Η κρισιμότητα της εκλογικής αναμέτρησης στις ΗΠΑ και η επόμενη μέρα για τους δύο διεκδικητές
Μια μικρή διαφορά στις ψήφους θα μπορούσε να ερμηνευτεί πως η Κλίντον κέρδισε μόνο γιατί δεν είναι ο Τραμπ, κι οι οπαδοί του τελευταίου να συσπειρωθούν γύρω του και να αρχίσουν τις διαμαρτυρίες για την εκλογική της νίκη

Φρέσκια όσο ποτέ άλλοτε, η Χίλαρι Κλίντον συναντήθηκε, άλλη μια φορά, με τον αντίπαλό της του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, σε ένα δείπνο πολυεκατομμυριούχων, που αποσκοπούσε στο να συγκεντρωθούν χρήματα για τους φτωχούς. Η γκλαμουριά ήταν απίστευτη. Οι περισσότεροι από αυτούς που παραβρέθηκαν είναι μέλη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος.

Όπως ήταν αναμενόμενο, τα φώτα έπεσαν σε αυτήν και όχι στον Τραμπ, μιας και ήταν ξεκάθαρη η επικράτησή της και στις τρεις τηλεοπτικές αναμετρήσεις τους. Φορώντας ένα κομψό ροζ φόρεμα, η υποψήφια των Δημοκρατικών εμφανίστηκε φρέσκια και ξεκούραστη και σε μεγάλα κέφια, λίγες μόνο ώρες μετά την τρίτη τηλεοπτική της αναμέτρηση στο Πανεπιστήμιο της Νεβάδας στο Λας Βέγκας. Παρ' όλο που στο παρελθόν είχε κατηγορηθεί ότι ήταν ψυχρή και ανιαρή, έκανε τον κόσμο να σκάει από τα γέλια με τα σχόλιά της για τον Τραμπ.

Τα… φάρμακα
Το αποκορύφωμα ήταν όταν αναφέρθηκε στη δήλωση του Τραμπ, ότι έπρεπε να κάνουν τεστ φαρμακοδιέγερσης, γιατί -όπως ισχυρίστηκε- η αντίπαλός του έπαιρνε φάρμακα για να σταθεί όρθια. «Είναι γεγονός -είπε η Χίλαρι- πως πράγματι παίρνω φάρμακα για να μπορώ να αντιμετωπίσω τον Ντόναλντ Τραμπ στις τηλεοπτικές μας αναμετρήσεις. Και μπορώ να σας αποκαλύψω εδώ, τώρα, το είδος των φαρμάκων μου. Τα λένε ‘καλή προετοιμασία’ για το debate…».

Όπως αναμενόταν έγινε χαμός, δεδομένου ότι οι συνεργάτες του Τραμπ πολλές φορές είχαν εκφράσει ανησυχία ότι ο υποψήφιος του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος δεν δέχεται συμβουλές και πηγαίνει σχεδόν απροετοίμαστος στις τηλεοπτικές αναμετρήσεις. Ακόμα και ο Τραμπ, που παρευρισκόταν σε αυτό το δείπνο με την όμορφη σύζυγό του Μελάνια, δεν κατάφερε να κρύψει ένα χαμόγελο.

Προφανώς ήξερε ότι είχε χάσει οριστικά το τρένο για τον Λευκό Οίκο, μετά την τελευταία γκάφα του να αρνηθεί να δηλώσει ότι θα αποδεχτεί το εκλογικό αποτέλεσμα, στις 8 Νοεμβρίου, έστω κι αν έχει χάσει. Μάταια οι συνεργάτες του έτρεχαν μετά να μαζέψουν τα σπασμένα, μάταια και ο ίδιος τα άλλαξε, στη συνέχεια, λέγοντας πως «θα αποδεχτώ το αποτέλεσμα - αν κερδίσω. Επίσης, δεν θα κάνω ένσταση σε περίπτωση που χάσω».

Ήταν δυστυχώς πολύ αργά γι’ αυτόν, γιατί τον είχαν περιλούσει με τα χειρότερα σχόλια σημαίνοντα στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, ακόμα και βασικοί χρηματοδότες του κόμματος, που ανακοίνωσαν πως είτε θα στηρίξουν τους δύο άλλους ανεξάρτητους υποψηφίους που κατεβαίνουν στις εκλογές ή ακόμα και τη Χίλαρι Κλίντον.

