Τι θα συμβεί εάν ο δισεκατομμυριούχος μεγιστάνας αναλάβει τα ηνία του Λευκού Οίκου
Ένα 24ωρο πριν από τις αμερικανικές εκλογές, πολλοί αναρωτιούνται αν ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος θα μπορέσει να χειραγωγήσει την Ουάσιγκτον ή αν η Ουάσιγκτον θα τον χειραγωγήσει

Ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος, δισεκατομμυριούχος μεγιστάνας Ντόναλντ Τραμπ λέει πως, αν εκλεγεί Πρόεδρος των ΗΠΑ κατά τις αυριανές εκλογές, θα χειραγωγήσει το πολιτικό κατεστημένο της Ουάσιγκτον και θα κυβερνήσει τη χώρα σαν να είναι μια επιχείρηση. «Θα τακτοποιήσω εγώ την Ουάσιγκτον», αρέσκεται να λέει.

Πολλοί στην αμερικανική πρωτεύουσα αναρωτιούνται αν θα τηρήσει τις υποσχέσεις του. Θα μπορέσει ως Πρόεδρος ο Τραμπ να χειραγωγήσει την Ουάσιγκτον - ή η Ουάσιγκτον θα τον χειραγωγήσει; Ο Τραμπ φοβίζει την Ουάσιγκτον, λένε πολιτικοί αναλυτές. Το κατεστημένο, μια τεράστια ομάδα πολιτικών, παραγόντων, δημοσιογράφων, δικηγόρων και άλλων, δεν βλέπει με καλό μάτι το ενδεχόμενο άφιξής του στην αμερικανική πρωτεύουσα.

Αν εκλεγεί, θα μπορούσε να αλλάξει τα πάντα στην Ουάσιγκτον και τον τρόπο που αυτή λειτουργεί ώς τώρα. Λέει πως θα ανατρέψει το κατεστημένο και αυτό σε πολλούς ακούγεται ως απειλή. Δεν είναι λοιπόν έκπληξη που η πρωτεύουσα των ΗΠΑ παρακολουθεί τα γεγονότα με κομμένη την ανάσα.

Το παράδειγμα Άντριου Τζάκσον
«Δεν μπορώ να φανταστώ έναν Πρόεδρο που οι απόψεις του εκπροσωπούν μια τέτοια αλλαγή», λέει ο Μάικλ Καζίν, συγγραφέας του best seller βιβλίου «The populist Persuation. An American History». Όπως επισημαίνει, η πλησιέστερη βερσιόν του Τραμπ είναι ο Πρόεδρος Άντριου Τζάκσον, που υπηρέτησε από το 1829 ώς το 1837. Οι οπαδοί του Τζάκσον θεωρούνταν ανυπότακτες μάζες, άνθρωποι των δασών που κατανάλωναν τεράστιες ποσότητες οινοπνευματωδών ποτών. Μετά την εκλογή του Τζάκσον διέλυσαν το κόμμα και τα έκαναν άνω κάτω στην Ουάσιγκτον.

Οι άνθρωποι στην αμερικανική πρωτεύουσα τρέμουν μήπως μια εκλογή του Τραμπ ανοίξει τον Ασκό του Αιόλου, μήπως προκαλέσει τέτοια ενέργεια - ή ακόμα φέρει κάτι το χειρότερο. Όπως λέει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ Ντέιβιντ Κάρολ -συγγραφέας του βιβλίου Nominating the President- οι πρωτευουσιάνοι είναι τρομοκρατημένοι.

Κέρδισε έδαφος στις δημοσκοπήσεις
Τα πράγματα εντάθηκαν ακόμα περισσότερο όταν οι δημοσκοπήσεις έδειξαν πως ο Τραμπ κέρδιζε έδαφος. Τον Αύγουστο πλησίασε κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες την αντίπαλό του από το Δημοκρατικό Κόμμα Χίλαρι Κλίντον, σύμφωνα με το Ipsos/Reuters. Ακολούθησε ένα διάστημα κατά τη διάρκεια του οποίου η πρώην Πρώτη Κυρία είχε μεγάλη διαφορά στις δημοσκοπήσεις.

