Ο νέος πρόεδρος των Φιλιππινών Ροντρίγκο Ντουτέρτε είπε στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Μπαράκ Ομπάμα να «πάει στον διάβολο», κατηγορώντας την Ουάσιγκτον ότι αρνήθηκε να πουλήσει στη χώρα του μερικά όπλα, που ζητούσε εδώ και καιρό, για να αντιπαρατεθεί πιο αποτελεσματικά με αντάρτικο των μουσουλμάνων στον βορρά.

Ο Ντουτέρτε πρόσθεσε πως δεν ενδιαφέρεται για την αμερικανική στάση, επειδή η Κίνα και η Ρωσία επιθυμούν να τον εφοδιάσουν με αυτά που ζητά. Στην τελευταία και πιο επικίνδυνη εξέλιξη για τις σχέσεις ανάμεσα σε δύο χώρες που είχαν εξαιρετικά ισχυρούς δεσμούς φιλίας, ο Ντουτέρτε επισήμανε πως αναπροσαρμόζει την εξωτερική πολιτική των Φιλιππινών, προσθέτοντας πως «δεν πάει άλλο, θα τα σπάσω με τους Αμερικανούς».

Ακόμα δεν έχει διευκρινιστεί τι εννοούσε πως «θα τα σπάσει», αλλά έχει προκληθεί πανικός στη Μανίλα και στενοί συνεργάτες του Ντουτέρτε, με πρώτο και καλύτερο τον υπουργό Άμυνας, τρέχουν και δεν προλαβαίνουν για να διορθώσουν την κατάσταση.

Οι σκληροί λόγοι
Κατά τη διάρκεια τριών πραγματικά χωρίς προηγούμενο σκληρών αντιαμερικανικών λόγων του στη Μανίλα, ο Ντουτέρτε ισχυρίστηκε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν επιθυμούν να πωλήσουν πυραύλους και άλλα οπλικά συστήματα στις Φιλιππίνες, παρ' όλα αυτά δεν θα κάτσει και να κλαίει, γιατί η Ρωσία και η Κίνα τον ενημέρωσαν πως μπορούν να του δώσουν ό,τι θέλει με μεγάλη ευκολία.

«Μπορεί για σένα αυτά να μοιάζουν με "σκ**ά", αλλά εγώ έχω το ιερό χρέος να κρατήσω την ακεραιότητα αυτής της δημοκρατίας και τον λαό της υγιή», είπε ο Ντουτέρτε. «Αν, κύριε Ομπάμα, δεν θέλεις να μου πουλήσεις όπλα, θα πάω στη Ρωσία. Θα στείλω τους στρατηγούς μας στη Ρωσία, καθώς η Μόσχα με διαβεβαίωσε πως δεν πρέπει να ανησυχώ, γιατί διαθέτει όλα όσα χρειαζόμαστε και είναι έτοιμη να μας τα δώσει. Όσον αφορά στην Κίνα, μου είπαν "απλώς έλα σε μας και υπόγραψε και τα πάντα θα σου παραδοθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα"».

Τα σχόλιά του ήταν τα τελευταία ενός σχεδόν καθημερινού μπαράζ εχθρότητας, το οποίο ξεκίνησε ο Ντουτέρτε προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, την πρώην αποικιοκρατική δύναμη των Φιλιππινών, με τους γεωπολιτικούς αντιπάλους της, τις Ρωσία και Κίνα. Την περασμένη βδομάδα, εξασφάλισε την υποστήριξη της Μόσχας και του Πεκίνου, όταν τους παραπονέθηκε για τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών.

Το Σύμφωνο ΗΠΑ-Φιλιππινών
Είπε επίσης πως θα αναθεωρήσει το Σύμφωνο ΗΠΑ-Φιλιππινών για την Αμυντική Συνεργασία τους. Το Σύμφωνο αυτό υπογράφηκε το 2014 και δίνει στα στρατεύματα των ΗΠΑ πρόσβαση σε βάσεις των Φιλιππινών, ενώ τους επιτρέπει να αποθηκεύουν υλικό για ασφάλεια καθώς και ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά και για την αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών.

Ο Ντουτέρτε τόνισε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής έπρεπε να είχαν βοηθήσει τις Φιλιππίνες να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τα χρόνια προβλήματά τους με τη διάδοση των ναρκωτικών. Αντί να συμβεί αυτό, τον επικρίνουν για την αύξηση των θανάτων και των εκτελέσεων εναντίον εμπόρων του λευκού θανάτου. Το ίδιο κάνει και η Ευρωπαϊκή Ένωση, την οποία επίσης επέκρινε.

«Αντί να μας βοηθάτε, το πρώτο πράγμα που κάνατε ήταν να μας προσβάλετε. Έτσι λοιπόν μπορείτε να πάτε στον διάβολο, κύριε Ομπάμα», είπε. «Και συ, κυρία ΕΕ, καλύτερα να κοιτάξεις κάπου αλλού. Η κόλαση είναι ήδη γεμάτη. Γιατί να σε φοβάμαι;».

Σε λόγο του αργότερα είπε πως ήταν συναισθηματικά ταραγμένος, γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν φέρνονται φιλικά στις Φιλιππίνες από τότε που νίκησε στις προεδρικές εκλογές τον περασμένο Μάιο. «Οι Αμερικανοί απλώς περιφρονούν άλλον έναν εκλεγμένο πρόεδρο και τον προσβάλλουν ενώπιον της διεθνούς κοινότητας» τόνισε προς την εβραϊκή κοινότητα των Φιλιππινών σε μια Συναγωγή. «Αυτά μας συμβαίνουν τώρα και νομίζω πως θα αναθεωρήσω την εξωτερική μου πολιτική. Με τον καιρό, ίσως να τα σπάσω με την Αμερική». Ο Ντουτέρτε εκλέχθηκε πρόεδρος με εξαετή θητεία.

Η αμερικανική στάση
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, η Ουάσιγκτον κάνει τα πάντα για να αγνοήσει τη ρητορική του Ντουτέρτε, ώστε να μην του δώσει αφορμή για περισσότερες εκρήξεις, ενώ μια ανοικτή ρήξη με τη Μανίλα θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα σε μια περιοχή όπου αυξάνεται η κινεζική επιρροή, και δεν υπάρχουν σοβαρές συζητήσεις για τη διακοπή αμερικανικής βοήθειας προς τις Φιλιππίνες.

Αρκετοί από τους υποστηρικτές του Ντουτέρτε τού ζήτησαν να ενεργεί περισσότερο ως πρόεδρος γιατί τα σχόλιά του έχουν προκαλέσει μεγάλη δυσφορία στην Αμερική. Στη μέση της περασμένης βδομάδας είπε πως οι επικρίσεις του ήταν δικαιολογημένες, επειδή οι Δυτικοί τον προκαλούν συνέχεια για τις προσπάθειές του να αντιμετωπίσει τη μάστιγα των ναρκωτικών.

«Όταν ήδη βρίσκεσαι με την πλάτη στον τοίχο, τότε ο μόνος τρόπος για να σωθείς είναι να επικρίνεις», είπε προσθέτοντας πως αυτός είναι ο τρόπος της αντίδρασής του. Πάντως ο Υπουργός Άμυνας των Φιλιππινών προσπάθησε να μετριάσει κάπως τις δυσάρεστες εντυπώσεις που άφησαν τα ξεσπάσματα του προέδρου του, λέγοντας πως δεν είναι καλά ενημερωμένος για την πραγματική στάση των ΗΠΑ και των άλλων Ευρωπαίων σχετικά με τον πόλεμο εναντίον των ναρκωτικών.