ΚΡΑΤΟΥΝ ΤΗΝ ΑΝΑΠΝΟΗ ΤΟΥΣ ΜΕ ΑΓΩΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΔΕΧΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΝΙΚΗΣ ΤΟΥ ΝΤΟΝΑΛΝΤ ΤΡΑΜΠ

Οι περισσότεροι θεωρούν πιο πιθανή μια νίκη της Χίλαρι Κλίντον, αλλά σε μια εποχή συνεχών και μεγάλων εκπλήξεων κανείς δεν παίρνει ως δεδομένη την επικράτηση της υποψηφίας του Δημοκρατικού Κόμματος

Μια νίκη του Τραμπ θα είναι τεράστια πρόκληση για την υπερατλαντική συμμαχία, η μεγαλύτερη ίσως από τότε που έπεσε το Τείχος του Βερολίνου

Η Ευρώπη πάντα έδειχνε ξεχωριστό ενδιαφέρον για τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές. Οποιαδήποτε εξέλιξη στις υπερατλαντικές σχέσεις μετρά. Αλλά φέτος τα πράγματα είναι διαφορετικά. Οι Ευρωπαίοι παρακολουθούν τα όσα γίνονται αυτήν την εποχή στις Ηνωμένες Πολιτείες, με ένα μείγμα ενθουσιασμού, μαγείας και τρόμου, καθώς η προεκλογική περίοδος έχει πάρει την κάτω βόλτα και έχει περιέλθει σε επίπεδο κουτσομπολιού, σεξουαλικών σχολίων, κατηγοριών για ίδρυση εγκληματικής οργάνωσης, απειλών για φυλακίσεις, για διαβολικό άτομο, κλπ.

Δεν ακούγεται τίποτε για τα μεγάλα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Γη, όπου υποτίθεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ηγετικό ρόλο. Συμβαίνουν τόσα πολλά, στη Μέση Ανατολή, την ενέργεια, το περιβάλλον, την Αφρική, την Ασία, την ίδια την Ευρώπη και όμως δεν ακούει κανείς τούς δύο υποψηφίους για το χρίσμα του Προέδρου των ΗΠΑ να λένε το παραμικρό. Να μιλήσει κανείς για παρακμή στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού; Ίσως να είναι πρόωρο. Όμως η εικόνα που εμφανίζουν στον έξω κόσμο οι ΗΠΑ, μέσω της Χίλαρι Κλίντον και του Ντόναλντ Τραμπ, δεν είναι καθόλου καλή.

Τόνος και ουσία

Η άνοδος του Ντόναλντ Τραμπ και το μήνυμά του εναντίον του κατεστημένου δίνουν αφορμή για έντονες συζητήσεις σε πολλές χώρες της Ευρώπης. Τα ευρύτερα ζητήματα εναντίον της παγκοσμιοποίησης, του θυμού για τις παραδοσιακές πολιτικές όπως συνεχίζουν να εφαρμόζονται και η έχθρα προς το προσφυγικό, συζητούνται με πάθος στην Ευρωπαϊκή Ένωση και πέρα από τα σύνορά της.

Οι περισσότεροι Ευρωπαίοι θα πουν ότι ο Τραμπ οδηγεί τα πράγματα σε χαμηλό επίπεδο. Έτσι δεν είναι έκπληξη το γεγονός, σύμφωνα με το οποίο οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αν οι Ευρωπαίοι είχαν δικαίωμα ψήφου σε αυτές τις αμερικανικές εκλογές, η Χίλαρι Κλίντον θα κέρδιζε με μεγάλη διαφορά τον αντίπαλό της. Όπως επισημαίνει το BBC, δεν πρόκειται μονάχα για τον τόνο και το επίπεδο της προεκλογικής αναμέτρησης. Η ουσία, επίσης, έχει μεγάλο ρόλο να παίξει.

Ιδιαίτερα στην Ανατολική Ευρώπη, το φλερτ του κ. Τραμπ με τη Μόσχα, τα εγκωμιαστικά σχόλιά του για τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν και οι διχαστικές απόψεις του για τη συμμαχία του ΝΑΤΟ, έχουν προκαλέσει μεγάλη ανησυχία. Ένα από τα αγαπημένα του θέματα στη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου, ήταν οι φίλοι και οι σύμμαχοι των ΗΠΑ στο εξωτερικό, να αναλάβουν να πληρώνουν όλα τα έξοδα και τους λογαριασμούς. Κάτω από την ηγεσία του οι ΗΠΑ θα πρέπει να είναι έτοιμες να εγκαταλείψουν τις υφιστάμενες συμμαχίες.

Ο κ. Τραμπ τα έβαλε, επίσης, με την Ευρωπαϊκή Ένωση, προβλέποντας ότι είναι ζήτημα χρόνου η διάσπασή της, ενώ υποστήριξε την εκστρατεία του Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο. Αλλά αυτό που έχει τρομάξει τους πάντες στην Ε.Ε., περισσότερο απ' οτιδήποτε άλλο, είναι πως δήλωσε ότι είναι έτοιμος να αγνοήσει τις αμερικανικές υποχρεώσεις προς το ΝΑΤΟ. Επίσης η παντελής άγνοιά του για τη διεθνή πολιτική, όπως έχει αποκαλυφθεί από τις διάφορες διφορούμενες τοποθετήσεις του. Από την άλλη μεριά η Χίλαρι Κλίντον έχει πολλά πλεονεκτήματα.

