκη εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Απέφυγε εν τούτοις να μπει σε λεπτομέρειες και να δώσει περισσότερες εξηγήσεις για το τι σκοπεύει να κάνει εκεί. Αρκέστηκε στο να τονίσει πως «έχουμε στη Συρία μια κατάσταση πραγματικής τρέλας, η οποία πρέπει να τερματιστεί».

Συνεργασία με Ρωσία και Συρία

Τον τελευταίο χρόνο ο κ. Τραμπ επαναλάμβανε πως θα συνεργαζόταν με τη Ρωσία και τον σύμμαχό της Πρόεδρο Μπασάρ αλ Άσαντ στον πόλεμο εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Ο τερματισμός της παρουσίας των τζιχαντιστών σε μεγάλες εκτάσεις σε Συρία και Ιράκ είναι επίσης ένας από τους βασικούς στόχους του απερχόμενου Προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, που όπως φαίνεται αρχίζει και έχει τα αποτελέσματά του. Αλλά ο κ. Τραμπ έχει διαφορετική προσέγγιση στο πρόβλημα.

«Δεν λέω πως ο Άσαντ είναι καλό παιδί, γιατί δεν είναι», είχε δηλώσει στους «Τάιμς της Νέας Υόρκης» κατά τη διάρκεια συνέντευξής του νωρίτερα φέτος. «Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημά μας δεν είναι ο Άσαντ, είναι το Ισλαμικό Κράτος», επεσήμανε. Όσον αφορά στους αντάρτες, που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, τόνισε -πολύ σωστά σύμφωνα με την άποψη πολλών- ότι «δεν έχουμε καμία ιδέα για το ποιοι είναι αυτοί οι άνθρωποι».

Ένας Δυτικός αναλυτής, στο Forum που διοργάνωσε ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΑΕ σεΐχης Αμπντάλα Μπιν Ζαγιέντ, τόνισε πως «ας περιμένουμε μέχρις ότου του κάνουν την πρώτη επίσημη ενημέρωση οι μυστικές υπηρεσίες για την κατάσταση στη Συρία και τότε θα δούμε ποια θα είναι η αντίδρασή του». Ο ίδιος αναλυτής αναρωτήθηκε «αν ο Τραμπ θα θελήσει να εγκαταλείψει τους αντάρτες, ειδικά όταν θα αντιληφθεί πως η Ρωσία ξοδεύει περισσότερο χρόνο στο να επιτίθεται εναντίον τους, παρά εναντίον του Ισλαμικού Κράτους».

Ποιους έχει στα ψηλά

Ο κ. Τραμπ δεν έχει κρύψει τον θαυμασμό του για ισχυρούς ηγέτες και πρώτος στον κατάλογό του έρχεται ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν. Τον θεωρεί σημαντικότερο παίκτη στην κρίση της Συρίας. Παρ' όλ' αυτά, στο αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών αποφεύγουν να διατυπώσουν άποψη για το τι θα συμβεί όταν θα αναλάβει τα ηνία του Λευκού Οίκου ο κ. Τραμπ. Θα εξαρτηθεί από το είδος της σχέσης που ο νέος Πρόεδρος θα θελήσει να εγκαθιδρύσει με τη Μόσχα.

Ρώσος αναλυτής, που παραβρέθηκε στο Άμπου Ντάμπι, προέβλεψε πως η ήττα της Χίλαρι Κλίντον περιόρισε την πιθανότητα σύγκρουσης της Μόσχας και της Ουάσιγκτον στη Συρία. Υπενθυμίζοντας πως οι κύριοι Τραμπ και Πούτιν μιλούν την ίδια γλώσσα σε πολλά ζητήματα, δεν απέκλεισε το να ακολουθήσουν διαφορετικούς δρόμους λόγω αντικρουόμενων συμφερόντων.

Ακόμα και στο αμερικανικό Κογκρέσο ο κ. Τραμπ κινδυνεύει να έρθει σε σύγκρουση με κορυφαία στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, όπως ο Τζον Μακέιν, που αποκαλούν «βάρβαρους» τους βομβαρδισμούς των Ρώσων και των Σύρων συμμάχων τους, έστω και αν ο ΟΗΕ παραδέχεται τώρα πως χρήση χημικών δεν έκαναν οι κυβερνητικές δυνάμεις της Συρίας, αλλά οι τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους.

