ΓΙΑΤΙ ΦΟΒΙΖΕΙ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ Ο ΝΕΟΣ ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΤΩΝ ΗΝΩΜΕΝΩΝ ΠΟΛΙΤΕΙΩΝ ΑΜΕΡΙΚΗΣ

Επηρεασμένος από συγγενικά του πρόσωπα, που είναι Εβραίοι, ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ θέλει να αναγνωριστεί η Ιερουσαλήμ πρωτεύουσα του Ισραήλ, γεγονός που θεωρείται ανάθεμα από τον αραβικό κόσμο. Το ίδιο όμως επιθυμούσε και η ηττημένη Χίλαρι Κλίντον

Μονάχα το Ισραήλ αποκαλεί αιώνια πρωτεύουσά του την Ιερουσαλήμ. Καμία άλλη χώρα στον κόσμο δεν την αναγνωρίζει. Όλες διατηρούν πρεσβείες στο Τελ Αβίβ, ενώ πολλές απλώς έχουν προξενεία στην Ιερουσαλήμ, εκτός από την Ελλάδα, που έχει Γενικό Προξενείο

Οι Άραβες ανησυχούν σοβαρά από την εκλογική επιτυχία του Ντόναλντ Τραμπ, καθώς στην προεκλογική περίοδο είχε ταχθεί ανοικτά υπέρ της αναγνώρισης της Ιερουσαλήμ ως επίσημης πρωτεύουσας του εβραϊκού κράτους. Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε επίσης εκδηλώσει την επιθυμία να επισκεφθεί το Ισραήλ, όσο ακόμα ήταν υποψήφιος για το προεδρικό αξίωμα, αλλά ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Βενιαμίν Νετανιάχου, παρόλο που βρισκόταν στα μαχαίρια με τον απερχόμενο πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα, είχε καταφέρει να τον πείσει να μην το κάνει, γιατί δεν ήθελε η χώρα του να εμπλακεί στην εκλογική μάχη των ΗΠΑ.

Εξάλλου, γνώριζε πολύ καλά ότι η υποψήφια του Δημοκρατικού Κόμματος Χίλαρι Κλίντον, ως σύζυγος του πρώην προέδρου Μπιλ Κλίντον, είχε ταχθεί δημόσια υπέρ της αναγνώρισης της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ. Είχε προκληθεί τότε σάλος και η Χίλαρι τα είχε μαζέψει. Στη διάρκεια της θητείας της ως Υπουργός Εξωτερικών, η Κλίντον είχε αποφύγει να πάρει ξανά θέση για αυτό το καυτό ζήτημα.

Ανάθεμα για το αραβικό έθνος

Αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ αποτελεί ανάθεμα για το αραβικό έθνος. Ο Ομπάμα δεν ήθελε να διαταράξει τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τους Άραβες και έτσι πάγωσε την οποιαδήποτε συζήτηση για το μέλλον της Ιερουσαλήμ. Επιπλέον, ο Ομπάμα ήθελε να διευθετηθεί το Παλαιστινιακό, αλλά είχε βρεθεί μπροστά στην άρνηση του Ισραήλ να παγώσει τον εποικισμό αραβικών παλαιστινιακών εδαφών. Αυτό τον είχε εξοργίσει και οι σχέσεις του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Βενιαμίν Νετανιάχου επιδεινώθηκαν ακόμα περισσότερο, όταν ο τελευταίος αποδέχθηκε πρόταση της Αμερικανικής Γερουσίας, που ελέγχεται από τους Ρεπουμπλικανούς, να μεταβεί στην αμερικανική πρωτεύουσα και να εκφωνήσει λόγο.

Ο Ομπάμα πίεσε για να μη γίνει αυτή η επίσκεψη, ο Νετανιάχου τον αγνόησε πλήρως και πήγε και μίλησε, χωρίς όμως να γίνει δεκτός στον Λευκό Οίκο ή να συναντηθεί με τον Αμερικανό πρόεδρο. Η κόντρα τους επιδεινώθηκε ακόμα περισσότερο από την απόφαση των ΗΠΑ να υπογράψουν τη συμφωνία με το Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.

