Καμπανάκι κινδύνου για μαζική φυγή μαχητών του Ισλαμικού Κράτους
Οι δραματικές εξελίξεις στη Μοσούλη δημιουργούν μια κατάσταση που δεν την είχαν υπολογίσει αυτοί που σχεδίασαν την ανακατάληψη της πρωτεύουσας των Ιρακινών Κούρδων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να είναι προετοιμασμένη για την επιστροφή τζιχαντιστών, αν το αυτοαποκαλούμενο Ισλαμικό Κράτος εκδιωχθεί από την έδρα του στην ιρακινή πόλη της Μοσούλης. Αυτό υποστηρίζει ο Επίτροπος για την Ασφάλεια της Ε.Ε. Τζούλιαν Κινγκ, σε συνέντευξή του στη γερμανική εφημερίδα «Die Welt», επισημαίνοντας πως ακόμα και ένας μικρός αριθμός αυτών των τρομοκρατών θα εγκυμονεί σοβαρή απειλή, την οποία οι Ευρωπαίοι πρέπει να είναι έτοιμοι για να την αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά.

Ο ιρακινός στρατός, συνεπικουρούμενος από άλλες δυνάμεις, περιλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, αλλά και την ανεπιθύμητη συμμετοχή της τουρκικής πολεμικής αεροπορίας, εξαπέλυσε στην αρχή της βδομάδας μεγάλης κλίμακας επίθεση με στόχο την κατάληψη της Μοσούλης. Περισσότεροι από 5.000 τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους πιστεύεται ότι παραμένουν στη Μοσούλη, χωρίς, όμως, να μπορεί κανείς να επιβεβαιώσει τον αριθμό τους.

Οι επιχειρήσεις
Τα κυβερνητικά στρατεύματα του Ιράκ, που εκστρατεύουν από τον Νότο, την Πέμπτη βρισκόντουσαν 40 χιλιόμετρα από τη Μοσούλη, ενώ οι Κούρδοι μαχητές 30 χιλιόμετρα απ' τα ανατολικά. Μαζί τους επιχειρούσαν επίλεκτες μονάδες του αμερικανικού στρατού, καθώς και μισθοφόροι, τους οποίους χρηματοδοτούν διάφορες μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, όπως έκαναν το 2003 όταν καταλήφθηκε η Βαγδάτη και, λίγο αργότερα, όταν καταλήφθηκε η Λιβύη.

Επίσης, εικάζεται πως στην περιοχή του ιρακινού Κουρδιστάν σταθμεύουν επίλεκτες μονάδες της βρετανικής SAS, προφανώς με στόχο να επέμβουν για να επιβάλουν την τάξη στην περίπτωση που ηττηθεί το Ισλαμικό Κράτος και αρχίσουν -όπως αναμένεται- οι διενέξεις ανάμεσα στους νικητές.

Η Γαλλία επίσης φιλοδοξεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην περιοχή, έχοντας μεταφέρει μονάδες από βαρύ πυροβολικό και υπερσύγχρονα άρματα μάχης. Οργανώσεις για την ανθρωπιστική βοήθεια επίσης ετοιμάζονται πυρετωδώς, περιμένοντας να εκδηλωθεί το μεγαλύτερο προσφυγικό κύμα των τελευταίων χρόνων.

Η απειλή
Εν τω μεταξύ, ο Τζούλιαν Κινγκ, ένας Βρετανός διπλωμάτης που πρόσφατα ανέλαβε Επίτροπος για την Ασφάλεια της Ε.Ε., παρ' όλο που η χώρα του ετοιμάζεται να εγκαταλείψει την Ε.Ε. -περίεργο δεν είναι;- δήλωσε στην «Die Welt» πως η απειλή μαχητών του Ισλαμικού Κράτους -να επιστρέψουν στην Ευρώπη μετά την πτώση της Μοσούλης- είναι «πολύ σοβαρή». Όπως υποστήριξε, σήμερα, περισσότεροι από 2.500 τζιχαντιστές από ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται στις εμπόλεμες περιοχές του βορείου Ιράκ.

Πρόσθεσε, πάντως, ότι είναι μάλλον αδύνατο όλοι αυτοί να επιχειρήσουν μαζική έξοδο προς την Ευρώπη. Όπως υπέδειξε, σε παρόμοιες περιπτώσεις στο παρελθόν μονάχα ελάχιστοι μαχητές επέστρεψαν. «Αλλά, δεν θέλω να περιορίσω το ρίσκο. Ακόμα και μια μικρή ομάδα από αυτούς τους τρομοκράτες θα είναι πολύ επικίνδυνη για την ευρωπαϊκή ασφάλεια», τόνισε.