Δεν θα εξαφανιστεί, εάν είναι μικρή η διαφορά
Συνήθως δεν αρκεί να κερδίσει κάποιος σε μια εκλογική αναμέτρηση. Πρέπει να κερδίσει και το νόημα, την εξήγησή της. Από εκεί προέρχεται η εντολή που σου έδωσαν οι ψηφοφόροι. Τι είδους εντολή, λοιπόν, η υποψήφια του Δημοκρατικού Κόμματος Χίλαρι Κλίντον θα πάρει αν κερδίσει -όπως πιστεύεται- στις 8 Νοεμβρίου; Πολλά θα εξαρτηθούν από το μέγεθος της επικράτησής της. Ο Ρεπουμπλικάνος αντίπαλός της αρνήθηκε να δεσμευτεί πως θα αποδεχτεί το εκλογικό αποτέλεσμα αν ηττηθεί -άλλο αν μετά τα γύρισε- ακόμα και αν η ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος κάνει το αντίθετο.

Ο Τραμπ ήδη υποστηρίζει ότι οι εκλογές είναι «φτιαγμένες». Αν χάσει με μικρή διαφορά το πιο πιθανό είναι να ισχυριστεί ότι του έκλεψαν τη νίκη. Πολιτικοί σχολιαστές στις ΗΠΑ λένε ότι κανείς δεν πρέπει να περιμένει πως ο Τραμπ θα εξαφανιστεί εύκολα από το προσκήνιο. Ήδη κάνει σχέδια για να ιδρύσει το τηλεοπτικό δίκτυο Trump TV, ώστε να έχει μια πλατφόρμα μέσω της οποίας θα μπορεί να επιτίθεται στην... Πρόεδρο Κλίντον.

Θα μπορούσε να μετατραπεί στον κλόουν της αμερικανικής πολιτικής. Μια μικρή διαφορά στις ψήφους θα μπορούσε να ερμηνευτεί πως η Κλίντον κέρδισε μόνο γιατί δεν είναι ο Τραμπ. Οι οπαδοί του τελευταίου θα συσπειρωθούν γύρω του και θα αρχίσουν τις διαμαρτυρίες για την εκλογική νίκη της Κλίντον - ακόμα και στην τελετή εγκατάστασής της στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο του 2017. Θα την αποδοκιμάζουν ως την παράνομη πρόεδρο.

Θα πιέσουν τους Ρεπουμπλικάνους στο Κογκρέσο να εμποδίσουν ό,τι προσπαθεί να κάνει. Αν η νίκη της δεν παραγάγει ταυτόχρονα μεγάλα κέρδη για τους Δημοκρατικούς στο Κογκρέσο, οι Ρεπουμπλικάνοι θα αισθανθούν πως δικαιούνται να της αντιτίθενται. Μια μικρή νίκη σημαίνει ατέλειωτες μάχες στη Βουλή και τη Γερουσία.

Μία ευρεία επικράτηση
Μια σαρωτική νίκη της Κλίντον θα είναι δύσκολο να επιτευχθεί, μετέδωσε το BBC. Ως μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος, που ήταν στέλεχος της κυβέρνησης Ομπάμα, είναι η υποψήφια του status quo. Το γεγονός ότι η Κλίντον θα είναι η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής δεν φαίνεται να ενδιαφέρει και τόσο πολύ τους Αμερικανούς και ιδιαίτερα τις νέες στην ηλικία γυναίκες.

Υπάρχει μεγάλη δυσαρέσκεια στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όπως δείχνει δημοσκόπηση της εταιρείας Gallup, σύμφωνα με την οποία το 70% των Αμερικανών δεν είναι ικανοποιημένοι με την πορεία της χώρας. Αν οι Ρεπουμπλικάνοι είχαν επιλέξει κάποιον άλλον πιο αποδεκτό, αντί του Τραμπ, όπως για παράδειγμα τον κυβερνήτη του Οχάιο Τζον Καζίς ή τον γερουσιαστή της Φλόριδας Μάρκο Ρούμπιο, είναι πάρα πολύ πιθανόν η Χίλαρι Κλίντον να μην μπορούσε να νικήσει.