Υπήρξε πρώην υπουργός των εξωτερικών και Πρώτη Κυρία, ενώ υιοθετεί την άποψη σύμφωνα με την οποία οι σύμμαχοι στην Ευρώπη συνθέτουν ένα σημαντικό μέρος της αμερικανικής αντίληψης για τον κόσμο. Όπως έχει δηλώσει, θα συνεχίσει να πιέζει τους συμμάχους του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη να προσφέρουν περισσότερα για την κοινή άμυνα, ενώ η αντιπαλότητά της και οι επιθετικές σχέσεις της με τη Ρωσία θα μπορούσε να προκαλέσουν προκλήσεις διαφορετικού είδους.

Πιθανολογείται επίσης πως θα προσπαθήσει να συνεχίσει και να επαυξήσει μάλιστα την ασιατική πολιτική που εγκαινίασε ο απερχόμενος Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα. Μια πολιτική για την οποία η ίδια διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξή της στα χρόνια που ήταν Υπουργός των Εξωτερικών. Το σίγουρο πάντως είναι ότι θα υπάρξει πολιτική της συνέχισης των στενών σχέσεων των ΗΠΑ με την Ευρώπη και γι' αυτόν τον λόγο τα μέλη της Ε.Ε. βλέπουν θετικά το ενδεχόμενο να εκλεγεί η επόμενη Πρόεδρος των ΗΠΑ. Εξάλλου, όπως παραδέχονται, αρκετά είναι τα προβλήματα που βιώνουν αυτήν την εποχή, δεν χρειάζονται περισσότερα.

Το ελεύθερο εμπόριο

Μια προτεραιότητα που είχε η κυβέρνηση Ομπάμα, αυτή του ελεύθερου εμπορίου, ίσως να πάρει διαφορετική τροπή με δραματικό τρόπο, θα έλεγε κανείς. Ο Ντόναλντ Τραμπ μιλά για τείχη και εμπόδια, ενώ υπερασπίζεται τον προστατευτισμό. Η Χίλαρι Κλίντον, συμπιεσμένη ανάμεσα στον Τραμπ από τη μια πλευρά και τον πρώην αντίπαλό της στο Δημοκρατικό Κόμμα Μπέρνι Σάντερς, από την άλλη, έχει επίσης επικρίνει όλο αυτό το πρόγραμμα του ελεύθερου εμπορίου.

Για την Ευρώπη, αυτό μετρά πάρα πολύ. Οι διαπραγματεύσεις για τον προτεινόμενο υπερατλαντικό και επενδυτικό συνεταιρισμό (ΤΙΙΡ) έχουν βουλιάξει σε κινούμενη άμμο. Η αντίδραση στην Ευρώπη γι' αυτόν τον «συνεταιρισμό», που στην ουσία υποδουλώνει τους Ευρωπαίους στις ορέξεις των Αμερικανών, είναι έντονη και συνάμα οργανωμένη. Σε πολλές χώρες της Ε.Ε. έχουν γίνει μεγάλες διαδηλώσεις με σύνθημα εναντίον της υπογραφής αυτής της συμφωνίας. Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν εκλογές το 2017 και οι ηγέτες τους, που δοκιμάζονται άγρια από την πτώση της δημοτικότητάς τους, δεν προβλέπεται να κάνουν κάτι για τον «συνεταιρισμό», που θα ικανοποιούσε τους Αμερικανούς.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις λειτουργούν με τη προοπτική πως Πρόεδρος των ΗΠΑ θα εκλεγεί η Χίλαρι Κλίντον. Δεν ήταν τυχαία η επίσκεψη αυτήν την εποχή του Ιταλού Πρωθυπουργού Ρέντσι στην Ουάσιγκτον. Η ιταλική μειονότητα στις ΗΠΑ παίζει τεράστιο ρόλο και είναι πανίσχυρη στα εκλογικά, όπως άλλωστε είναι και η ελληνική. Οι περισσότεροι οικονομικά ισχυροί Ελληνοαμερικάνοι υποστηρίζουν τους Ρεπουμπλικάνους. Αναφέροντας όμως τις Ιταλία και Ελλάδα ο Μπαράκ Ομπάμα στον λόγο που εκφώνησε καλωσορίζοντας τον κ. Ρέντσι, στην ουσία καλούσε τους Ιταλούς και τους Έλληνες της Αμερικής να ψηφίσουν τη Χίλαρι Κλίντον. Όλα είναι σχεδιασμένα με τον πιο λεπτομερή τρόπο. Τίποτε δεν αφήνεται στην τύχη του τέτοιες ημέρες.

Οι Ευρωπαίοι θέλουν νίκη της Χίλαρι Κλίντον. Αλλά αυτόν τον χρόνο των μεγάλων εκπλήξεων τίποτε δεν μπορεί να αποκλεισθεί. Όλα τα δεδομένα λαμβάνονται υπόψη. Μια νίκη του Τραμπ θα είναι τεράστια πρόκληση για την υπερατλαντική συμμαχία, η μεγαλύτερη ίσως από τότε που έπεσε το Τείχος του Βερολίνου. Αλλά ακόμα και αν ηττηθεί, η Ευρώπη θα παρακολουθεί από κοντά τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει η εντυπωσιακή υποψηφιότητά του στις αμερικανικές πολιτικές και στις περαιτέρω σχέσεις της Ουάσιγκτον με τον υπόλοιπο κόσμο.