Αλλά το FBI -με την αχαρακτήριστη ενέργειά του να επαναφέρει στο προσκήνιο την έρευνα για τα μηνύματα από τον προσωπικό υπολογιστή της, όταν αυτή ήταν Υπουργός των Εξωτερικών των ΗΠΑ στην πρώτη θητεία του Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα- έφερε τα πάνω κάτω. Η διαφορά τους έφτασε και πάλι στις 3 ποσοστιαίες μονάδες και, παρ' όλο που στην αρχή της βδομάδας οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι η Κλίντον προηγείτο με 5 ποσοστιαίες μονάδες, η ελίτ της Ουάσιγκτον άρχισε να τρέμει από το ενδεχόμενο εκλογικής νίκης του Τραμπ.

Η προειδοποίηση στην ελίτ
Σε μια προεκλογική συγκέντρωση στη Φλόριδα, πρόσφατα, ο Τραμπ έστειλε σε αυτή την ελίτ μια προειδοποίηση: «Για όλους αυτούς που ελέγχουν το επίπεδο της εξουσίας στην Ουάσιγκτον και που ασκούν ένα είδος παγκόσμιας εξουσίας, έχοντας ειδικά συμφέροντα, οι μέρες τους -ως κατεστημένο της Ουάσιγκτον- είναι μετρημένες», ισχυρίστηκε.

«Η υποψηφιότητά μου εκπροσωπεί μια πραγματική απειλή, που όμοιά της δεν έχουν δει στο παρελθόν», πρόσθεσε. Για όλους αυτούς που παρευρίσκονταν σε αυτή την προεκλογική συγκέντρωση -καθώς και για πολλούς άλλους εκτός της Ουάσιγκτον- η πιθανότητα νίκης του Τραμπ ήταν τονωτική ένεση. Ο Στέφεν Μορ, στενός οικονομικός σύμβουλος του Τραμπ, δήλωσε πως ο πολυεκατομμυριούχος κτηματομεσίτης θα ανοίξει νέο κεφάλαιο στην πολιτική ιστορία των ΗΠΑ.

«Είναι ένας πετυχημένος επιχειρηματίας», είπε ο Μορ, προσθέτοντας πως ο Τραμπ θα λειτουργήσει ως ο διευθύνων σύμβουλος της Αμερικής και της ομοσπονδιακής κυβέρνησης. «Γνωρίζει πολύ καλά τον τρόπο για να περιορίζει τα έξοδα και να φέρνει κέρδη», είπε επίσης. «Η κυβέρνηση των ΗΠΑ είναι μια επιχείρηση 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και κάποιος που γνωρίζει τον τρόπο να διευθύνει μια μεγάλη επιχείρηση είναι πραγματικά εξαιρετικά πολύτιμος», πρόσθεσε.

Ασυνήθιστος άνθρωπος
Ο Τραμπ είναι ένας ασυνήθιστος άνθρωπος σε πολλούς τομείς. Όλοι, από τον Τζίμι Κάρτερ, υποψήφιο του Δημοκρατικού Κόμματος που εξελέγη το 1976, ώς τον Ρος Περό, έναν άλλο επιχειρηματία που δεν κατάφερε να εκλεγεί ως ανεξάρτητος υποψήφιος το 1992, έκαναν μεγάλη εντύπωση. Ακόμα και ο Μπαράκ Ομπάμα, ένας γερουσιαστής (αλλά στην πορεία μέλος της ελίτ της Ουάσιγκτον) χρησιμοποίησε την ίδια μέθοδο.

«Στην Ευρώπη λειτουργεί ένα διαφορετικό σύστημα», δήλωσε η Ελίζαμπεθ Θις-Μορς, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Νεμπράσκα και συγγραφέας του βιβλίου Stealth Democracy: America’s Beliefs About How Government Should Work. «Δεν έχουν οι Ευρωπαίοι τον ίδιο τύπο της δυσλειτουργίας. Έτσι, δεν διακρίνεις την πραγματική οργή που αισθάνονται οι Αμερικανοί».