Ο συνασπισμός και ο στόχος του
Ένας συνασπισμός 34.000 επίλεκτων Ιρακινών στρατιωτών -όχι απαραίτητα από τον τακτικό στρατό του Ιράκ, που ακόμα δεν είναι αξιόπιστη μαχητική δύναμη- μαζί με Κούρδους μαχητές, σουνίτες που ανήκουν σε αραβικές φυλές και σιιτικές δυνάμεις πολιτοφυλάκων, με την υποστήριξη των ΗΠΑ, έχουν ήδη καταλάβει χωριά και περιοχές νότια και ανατολικά της Μοσούλης από την πρώτη μέρα που άρχισε η επίθεση.

Οι άμαχοι υπολογίζονται στις 700.000. Ο απεσταλμένος του BBC στην περιοχή μετέδωσε πως στόχος της Συμμαχίας ήταν να περικυκλώσει την πόλη πριν εισβάλει προς το κέντρο της. Στο αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας πιστεύουν πως η επίθεση εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα απ' ό,τι πίστευαν. Όμως, κανείς δεν μπορεί να έχει εμπιστοσύνη στα όσα λένε οι στρατιωτικοί. Χρησιμοποιούν τα ΜΜΕ για να παραπλανήσουν τους αντιπάλους.

Λένε ότι ο πόλεμος για τη Μοσούλη θα απαιτήσει πολλές βδομάδες ή και μήνες, ενώ οι δυνάμεις της Συμμαχίας έχουν ήδη φτάσει στα περίχωρά της. Τα ίδια είχαν κάνει και το 1991 στον Πόλεμο του Περσικού Κόλπου, όταν άφηναν να νοηθεί πως η επίθεση θα εκδηλωνόταν από τη Σαουδική Αραβία, ενώ αυτή τελικά έγινε από τη θάλασσα, από τα ανοικτά των ακτών του Κουβέιτ. Είναι μια μέθοδος που χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί στρατιωτικοί, ύστερα από το φιάσκο τους στον πόλεμο του Βιετνάμ.

«Του φευγάλα η μάνα ποτέ δεν κλαίει»
Σύμφωνα με τους Αμερικανούς, δεν είναι γνωστό αν οι τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους θα κάτσουν για να πολεμήσουν ή αν θα την κοπανήσουν για να γλυτώσουν. «Του φευγάλα η μάνα ποτέ δεν κλαίει», λένε στο Ισραήλ. Ο Υπουργός Άμυνας της Γαλλίας Ζαν Υβ Λε Ντριάν υποστήριξε, εντούτοις, πως η μάχη για τη Μοσούλη θα μπορούσε να διαρκέσει επί μακρόν, τουλάχιστον αρκετές βδομάδες, αν όχι μήνες.

Την ίδια ώρα, το πρακτορείο Reuters μετέδωσε πως ο κυβερνητικός στρατός της Συρίας κατήγγειλε τις ΗΠΑ, πως σχεδιάζουν να επιτρέψουν στους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους που βρίσκονται στη Μοσούλη να διαφύγουν και να διεισδύσουν στη Συρία. Ο στρατός που έχει χάσει τον έλεγχο των συνόρων της Συρίας με το Ιράκ ανακοίνωσε πως θα αντιμετωπίσει με σκληρό τρόπο αυτούς τους τζιχαντιστές που θα επιχειρήσουν να εισέλθουν στο συριακό έδαφος.

Ο διοικητής της αντιτρομοκρατικής υπηρεσίας του Ιράκ, αντιστράτηγος Φαντίλ Τζαλίλ αλ Μπαρουανί, φέρεται να δήλωσε στην ιστοσελίδα «New Arab» ότι στους μαχητές του Ισλαμικού Κράτους προσφέρονται δύο δίαυλοι για να μεταβούν στη Συρία.

Ήρεμη κατάσταση στα προάστια
Ένας Αμερικανο-ιρακινός δημοσιογράφος που βρισκόταν στη μέση της βδομάδας στα προάστια της Μοσούλης και έχει συγγενείς μέσα στην πόλη μετέδωσε πως η κατάσταση εκεί είναι ήρεμη. Ο Στίβεν Ναμπίλ υποστήριξε πως οι κάτοικοι της Μοσούλης διακατέχονται από αισθήματα χαράς και αισιοδοξίας για το ενδεχόμενο της απελευθέρωσής τους από τους τυράννους ισλαμιστές, παράλληλα, όμως, τρέμουν για τους κινδύνους που θα μπορούσαν να προέλθουν από την επίθεση.