Πιέσεις από Ισραήλ

Το Ισραήλ πίεζε ασφυκτικά τις ΗΠΑ να μην το υπογράψουν, λέγοντας πως απώτερος στόχος των Ιρανών ήταν και είναι η απόκτηση ατομικών όπλων, τα οποία θα είναι διαρκής απειλή για την ύπαρξή του. Για το ίδιο ζήτημα οι Ισραηλινοί είχαν τη στήριξη της Σαουδικής Αραβίας και των άλλων σουνιτικών αραβικών κρατών του Κόλπου, που επουδενί δεν επιθυμούν την επέκταση της δύναμης και της επιρροής της σιιτικής Τεχεράνης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής. Το Ισραήλ πίεζε, επίσης, ασφυκτικά για στρατιωτική δράση εναντίον των εγκαταστάσεων παραγωγής πυρηνικής ενέργειας του Ιράν, αλλά η Ουάσιγκτον απέρριψε κάθε απόπειρα επίθεσης σε αυτές τις εγκαταστάσεις, οι οποίες βρίσκονται πολύ κοντά σε ιερούς τόπους των Σιιτών, οι οποίοι, αν πάθαιναν ζημιά, θα προκαλούσαν πραγματικό ολοκαύτωμα στη Μέση Ανατολή.

Ο Εβραίος γαμπρός

Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει γαμπρό Εβραίο. Η κόρη του έχει επίσης ασπαστεί τον ιουδαϊσμό και προφανώς επηρεασμένος από τους συγγενείς του, έλεγε ότι η Ιερουσαλήμ πρέπει να αναγνωριστεί ως πρωτεύουσα του εβραϊκού κράτους. Αυτό προκάλεσε μεγάλη αναταραχή στον αραβικό κόσμο. Μονάχα το Ισραήλ αποκαλεί αιώνια πρωτεύουσά του την Ιερουσαλήμ. Καμία άλλη χώρα στον κόσμο δεν την αναγνωρίζει. Όλες διατηρούν πρεσβείες στο Τελ Αβίβ, ενώ πολλές απλώς έχουν προξενεία στην Ιερουσαλήμ, εκτός από την Ελλάδα, που έχει Γενικό Προξενείο, λόγω του Ελληνο-ορθόδοξου Πατριαρχείου, και των αγαστών σχέσεών της με τους Παλαιστινίους, που στην Ανατολική Ιερουσαλήμ διατηρούν ακόμα, έστω και υποβαθμισμένο, το λεγόμενο Όριεντ Χάουζ.

Όσο ζούσε ο Φαϊσάλ Χουσεϊνί, διακεκριμένος Παλαιστίνιος λόγιος, το Όριεντ Χάουζ έσφυζε από δράση και εκδηλώσεις υπέρ των δικαιωμάτων των Παλαιστινίων. Αυτοί που διαδέχθηκαν τον Χουσεϊνί απλώς είναι δεύτερης κλάσης. Οι σχέσεις του Νετανιάχου με τον Ομπάμα βελτιώθηκαν μονάχα πριν από λίγους μήνες, όταν οι ΗΠΑ δέχτηκαν να δώσουν τεράστια οικονομική βοήθεια στο Ισραήλ. Οι Αμερικανοί εξακολουθούν να πιέζουν να σταματήσει ο εποικισμός αραβικής παλαιστινιακής γης, αλλά προς το παρόν το Ισραήλ δεν θέλει να ξέρει τίποτε γι’ αυτό το ζήτημα.

«Πόρτα» στη Γαλλία

Εν τω μεταξύ, το Ισραήλ αυτήν τη βδομάδα απέρριψε επίσημα την πρόσκληση της Γαλλίας να μετάσχει σε Διάσκεψη Ειρήνης στο Παρίσι προς το τέλος του χρόνου, λέγοντας πως αυτή η Διάσκεψη δεν εκπροσωπεί τη γραμμή που θεωρεί ως πιο ορθή για τη διευθέτηση του Παλαιστινιακού και που είναι ο απευθείας μεταξύ τους διάλογος. Το Ισραήλ ενημέρωσε τους Γάλλους ότι δεν έχει να κάνει το παραμικρό με αυτή την πρωτοβουλία τους να επαναληφθεί ο αραβοϊσραηλινός διάλογος, που διακόπηκε το 2014. Παρόλο που οι Γάλλοι πήραν πόρτα από τους Ισραηλινούς, δεν το έβαλαν κάτω. Συνεννοήθηκαν με την Παλαιστινιακή Αρχή και η Διάσκεψη θα γίνει στη γαλλική πρωτεύουσα τον ερχόμενο Δεκέμβριο.