Δεν εμπιστεύονται τους πολιτικούς θεσμούς
Δημοσκοπήσεις δείχνουν πως οι άνθρωποι στις ΗΠΑ δεν έχουν πλέον μεγάλη εμπιστοσύνη στους πολιτικούς θεσμούς και αυτό το καταλαβαίνουν ξένοι ηγέτες οι οποίοι, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, επιχειρούν να το εκμεταλλευτούν για όφελος των δικών τους χωρών. Θεωρούν οι Αμερικανοί την Ουάσιγκτον ως το άντρο της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, ένα σύμβολο της γραφειοκρατίας, της τεμπελιάς και της αναποτελεσματικότητας. Οι απ' έξω ζητούν αλλαγή - και συνήθως έχουν μεγάλη λαϊκή υποστήριξη.

«Ο Τραμπ αποκαλύπτει όλα αυτά της Ουάσιγκτον, που οι πολίτες θέλουν να ακούσουν. Ότι δεν μπορείς να έχεις εμπιστοσύνη στην κυβέρνηση», λέει η Θις-Μορς. Δεν είναι λοιπόν να απορεί κανείς που οι άνθρωποι του κατεστημένου ανησυχούν. Ανησυχούν επίσης για πολλά διαφορετικά πράγματα. Πάρτε για παράδειγμα την Πρώτη Κυρία Μισέλ Ομπάμα, που λέει ότι ανησυχεί για τον… κήπο της.

Στην αρχή του περασμένου μήνα, η κυρία Ομπάμα ξενάγησε μερικούς ξένους στον Λευκό Οίκο και τους είπε πως είναι πολύ περήφανη για τον κήπο της και πως, με την προοπτική να νικήσει η Χίλαρι Κλίντον, αυτός ο κήπος θα συνεχίσει να υπάρχει. Ο Τραμπ μισεί τα λουλούδια και οι άνθρωποι της σημερινής Πρώτης Κυρίας ανησυχούν μήπως, αν εκλεγεί ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος, κανείς δεν συνεχίσει να δίνει προσοχή στον κήπο ή ότι ο Τραμπ θα διατάξει να τον τσιμεντώσουν.

Η τύχη του Γκουαντάναμο
Η τύχη του Γκουαντάναμο ίσως αλλάξει. Το ένα τρίτο των φυλακισμένων έχει αποφασιστεί να μεταφερθούν αλλού. Αλλά ο Τραμπ λέει πως θέλει να γεμίσει και πάλι τα κελιά αυτής της φρικτής φυλακής «με κάποια πολύ κακά παιδιά - περιλαμβανομένης και της Χίλαρι Κλίντον». Ο διοικητής αυτής της φυλακής, αντιναύαρχος Πίτερ Κλαρκ, δήλωσε πρόσφατα ότι ανησυχεί για το τι θα μπορούσε να συμβεί σε περίπτωση νίκης του Τραμπ - και τι θα μπορούσε να συμβεί στους τροφίμους της φυλακής.

Από την ώρα που θα εισέλθει στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου ο Τραμπ θα πληροφορηθεί τα πάντα που σχετίζονται με τους κώδικες εκτόξευσης πυρηνικών πυραύλων. Λαμβάνοντας υπ' όψιν την άποψη ότι τα πυρηνικά όπλα κοστίζουν ακριβά για να κατασκευαστούν (λέει πως δεν θα ήταν άσκημα να αγοράσει μερικά η Νότιος Κορέα ως αντίβαρο για τα ατομικά όπλα της Βορείου Κορέας), μερικοί θεωρούν αυτή την άποψη πολύ επικίνδυνη και ενοχλητική.

Η αγάπη για τον Πούτιν κι ο… προϋπολογισμός
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, ο Τραμπ εξέφρασε αρκετές φορές τον θαυμασμό του για τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. «Υπάρχει ο κίνδυνος καταστροφών στην εξωτερική πολιτική μας. Κίνδυνος στρατιωτικής καταστροφής», δήλωσε ο Πίτερ Βίνερ, πρώην ανώτερος σύμβουλος του Προέδρου Τζορτζ Μπους του νεώτερου. Ο Γκόρντον Γκρέι, διευθυντής οικονομικής πολιτικής στο American Action Forum -ένα κεντροδεξιό κέντρο οικονομικής και πολιτικής ανάλυσης- ανησυχεί για τον προϋπολογισμό σε μια ενδεχόμενη προεδρία του Τραμπ.