Το περίεργο είναι πως, ενώ οι δυνάμεις της Συμμαχίας προέλαυναν, οι τηλεφωνικές επικοινωνίες με τη Μοσούλη αποκαταστάθηκαν και οι κάτοικοι της πόλης μπορούσαν να μιλήσουν με τον οποιονδήποτε έξω από αυτήν. Αποτέλεσμα ήταν οι κάτοικοι να μπορούν να πληροφορήσουν τους επικεφαλείς της Συμμαχίας για το τι κάνουν οι τζιχαντιστές και πού βρισκόντουσαν. Απίστευτο πράγμα για έναν πόλεμο.

Άλλα περίεργα πράγματα…
Ο ΟΗΕ, εν τω μεταξύ, έστηνε όλο αυτό το διάστημα τέντες και παραπήγματα, δημιουργώντας ένα τεράστιο στρατόπεδο για πρόσφυγες από τη Μοσούλη. Οι κυανόκρανοι έλεγαν πως περιμένουν περισσότερους από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες. Άλλο περίεργο και αυτό, τη στιγμή που στοιχεία του ίδιου του διεθνούς οργανισμού έλεγαν πως στη Μοσούλη οι κάτοικοι δεν είναι περισσότεροι από 700.000.

Υπήρχαν, επίσης, φόβοι μήπως ανάμεσα στους αναμενόμενους πρόσφυγες κρύβονταν και τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους. Ειδικές μονάδες του ιρακινού στρατού ελέγχουν εξονυχιστικά αυτούς που φεύγουν από τη Μοσούλη. Η Μοσούλη, πλούσια σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο, πρωτεύουσα της επαρχίας της Νινευή, ήταν κάποτε η δεύτερη σε μέγεθος πόλη του Ιράκ, όταν οι τζιχαντιστές την κατέλαβαν τον Ιούνιο του 2014 , αλλά αρκετοί από τους κατοίκους της πρόλαβαν και διέφυγαν.

Η κατάκτησή της μεταβλήθηκε σε σύμβολο της ανόδου του Ισλαμικού Κράτους σε μια μεγάλη δύναμη και της ικανότητάς του να ελέγχει τεράστιες εκτάσεις. Σε αυτή την πόλη ο ηγέτης του Ισλαμικού Κράτους Αμπού Μπακρ αλ Μπαγκντάντι ανακήρυξε το «χαλιφάτο» σε περιοχές του Ιράκ και της γειτονικής Συρίας.

Η πόλη ήταν πολυπολιτισμικό κέντρο του Ιράκ, καθώς εκεί ζούσαν σουνίτες Άραβες, Κούρδοι, Ασσύριοι και Τουρκμένοι, καθώς επίσης και πολλές άλλες θρησκευτικές μειονότητες. Παρ' όλο που μέλη αυτών των μειονοτήτων διέφυγαν και γλύτωσαν από τους φανατικούς μουσουλμάνους του Ισλαμικού Κράτους, πολλοί ντόπιοι σουνίτες Άραβες παρέμειναν και καλοδέχτηκαν τους τζιχαντιστές, εξαγριωμένοι από τις πολιτικές της προηγούμενης σιιτικής κυβέρνησης της Βαγδάτης.

Αλλά, ύστερα από δύο χρόνια καταπίεσης και βιαιοτήτων από τη διακυβέρνηση του Ισλαμικού Κράτους, η αντίσταση γιγαντώθηκε στο εσωτερικό της Μοσούλης. Μια μεγάλη ανησυχία αυτών που έχουν απομείνει στην πόλη είναι το τι θα κάνουν οι σιίτες ένοπλοι που μετέχουν στην επίθεση εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, έπειτα από καταγγελίες για μεγάλες ακρότητες σε άλλες πόλεις που ανακατέλαβαν.

Ο Πρωθυπουργός του Ιράκ Χαϊντερ αλ Αμπαντί, που επιβλήθηκε έπειτα από πιέσεις των Αμερικανών, έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι μέσα στη Μοσούλη θα μπουν μονάχα οι δυνάμεις ασφάλειας του Ιράκ. Ίσως και οι Αμερικανοί, οι Γάλλοι και οι Βρετανοί. Τα πετρέλαια είναι εκεί και τους περιμένουν. Όπως πάντως λένε στρατιωτικοί αναλυτές, ακόμα και αν εκδιωχθεί το Ισλαμικό Κράτος από τη Μοσούλη, θα εξακολουθήσει να ελέγχει περιοχές στο βόρειο και το ανατολικό Ιράκ.