Γεννήθηκε το 1802 στο Μπεζανσόν και από μικρός ξεχώρισε για την ιδιοφυΐα του
Πέρασε 19 χρόνια στην εξορία σε βρετανικά νησιά και κατάφερε εκεί να γράψει μεγάλα αριστουργήματα, όπως «Η Παναγία των Παρισίων», «Οι Άθλιοι», «Οι εργάτες της θάλασσας», κ.ά.

«Η τέχνη είναι το δεύτερο χέρι της φύσης», είπε κάποτε ο Βίκτωρ Ουγκώ. Από τα μεγαλύτερα πνεύματα της γαλλικής διανόησης, αλλά και της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο Ουγκό άφησε ένα τεράστιο έργο, πολύτιμο θησαυρό για τις επόμενες γενιές. Γεννήθηκε το 1802 στο Μπεζανσόν της Γαλλίας και από μικρός ξεχώρισε για την ιδιοφυΐα του, όπως πρόβλεψε πολύ σωστά ο Σατομπριάν.

Γνήσιος εκπρόσωπος του ρομαντισμού, με όλες τις αντιφάσεις των πολιτικών του πεποιθήσεων, κατάφερε να γίνει ακαδημαϊκός και πολιτικός, πέρα από τη λογοτεχνική του δραστηριότητα. Αν και αρχικά ασπάστηκε τη μοναρχία, στη συνέχεια γίνεται ένθερμος υπερασπιστής της Δημοκρατίας.

Τα μεγάλα κλασικά έργα
Ο Βίκτωρ Ουγκό πέρασε 19 χρόνια στην εξορία σε βρετανικά νησιά και κατάφερε εκεί να γράψει τα μεγάλα αριστουργήματά του «Η Παναγία των Παρισίων», «Οι Άθλιοι», «Οι εργάτες της θάλασσας», «Ο άνθρωπος που γελά» κ.λ.π. Ασχολήθηκε σχεδόν με όλα τα λογοτεχνικά είδη, όπως το μυθιστόρημα, το θέατρο, η ποίηση, το δοκίμιο κ.λ.π. Στο βαθυστόχαστο έργο του «Φιλοσοφία και Λογοτεχνία» ομολογεί, με απόλυτο ρεαλισμό, για την τέχνη του λόγου: «Λέμε Τέχνη όπως λέμε φύση», γράφει σχετικά.

«Δύο όροι με σχεδόν απεριόριστη σημασία. Λέγοντας τη μια ή την άλλη από τις λέξεις αυτές, Φύση-Τέχνη, είναι σαν να κάνουμε κάποια ιερή επίκτηση, είναι σαν να εξηγούμε από τα τρίσβαθα το ιδανικό, σαν να σύρουμε ένα από τα δύο μεγάλα παραπετάσματα της Θείας Δημιουργίας. Ο Θεός μας παρουσιάζεται πρώτα-πρώτα μέσα από τη ζωή του σύμπαντος και ύστερα μέσα από τη σκέψη των ανθρώπων».

Αδιαφιλονίκητος ηγεμόνας
Ο Daniel Bart, στο βιβλίο του «Οι 100 λογοτέχνες που σημάδεψαν τον πολιτισμό», σκιαγραφεί εύστοχα την προσωπικότητα και το πνεύμα του Βίκτωρος Ουγκό: «Κανένας άλλος λογοτέχνης δεν δέσποσε τόσο απόλυτα στην εποχή του, τη χώρα του και τη λογοτεχνία, ούτε προβλημάτισε τόσο τους μετέπειτα κριτικούς, όσο ο Βίκτωρ Ουγκό. Αδιαφιλονίκητος ηγεμόνας του γαλλικού ρομαντισμού, άσκησε την επιρροή του σε όλα τα είδη (...).