«Δεν θα είναι τα πράγματα καλά - καθόλου καλά. Υπάρχει κίνδυνος να μας οδηγήσει σε ύφεση». Την ίδια εποχή, σύμφωνα με περιβαλλοντολόγους, ο πλανήτης μας θα υπερθερμανθεί. Και ο Τραμπ θα αποκηρύξει τη Συνθήκη του Παρισιού για την προστασία του περιβάλλοντος. Θα μπορούσε, επίσης, να σκίσει τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, που τόσο πολύ επικρίνεται από αραβικές χώρες αλλά κυρίως από το Ισραήλ. Ο Τραμπ έχει μιλήσει δημόσια υπέρ του Ισραήλ και της Ιερουσαλήμ, ως πρωτεύουσας του εβραϊκού κράτους, προκαλώντας την οργή των Αράβων Παλαιστινίων.

Μέχρι πού μπορεί να φτάσει
Μερικοί στην Ουάσιγκτον αναρωτιούνται μέχρι πού θα μπορούσε να προωθήσει την αλλαγή που επαγγέλλεται ο Τραμπ. «Αλλαγή ώς ποιο σημείο; Και οι Ταλιμπάν για αλλαγή μιλούσαν στο Αφγανιστάν και ιδού το αποτέλεσμα», λένε. Ο Τραμπ αρέσκεται να μιλά για μια νέα έκπληξη στο εκλογικό αποτέλεσμα και να λέει πως στις ΗΠΑ θα συμβεί το ίδιο που έγινε στη Βρετανία με το δημοψήφισμα για το Brexit.

Εκατομμύρια Βρετανοί έκλεισαν τις τηλεοράσεις τους την Πέμπτη 23 Ιουνίου και πήγαν αργά στα κρεβάτια τους, πιστεύοντας πως όλα θα συνεχίζονταν κανονικά την επόμενη μέρα. Πως τίποτα δεν θα άλλαζε. Την επομένη, όμως, ξύπνησαν με φωτογραφίες του ηγέτη του UKIP Νάιτζελ Φάρατζ, ο οποίος έλεγε στους εκστατικούς οπαδούς του πως η χαραυγή έφτασε για μια ανεξάρτητη από την ΕΕ Βρετανία. Θα μπορούσε να ξυπνήσει η Αμερική στις 9 Νοεμβρίου με μια νέα χαραυγή; Από πρώτη ματιά αυτό θεωρείται μάλλον απίθανο.

Ο Ντόναλντ Τραμπ υπολείπεται της Χίλαρι Κλίντον σε όλες τις εθνικές δημοσκοπήσεις από 3 - 10%. Αλλά αυτό ήταν πριν από την ανακοίνωση του FBI ότι ανοίγει ξανά τον φάκελο με τα μηνύματα της κυρίας Κλίντον στον προσωπικό υπολογιστή της. Παραμένει να διαπιστώσει κανείς την επίπτωση αυτού του γεγονότος στις εκλογές της Τρίτης. Ο Τραμπ και οι υποστηρικτές του λένε ότι οι δημοσκοπήσεις έκαναν λάθος για το Brexit, άρα το ίδιο θα μπορούσε να συμβεί και στις ΗΠΑ.

Κάπου, όμως, κάνουν λάθος. Γιατί στη Βρετανία αυτοί που ήθελαν την αποχώρηση (Leave) από την ΕΕ σε πολλά στάδια της προεκλογικής περιόδου προηγούνταν αυτών που ήθελαν την παραμονή (Remain). Δημοσκοπήσεις μέσω του διαδικτύου έδειχναν ξεκάθαρα νίκη της αποχώρησης. Ακόμα και ο Φάρατζ την παραμονή του δημοψηφίσματος έλεγε πως, όπως δείχνουν τα πράγματα, η «παραμονή» μάλλον επικρατεί.