Αυτό το ζήτημα απέδειξε τη χυδαιότητα των Δυτικών, Αμερικανών, Βρετανών και Γάλλων απέναντι στην κυβέρνηση της Συρίας. Ζητούσαν με επίταση την καταδίκη του Άσαντ, γιατί -λέει- χρησιμοποίησε χημικά προκειμένου να επιβληθεί στο Ανατολικό Χαλέπι, όπου εξακολουθούν να μάχονται με τα νύχια και με τα δόντια μισθοφόροι που πληρώνονται από την Τουρκία, τη Δύση και ορισμένες αραβικές χώρες. Τώρα ο ΟΗΕ παραδέχεται πως αυτά τα χημικά τα χρησιμοποίησαν οι ισλαμιστές.

Επίσης, ο ΟΗΕ κατηγόρησε αυτούς τους ξένους μισθοφόρους ότι εμποδίζουν τον εναπομείναντα πληθυσμό να φύγει από το Χαλέπι, με αποτέλεσμα να προκαλούνται μεγάλες απώλειες στους αμάχους, που τους χρησιμοποιούν ως ανθρώπινη ασπίδα και όπλο προπαγάνδας εναντίον των Ρώσων και των κυβερνητικών δυνάμεων της Συρίας, που τους βομβαρδίζουν ανελέητα. Η Μόσχα είχε προσφέρει πολλές ευκαιρίες στους αμάχους να φύγουν διακόπτοντας τους βομβαρδισμούς, αλλά οι μισθοφόροι της Δύσης δεν τους επέτρεψαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους στο Ανατολικό Χαλέπι.

Οι σχέσεις με Τουρκία και Ιράν

Ο κ. Τραμπ θα χρειαστεί να πάρει αποφάσεις σχετικά με τις σχέσεις των ΗΠΑ με τον δικτάτορα της Τουρκίας Ταγίπ Ρετζέπ Ερντογάν, ο οποίος έχει στείλει στρατεύματα μέσα στο έδαφος της Συρίας, με κύριο στόχο να εμποδίσουν τους Κούρδους της περιοχής από το να αποκτήσουν εδάφη κοντά στα τουρκικά σύνορα. Αλλά αυτοί οι Κούρδοι είναι η μόνη αξιόμαχη δύναμη πάνω στην οποία μπορούν να βασιστούν οι ΗΠΑ στον πόλεμο εναντίον του Ισλαμικού Κράτους.

Και τι θα γίνει με το Ιράν; Στην προεκλογική περίοδο ο Τραμπ έλεγε πως θα καταργήσει τη συμφωνία των ΗΠΑ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, κάτι που ικανοποίησε το Ισραήλ και τον… Εβραίο γαμπρό του, σύζυγο της κόρης του Ιβάνκας, που επίσης έχει ασπαστεί τον Ιουδαϊσμό. Αλλά το Ιράν είναι σύμμαχος της Ρωσίας, που κατασκευάζει πυρηνικά εργοστάσια σε αυτήν τη χώρα. Παρ' όλ' αυτά, το Κογκρέσο θα τον στηρίξει αν θελήσει να ακυρώσει την παραπάνω συμφωνία.

Αποφεύγουν τα σχόλια οι Άραβες ηγέτες

Προς το παρόν οι περισσότεροι Άραβες ηγέτες προτιμούν να αποφεύγουν σχόλια για τον εκλελεγμένο Πρόεδρο των ΗΠΑ. Εξάλλου δεν είχαν κρύψει την απογοήτευσή τους για την πολιτική του απερχόμενου Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, που απέφυγε να εμπλέξει τη χώρα του στην κρίση της Συρίας και να περιορίσει την απομόνωση του Ιράν από τη διεθνή κοινότητα.

Από την ώρα που ο κ. Τραμπ θα μπει στον Λευκό Οίκο θα απαιτηθεί να αντιμετωπίσει μια διαφορετική κατάσταση, θα βρεθεί αντιμέτωπος με το κατεστημένο, που έλεγε ότι θα καταπολεμήσει αν εκλεγεί Πρόεδρος, όπως οι μυστικές υπηρεσίες, οι ομάδες επιρροής και οι Αμερικανοί πολιτικοί, που ο καθένας τους εξυπηρετεί και τα δικά του συμφέροντα. Όσον αφορά στον Πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ, που πρόσφατα δήλωσε ότι θεωρεί τον κ. Τραμπ φυσικό σύμμαχο της Δαμασκού, θα περιμένει κανείς να δει το πόσο ο απρόβλεπτος κ. Τραμπ θα είναι πράγματι ένας φυσικός σύμμαχός του.