Η Γαλλία επανειλημμένα έχει προσπαθήσει να δώσει πνοή ζωής στη διαδικασία ειρήνης. Τον Ιούνιο διοργάνωσε συνέδριο, στο οποίο πήραν μέρος εκπρόσωποι του ΟΗΕ, των ΗΠΑ και μεγάλων αραβικών κρατών, για να συζητηθούν διάφορες προτάσεις, χωρίς όμως τη συμμετοχή του Ισραήλ και των Παλαιστινίων. Το Ισραήλ λέει πως δεν θα μετάσχει σε ένα Συνέδριο που θα δίνει αναβαθμισμένο στάτους στον Παλαιστίνιο ηγέτη Μαχμούτ Αμπάς. Προτιμά τον απευθείας διάλογο με την Παλαιστινιακή Αρχή. Οι Παλαιστίνιοι, από τη μεριά τους, λένε ότι δεν θα καθίσουν στο ίδιο τραπέζι με τους Ισραηλινούς, όσο αυτοί συνεχίζουν τον εποικισμό των εδαφών τους.

Ξεπεράστηκε η ιδέα για συνύπαρξη δύο κρατών

Πολλοί αναλυτές θεωρούν πως έχει πλέον ξεπεραστεί η ιδέα της συνύπαρξης δύο κρατών στην Παλαιστίνη, ενός εβραϊκού και ενός αραβικού παλαιστινιακού, όπως αρχικά πρόβλεπε το σχέδιο του ΟΗΕ για τον διαχωρισμό της περιοχής, ύστερα από κατοχή περισσότερων από πενήντα χρόνια εδαφών αραβικών. Επίσης, οι Ισραηλινοί λένε πως δεν ξέρουν με ποιον να διαπραγματευτούν για το μέλλον των σχέσεών τους με τους Παλαιστινίους. Με τους εκπροσώπους της Παλαιστινιακής Αρχής, που ζουν στη Δυτική Όχθη ή με το Ισλαμικό Κίνημα Αντίστασης Χαμάς, που κυριαρχεί στη Λωρίδα της Γάζας;

Η Χαμάς δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα του Ισραήλ να υπάρχει μέσα σε διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορα, άρα πώς να διαπραγματευτείς με κάποιον που δεν σε αναγνωρίζει; Από την άλλη μεριά η Παλαιστινιακή Αρχή είναι έτοιμη να αναγνωρίσει το Ισραήλ, όχι όμως και το εβραϊκό κράτος, όπως απαιτούν οι ακροδεξιοί Ισραηλινοί. Επίσης οι Παλαιστίνιοι θα μπορούσαν να αναγνωρίσουν το Ισραήλ, μονάχα αν αυτό δεχτεί πως πρωτεύουσα του μελλοντικού παλαιστινιακού κράτους θα είναι η Ανατολική Ιερουσαλήμ.

Το σφάλμα των Παλαιστινίων

Όταν πρωθυπουργός στο Ισραήλ ήταν ο Εχούντ Μπαράκ, είχε φτάσει στο σημείο να παραχωρήσει στους Παλαιστινίους ένα τεράστιο τμήμα της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, περιλαμβανομένου και του ιερού τεμένους Αλ Ακσά. Αλλά την τελευταία στιγμή οι Παλαιστίνιοι έκαναν πίσω, ζητώντας περισσότερα εδάφη και χάθηκε έτσι μια μεγάλη ευκαιρία για να τεθούν οι βάσεις της συνύπαρξης των δύο πλευρών. Τα ίδια είχε κάνει νωρίτερα και ο Γιασέρ Αραφάτ, στο Καμπ Ντέιβιντ των Ηνωμένων Πολιτειών, αφήνοντας στα κρύα του λουτρού τους οικοδεσπότες του Αμερικανούς και τους Ισραηλινούς.

Ανεξάρτητοι παρατηρητές λένε πως οι Παλαιστίνιοι διέπραξαν ολέθριο σφάλμα απορρίπτοντας αυτά που τους έδιναν οι Ισραηλινοί και οι Δυτικοί. Σε αυτό συμφωνούσε και ο πρώτος διπλωματικός εκπρόσωπος της ΟΑΠ στην Αθήνα Σπύρος Γκαντούρ, που τόνιζε ότι «όταν δεν έχεις σπίτι και σου δίνουν ένα, το παίρνεις και ξεκινάς από κάπου. Αλλιώς μένεις χωρίς σπίτι σε όλη σου τη ζωή».