Δεν είναι εύκολη υπόθεση οι δημοσκοπήσεις
Το αποτέλεσμα του Brexit ήταν ένα σκληρό κτύπημα για τους δημοσκόπους. Τελικά αποδεικνύεται πως στη Βρετανία και τις ΗΠΑ οι δημοσκοπήσεις δεν είναι εύκολη υπόθεση. Επιπλέον η διαδικασία είναι ακριβή, καθώς στις ΗΠΑ ο νόμος καθορίζει πως το δείγμα πρέπει να είναι επί 20.000 ανθρώπων. Ορισμένοι στις ΗΠΑ λένε πως οπαδοί του Τραμπ ίσως να δίστασαν να πουν την πραγματική προτίμησή τους, γιατί αυτοί που τους ρωτούσαν εκπροσωπούσαν την ελίτ της αμερικανικής δημοσιογραφίας στην πολιτική.

Η εταιρεία δημοσκοπήσεων Gallup, μια από τις μεγαλύτερες στον κόσμο, ανακοίνωσε πως δεν πρόκειται να κάνει πρόβλεψη για τον νικητή των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ, έχοντας αποτύχει την τελευταία φορά. Στη Βρετανία, περίπου 2.8 εκατομμύρια άνθρωποι, περίπου το 6% του εκλογικού σώματος, που δεν είχαν ψηφίσει για δεκαετίες ή ακόμα και ποτέ στη ζωή τους, προσήλθαν στα εκλογικά τμήματα και σχεδόν όλοι τους ψήφισαν υπέρ της αποχώρησης της Βρετανίας από την ΕΕ.

Αν, λοιπόν, υποστηρικτές του Δημοκρατικού Κόμματος δεν προσέλθουν στις κάλπες, για διάφορους λόγους, περιλαμβανομένου και του ζητήματος με τα μηνύματα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή της κυρίας Κλίντον, τότε, ο Τραμπ θα έχει κάθε λόγο να πανηγυρίζει. Οι πιο γνωστοί bloggers στις ΗΠΑ -όπως ο Νέιτ Σίλβερ, του blog «Five ThirtyEight» που ήταν το μόνο στη χώρα που προέβλεψε σωστά το εκλογικό αποτέλεσμα και στις 50 Πολιτείες των ΗΠΑ στις προεδρικές εκλογές του 2012- είναι σκεπτικοί.

Ο Σίλβερ υποστηρίζει ότι οι δημοσκόποι δεν λαμβάνουν καθόλου υπόψη τους άλλους ανεξάρτητους υποψηφίους, καθώς και τον τεράστιο αριθμό των αναποφάσιστων. Εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Κλίντον «πιθανότατα» θα είναι η επόμενη Πρόεδρος των ΗΠΑ, αλλά προσθέτει πως «δεν πρέπει να εγκαταλείπεις αν είσαι οπαδός του Τραμπ, ενώ δεν πρέπει να εφησυχάζεις αν πρόκειται να ψηφίσεις υπέρ της Κλίντον». Από παράδοση, όταν υποψήφιοι έχουν πρόβλημα με τα αποτελέσματα δημοσκοπήσεων, στρέφονται στο επιχείρημα πως η κάλπη είναι η πιο ακριβής δημοσκόπηση. Αυτήν τη φορά, στις εκλογές της Τρίτης, αυτό ίσως να είναι το πιο σωστό.
__________________

Αν ο Ντόναλντ Τραμπ χάσει τις εκλογές
Ένας άνθρωπος κατάφερε να μονοπωλήσει την προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας. Ξεφτίλισε τους δημοκρατικούς θεσμούς και έριξε τόση λάσπη που θα περάσουν πολλά χρόνια μέχρις ότου καθαρίσει το τοπίο, αν ποτέ γίνει αυτό. Αυτές οι εκλογές ανήκουν στον Ντόναλντ Τραμπ, τον «Ντόνυ», όπως τον αποκαλούσε ο πατέρας του.

Και θα ανήκουν ακόμα περισσότερο έτσι και ηττηθεί την ερχόμενη Τρίτη. Οι δυνάμεις που άφησε να ξεχυθούν στον αέρα, ανοίγοντας τον Ασκό του Αιόλου, θα είναι πολύ δύσκολο να μαζευτούν ξανά. Η σκληρή μάχη δεν πρόκειται να τερματιστεί την ημέρα των εκλογών, πιστεύουν πολιτικοί αναλυτές στις ΗΠΑ.