Ο Τραμπ προσπάθησε να γυρίσει το ρεύμα υπέρ του στο τέλος της τρίτης τηλεοπτικής αναμέτρησής του με την Κλίντον, λέγοντας πως «δεν μπορούμε να αντέξουμε άλλα τέσσερα χρόνια Μπαράκ Ομπάμα, κι αυτό θα συμβεί αν Πρόεδρος αναλάβει αυτή».

Αλλά δυσφήμισε τον ίδιο του τον εαυτό, καθώς όταν ρωτήθηκε για τις καταγγελίες ανάρμοστης συμπεριφοράς του προς τις γυναίκες απάντησε πως «αυτές οι ιστορίες είναι, κατά βάση, παραπλανητικές». Καθώς φαίνεται όμως δεν είναι, αφού κάθε ημέρα εμφανίζεται και άλλη μια γυναίκα που τον καταγγέλλει δημόσια για απρεπή συμπεριφορά.

Απαραίτητη η αλλαγή
Η ομάδα της Χίλαρι Κλίντον αντιλαμβάνεται πολύ καλά ότι ο κόσμος στις ΗΠΑ θέλει αλλαγή. Πως αυτό το θέμα πουλάει στο εκλογικό Σώμα. Ο άντρας της και πρώην Πρόεδρος Μπιλ Κλίντον τον Αύγουστο στο Εθνικό Συνέδριο του Δημοκρατικού Κόμματος τόνισε πως η Χίλαρι είναι ένας άνθρωπος που θέλει να πηγαίνει μπροστά, να αλλάζει τα κακώς κείμενα.

Για την Κλίντον «αλλαγή» σημαίνει όχι βίαιη σύλληψη των παράνομων μεταναστών, όχι τείχος στα σύνορα με το Μεξικό, όχι πρόσθετους φόρους, όχι εγκατάλειψη των στρατιωτικών συμμάχων, όχι εγκατάλειψη του σχεδίου για την Υγεία που προωθεί ο Ομπάμα, όχι φυλάκιση των πολιτικών αντιπάλων, όχι επιθέσεις εναντίον των ΜΜΕ.

Η Χίλαρι Κλίντον θέλει, επίσης, κι άλλες αλλαγές. Μέτρα για τη μείωση της ανισότητας. Μάχη για τη διάσωση του περιβάλλοντος. Διευθέτηση στις αντιπαλότητες ανάμεσα στην αστυνομία και τις μειονότητες. Τη δημιουργία πρόσθετων θέσεων εργασίας. Απώθηση του Ισλαμικού Κράτους χωρίς να χρησιμοποιηθούν μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις των ΗΠΑ.

Η New America
Μια σαρωτική νίκη της Χίλαρι Κλίντον θα σημαίνει πως η New America -ένας συνασπισμός εργαζόμενων γυναικών, Αφροαμερικανίδων, Λατίνων, Αμερικανίδων από την Ασία, μοναχικών μητέρων, Εβραίων και Μουσουλμάνων ψηφοφόρων που ανέβασαν στην εξουσία τον Μπαράκ Ομπάμα- θα αποκτήσει τελικά τη δύναμη που χρειάζεται, όχι μόνο για να ακουστούν τα αιτήματά της αλλά και για να διατηρήσει μεγάλη επιρροή στην πολιτική των ΗΠΑ. Θα σημαίνει τη συντριβή του κινήματος αντίστασης του Τραμπ.

Θα είναι μια υιοθέτηση στη διαφορετικότητα και την αποδοχή ομάδων που προηγούμενα ήταν αποκλεισμένες, όπως είναι οι μετανάστες, οι μειονότητες, οι εργαζόμενες γυναίκες και οι ομοφυλόφιλοι. Θα είναι, επίσης, κι ένα γερό μήνυμα προς το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, για το οποίο ο κυβερνήτης του Οχάιο Τζον Καζίς τόνισε πως, «αν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δεν ξυπνήσει και δεν αλλάξει πορεία, τότε είναι καταδικασμένο να πεθάνει».