Περισσότερο φαινόμενο και επιβλητική φυσιογνωμία, παρά συμβατικός λογοτέχνης, ο Ουγκό, στη διάρκεια της πολύχρονης ζωής του, συμπεριέλαβε στο έργο του την ιστορία και το πνεύμα της Γαλλίας κατά τη διάρκεια ενός μεγάλου μέρους του 19ου αιώνα (...).

Τα δυο κλασικά μυθιστορήματά του «Η Παναγία των Παρισίων» και «Οι Άθλιοι» συνεχίζουν να ασκούν την επίδρασή τους και να συγκινούν και μέσα από κινηματογραφικά έργα και θεατρικές διασκευές. Και τα δύο μαρτυρούν τη σημαντική δύναμη του Ουγκό να ζωντανεύει τις συγκεκριμένες περιόδους με τρομακτική ένταση».

Πνευματικές συμβουλές
Στο έργο του «Φιλοσοφία και Λογοτεχνία» συμβουλεύει τον αναγνώστη να ζυγιάζει το καλό και το κακό, αγγίζοντας το πνεύμα και τη συνείδηση. Τα λόγια του παραμένουν μέχρι σήμερα ένας διθύραμβος της σκέψης με ένα ανθρωποκεντρικό νόημα:

«Στην ανθρώπινη ψυχή χρειάζεται ακόμα πιο πολύ το ιδανικό παρά το πραγματικό. Με το πραγματικό ζούμε. Το ιδανικό όμως είναι η ύπαρξή μας (...). Ύπαρξη σημαίνει κατανόηση. Να υπάρχεις είναι να διαβαίνεις το παρόν και να κοιτάζεις το μέλλον πάνω από τους φραγμούς. Να υπάρχεις σημαίνει πως μέσα σου έχεις μια ζυγαριά και εκεί σταθμίζεις το καλό και το κακό. Να υπάρχεις σημαίνει να ξέρεις τι αξίζεις, τι μπορείς και τι οφείλεις να κάνεις. Ύπαρξη σημαίνει συνείδηση».

Η καταξίωση
«Η ποίηση και τα θεατρικά του ανέδειξαν τον Ουγκό ως τον κορυφαίο του γαλλικού ρομαντικού κινήματος», σημειώνει ο Daniel Bart. «Για τον Ουγκώ και τους θαυμαστές του αντιπροσώπευε μια επαναστατική απόρριψη των συμβατικών ποιητικών δομών και μια απελευθέρωση της φαντασίας, ώστε να μπορέσει να εκφράσει με καινούργιο τρόπο το συναίσθημα (...) Η αίσθηση της υπεροχής του στον χώρο της γαλλικής διανόησης ξεπερνούσε τα λογοτεχνικά όρια και εκτεινόταν και στα πολιτικά (...) Ο Βίκτωρ Ουγκό παραμένει μια λαμπρή λογοτεχνική προσωπικότητα. Η ζωή και τα έργα του ξεπερνούν τα όρια επίδρασης οποιουδήποτε άλλου συγγραφέα».

Αυτός ο μεγάλος καλλιτέχνης του λόγου ζωντάνεψε ανθρώπινους χαρακτήρες, δίδοντάς τους κοινωνικό φως, μια αναλαμπή δικαιοσύνης και αυτάρκειας. Ένας βαθύς γνώστης της ψυχής και του σύμπαντος. Θαύμασε και έγραψε για τον ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821, τον Κωνσταντίνο Κανάρη. Υπεράσπισε τη Δημοκρατία και τη Μοναρχία, δυο αντιφατικές ιδέες, αλλά ο μεγάλος αυτός συγγραφέας ακολούθησε επικούριους δρόμους.

Ο Βίκτωρ Ουγκό πέθανε το 1885 στο Παρίσι, αφήνοντας μια τεράστια πνευματική κληρονομιά. Ο θάνατός του υπήρξε εθνικό γεγονός. Τάφηκε στο Πάνθεον των Αθανάτων, εκεί όπου ανήκουν όλες οι μεγάλες προσωπικότητες του γαλλικού πολιτισμού.