Αυτοί που προκάλεσαν πρωτοσέλιδα πριν από λίγες ημέρες, απειλώντας αιματηρή επανάσταση και μεγάλη πορεία προς την Ουάσιγκτον έτσι και νικήσει η Χίλαρι Κλίντον, μπορεί να ξεχαστούν. Όμως οι «Τραμπιστές», όπως τους αποκαλούν, θα μείνουν. Οι μάχες κερδίζονται και χάνονται. Πόλεμοι συνεχίζονται για πολλά χρόνια. Στη Βρετανία λένε πως Brexit σημαίνει Brexit και το εννοούν. Αλλά στις ΗΠΑ οι οργισμένοι Αμερικανοί, που θεωρούν ότι αδικήθηκαν, θα παραμείνουν θυμωμένοι και δεν θα τα παρατήσουν έτσι εύκολα.

Θα συνεχίσει να διαμαρτύρεται
Όπως προβλέπουν στην Ουάσιγκτον, αν ο Τραμπ χάσει, το πιο πιθανό είναι ότι θα συνεχίσει να διαμαρτύρεται, θα καταφύγει στη δικαιοσύνη και θα συνεχίσει τις απειλές. Δεν αποκλείεται να ιδρύσει ένα σωματείο με το όνομα Τραμπ σε ολόκληρη τη χώρα ή ακόμα και να δημιουργήσει έναν τηλεοπτικό σταθμό με το όνομά του. Αλλά, ακόμα και αν εξαφανιστεί ντροπιασμένος, θα αφήσει μια κληρονομιά που θα μπορούσε να μεταμορφώσει την αμερικανική πολιτική.

Παρ' όλ' αυτά, ο Τραμπ δεν είναι ο πρώτος που δημιούργησε τέτοιο πανικό στις ΗΠΑ με τα λόγια ή τις πράξεις του. Το 1891 το Λαϊκό Κόμμα μαχόταν για τις μάζες εναντίον των ελίτ που επηρέαζαν και κυριαρχούσαν στην πολιτική σκηνή, ενώ ζητούσε να εκδιωχθούν όλοι οι Κινέζοι εργάτες. Το βιβλίο «The Populist Explosion» του Τζον Τζούντις παρουσιάζει με τον πιο γλαφυρό τρόπο αυτά που συνέβαιναν τότε και που τόσο πολύ μοιάζουν με αυτά που ευαγγελίζεται σήμερα ο Τραμπ.

Το 1964 ο Ρεπουμπλικάνος υποψήφιος Μπάρι Γκολντουότερ -φαίνεται πως το έχουν οι υποψήφιοι του κόμματος αυτού- έκανε μεγάλη εκστρατεία εναντίον των πολιτικών δικαιωμάτων, εναντιώθηκε εναντίον της φιλελεύθερης ελίτ του κόμματός του, ενώ υποστήριξε πως δεν υπάρχει τίποτε το κακό με τον εξτρεμισμό στην προσπάθεια να υπερασπιστεί κανείς την ελευθερία. Έχασε, αλλά η συμπεριφορά του συνέβαλε αποφασιστικά στη μεταμόρφωση του κόμματός του.

Τζορτζ Ουάλας και Πατ Μπιουκάναν
Αλλά, η πιο σύγχρονη μορφή του ακροδεξιού λαϊκισμού στις ΗΠΑ ίσως να ξεκίνησε με τον υποτιθέμενο πρώην Δημοκρατικό Τζορτζ Ουάλας, που το 1968 κατέβηκε ως ανεξάρτητος. Ήταν σφόδρα αντίθετος στις σχέσεις των λευκών με τους μαύρους και στήριξε την οικονομική πολιτική του στην προσπάθεια να ευνοήσει τους δημόσιους υπαλλήλους. Επίσης, προσπάθησε να φέρει προς τη μεριά του τους απλούς εργαζόμενους, τους χαμηλά αμειβόμενους.