Άλλο σημαντικό ζήτημα
Ένα πολύ σημαντικό ζήτημα σε αυτήν την προεκλογική περίοδο των ΗΠΑ είναι το τεράστιο κενό στον τομέα της εκπαίδευσης. Λευκοί ψηφοφόροι, που δεν έχουν πάει σε κολέγιο ή πανεπιστήμιο, στηρίζουν τον Τραμπ, σε ποσοστό δύο προς ένα, 62%-32%, σύμφωνα με δημοσκόπηση των «ABC-Washington Post». Αντίθετα, οι απόφοιτοι κολεγίων στηρίζουν τη Χίλαρι Κλίντον με διαφορά μεγαλύτερη από 20 ποσοστιαίες μονάδες, 55-34%. Πρώτη φορά, ύστερα από 50 χρόνια, λευκοί με πτυχίο κολεγίου ψηφίζουν Δημοκρατικό Κόμμα 51-38%.

Οι ψηφοφόροι του Τραμπ δεν ξέρουν τίποτε από πολιτική. Οι οπαδοί του απορρίπτουν ως μη απαραίτητη την προσπάθεια διάσωσης του κλίματος. Είναι καχύποπτοι απέναντι στους ξένους και τους μετανάστες. Τρέμουν την παγκοσμιοποίηση στην οικονομία. Ρέπουν προς τον ρατσισμό. Πιστεύουν πως ο υπόλοιπος κόσμος εκμεταλλεύεται τις ΗΠΑ. Θρέφουν θεωρίες συνομωσίας και πιστεύουν πως οι φετινές εκλογές έχουν πέσει θύμα ξένων δυνάμεων.

«Αυτές οι εκλογές θα αποφασίσουν αν είμαστε ένα ελεύθερο έθνος ή έχουμε απλώς μια ψευδαίσθηση δημοκρατικών θεσμών, αλλά που στην πραγματικότητα ελεγχόμαστε από μια μικρή ομάδα ανθρώπων με παγκόσμια συμφέροντα, που ελέγχει όλο το σύστημα», διακήρυξε σε μια πρόσφατη προεκλογική του συγκέντρωση στη Φλόριδα ο Ντόναλντ Τραμπ.

Η μορφωμένη ελίτ
Οι περισσότεροι Αμερικανοί, σύμφωνα με την άποψη του BBC, δεν αρέσκονται στο να τους κυβερνούν μορφωμένοι εμπειρογνώμονες και επαγγελματίες όπως η Κλίντον και ο Ομπάμα. Η αντίδραση προς τη μορφωμένη ελίτ πάντα ήταν ένα ζήτημα στην αμερικανική πολιτική. Υπάρχει, επίσης, ένα μένος εναντίον των μορφωμένων δημοσιογράφων, πολλοί από τους οποίους έχουν αποφοιτήσει από τα καλύτερα Πανεπιστήμια του κόσμου -τα περισσότερα είναι αμερικανικά- και έχουν τις δικές τους απόψεις για το πώς πρέπει να συμπεριφέρεται κάποιος πολιτικός ή για την παγκόσμια κατάσταση.

Οι μορφωμένοι Αμερικανοί θα θεωρήσουν μια μεγάλη νίκη της Κλίντον ως υιοθέτηση των αξιών τους. Για τους λιγότερο μορφωμένους λευκούς αυτό θα σημαίνει περισσότερη απόρριψη και απομόνωση. Ο καθένας από τους τέσσερεις τελευταίους Προέδρους των ΗΠΑ -πατέρας Τζορτζ Μπους, Μπιλ Κλίντον, υιός Τζορτζ Μπους, και Ομπάμα- υποσχέθηκαν ότι θα ενώσουν τη χώρα και τον λαό της, αλλά απέτυχαν και οι τέσσερείς τους.

Ελάχιστες πιθανότητες υπάρχουν να το καταφέρει κάποιος από τους Κλίντον και Τραμπ, καθώς είναι εντελώς διαφορετικοί χαρακτήρες και υιοθετούν εντελώς διαφορετικές πολιτικές. Και το σημαντικότερο: Όπως φαίνεται, κανείς τους δεν έχει καταφέρει να ενθουσιάσει την πλειοψηφία των Αμερικανών ψηφοφόρων με το πρόγραμμά του.