Ηττήθηκε, αλλά οι υποστηρικτές του δεν εξαφανίστηκαν. Για πολλά χρόνια ο Πατ Μπιουκάναν -που προσπάθησε να πάρει το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος- έκανε επιθέσεις εναντίον των πολυεθνικών εταιρειών αλλά και εναντίον εμπορικών συμφωνιών που ευνοούσαν τους μεξικανικής καταγωγής εργάτες. Τα ίδια επαγγέλλεται σήμερα ο Τραμπ. Ο Μπιουκάναν ηττήθηκε, αλλά οι απόψεις του λήφθηκαν υπόψη.

Τι έγινε όταν πρωτοεξελέγη ο Ομπάμα
Μετά την πρώτη νίκη του Μπαράκ Ομπάμα ήρθε στο προσκήνιο το «Tea Party», μια ομάδα ακροδεξιών λαϊκιστών, μέσα από τα σπλάχνα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Απέτυχαν να δώσουν τη νίκη πριν από τέσσερα χρόνια στον Τζον Μακ Κέιν.
Τώρα ο Τραμπ, πάλι από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, προσπαθεί να συνδυάσει το παγκόσμιο ελεύθερο εμπόριο με το άκρατο μεταναστευτικό ρεύμα και με την ανησυχία των λευκών για έναν μαύρο Πρόεδρο και την αυξανόμενη επιρροή των μειονοτήτων.

Οι εργαζόμενοι που έχασαν τα σπίτια τους και δυσκολεύονται να σπουδάσουν τα παιδιά τους τον ακούνε με συμπάθεια. Αυτοί που δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα με τα αυξανόμενα έξοδα στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, τις μειωμένες συντάξεις και τις δυσκολίες της ζωής επίσης στρέφονται προς αυτόν. Ο φόβος μήπως οι αποταμιεύσεις πάνε προς όφελος των παράνομων μεταναστών κάνει πολλούς να κοιτάζουν προς τη μεριά του. Ο Τραμπ είναι ο κλασικός Αμερικανός, που προσπαθεί να σου πουλήσει πετρέλαιο στην καλύτερη γι' αυτόν τιμή.

Οι υποστηρικτές του Σάντερς
Οι άνθρωποι που υποστήριξαν τον σοσιαλδημοκράτη Δημοκρατικό Μπέρνι Σάντερς μπορεί να μισούν τον Τραμπ, όμως συμφωνούν με τον πόλεμο που έχει εξαπολύσει στο κατεστημένο και τις επιθέσεις του εναντίον των πλουσίων και των δυνατών. Πολλοί συμφωνούν πως αν η Χίλαρι Κλίντον εκλεγεί μπορεί να τους μπλέξει σε ανεπιθύμητους πολέμους (ο Τραμπ μιλά για Τρίτο Παγκόσμιο Πόλεμο) στη Μέση Ανατολή και σε σύγκρουση με τη Ρωσία.

Αυτό ίσως να μην την ενοχλεί και πάρα πολύ. Σίγουρα όμως την πληγώνει και μόνο το γεγονός ότι αν νικήσει αυτό θα οφείλεται στο ότι αντίπαλός της ήταν ο Ντόναλντ Τραμπ. Το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα σε περίπτωση ήττας του Τραμπ θα υποχρεωθεί να αναθεωρήσει πολλά. Παλιά, στα χρόνια του Ρίγκαν ήταν πολύ καλύτερα οργανωμένο από το Δημοκρατικό, ιδιαίτερα στον χώρο της νεολαίας και τους εθελοντές.

Θα υπάρξουν πολλές συζητήσεις για το τι δεν πήγε σωστά και εκλέχθηκε πάλι, τρίτη στη σειρά φορά, ένας υποψήφιος του Δημοκρατικού Κόμματος - κάτι το πρωτοφανές. Πιο αριστερά ή πιο δεξιά πρέπει να πάει; Το σίγουρο, όμως, είναι πως δεν μπορεί να παρουσιάσει έναν υποψήφιο όπως ο Ντόναλντ Τραμπ. Με οποιονδήποτε άλλο αντίπαλο, η Χίλαρι Κλίντον πολύ δύσκολα θα κέρδιζε στις φετινές εκλογές.
Γ.Σ.