ΟΙ ΑΝΤΙΠΑΛΟΙ ΤΟΥ ΤΗΣ ΔΕΞΙΑΣ ΤΟΝ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΝ ΠΩΣ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΡΑΞΙΚΟΠΗΜΑ

Η εκστρατεία για το δημοψήφισμα άρχισε την περασμένη βδομάδα, αλλά, όπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές, οποιοδήποτε και αν είναι το πολιτικό μήνυμα, το δημοψήφισμα απειλεί να το μετατρέψει σε ψήφο εμπιστοσύνης για τον ίδιο τον Ρέντσι

Όπως πιστεύουν πολιτικοί αναλυτές, αν ο Ματέο Ρέντσι κερδίσει στο δημοψήφισμά του στις 4 Δεκεμβρίου, το χέρι του θα είναι πολύ ενισχυμένο στην Ιταλία και στην ευρύτερη ΕΕ. Αν όμως χάσει θα βυθίσει την πατρίδα του σε μεγάλη αβεβαιότητα

Στην Ιταλία, τις τελευταίες ημέρες, αν κάποιος ανοίξει τον δέκτη της τηλεόρασής του, οποιαδήποτε στιγμή, πρωί ή βράδυ, θα βρεθεί μπροστά σε ανθρώπους που τσακώνονται άγρια και αλληλοκατηγορούνται. Ανεξάρτητα με το αντικείμενο της συζήτησης. «Είναι φανερό πως επιχειρείται ένα πολιτικό πραξικόπημα», ούρλιαξε ένας πολιτικός της Κεντροδεξιάς πρόσφατα ένα μεσημέρι στη διάρκεια τηλεοπτικής εκπομπής με θέμα τις πρόσφατες εξελίξεις στη χώρα. Οι φλέβες του λαιμού του είχαν εξογκωθεί σε απίστευτο βαθμό. Ο βουλευτής αυτός αναφερόταν στον πρωθυπουργό της Ιταλίας Ματέο Ρέντσι. Είναι το πιο πολυσυζητημένο πρόσωπο αυτή την εποχή στη χώρα του, επειδή αποφάσισε τη διενέργεια δημοψηφίσματος με αντικείμενο τις συνταγματικές αλλαγές που ο ίδιος προτείνει για να πάει η χώρα μπροστά, όπως πιστεύει.

Αισθάνεται αυτοπεποίθηση

Η εκστρατεία για το δημοψήφισμα άρχισε την περασμένη βδομάδα, αλλά, όπως επισημαίνουν πολιτικοί αναλυτές, οποιοδήποτε και αν είναι το πολιτικό μήνυμα, το δημοψήφισμα απειλεί να το μετατρέψει σε ψήφο εμπιστοσύνης για τον ίδιο τον Ρέντσι και τα δυόμισι χρόνια από τότε που ανέβηκε στην εξουσία. «Ναι, είναι ρίσκο», είπε ο Ρέντσι σε μερικούς δημοσιογράφους που είχε προσκαλέσει στο γραφείο του στο Παλάτσο Τσίγκι, κάτι ανάλογο με το Μαξίμου στην Ελλάδα ή το Προεδρικό στην Κύπρο. Πρόσθεσε πως είναι αδύνατο να εφαρμόσει κανείς την αλλαγή στην Ιταλία χωρίς να πάρει κάποιο ρίσκο. «Νιώθω αυτοπεπείθηση», πρόσθεσε.

Ένας Άγγλος δημοσιογράφος τού υπενθύμισε πως στην πατρίδα του ο Ντέιβιντ Κάμερον επίσης ένιωθε αυτοπεπείθηση πριν από το δημοψήφισμα στο Ηνωμένο Βασίλειο, σχετικά με την παραμονή ή την αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά στο τέλος έχασε και η πολιτική του καριέρα μπήκε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, αφού υποχρεώθηκε να παραιτηθεί ακόμα και από το βουλευτικό του αξίωμα. «Ευχαριστώ για την προειδοποίηση», απάντησε χαμογελώντας ο Ρέντσι. «Αλλά βάζοντας το καλαμπούρι στο πλάι, νομίζω πως ελάχιστοι Ιταλοί δεν θα πουν όχι στη γραφειοκρατία και τους υπέρογκους μισθούς των πολιτικών. Αυτό που προτείνω είναι καλό για τους Ιταλούς, έτσι δεν ανησυχώ».

Απομακρυσμένοι από την πολιτική

Όμως αρκετοί από τους δημοσιογράφους αναρωτήθηκαν αν είχε δει τις τελευταίες δημοσκοπήσεις. Οι περισσότερες εφημερίδες δημοσιεύουν σφυγμομετρήσεις, που θα μπορούσαν να του προκαλέσουν κλονισμό την ημέρα του δημοψηφίσματος. Όπως σε πολλές άλλες περιοχές της Ευρώπης και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, ένα μεγάλο κομμάτι της ιταλικής κοινωνίας αισθάνεται απομακρυσμένο από τις παραδοσιακές πολιτικές και τους πολιτικούς, κατηγορώντας τους για την οικονομική ανασφάλεια και τη διεύρυνση της απόστασης ανάμεσα στους υπερ-πλούσιους και τους υπολοίπους.

Παρ' όλα τα πιστοποιητικά του για μεταρρυθμίσεις -ανέλαβε την κυβέρνηση με το παρατσούκλι ο Κατεδαφιστής- ο κ. Ρέντσι είναι πολιτικός καριέρας, σε μια χώρα όπου οι πολιτικοί απολαμβάνουν εξαιρετικά υψηλές αποδοχές και άλλα ευεργετήματα, που οι περισσότεροι από τους συμπατριώτες τουςμπορούν μονάχα να ονειρεύονται. Η Ιταλία είναι επίσης σήμερα μια χώρα, όπου η ανεργία πλήττει σαν κεραυνός τη νεολαία, η διαφθορά καλπάζει, η οικονομία είναι καθηλωμένη, ενώ η κρίση με τους μετανάστες τη σαρώνει, τη στιγμή που η υπόλοιπη Ευρώπη κάνει πως δεν γνωρίζει τίποτε και σφυρίζει αδιάφορα. Ο κ. Ρέντσι θεωρείται από πολλούς Ιταλούς ένας ακόμα παραμυθάς, της πολιτικής ελίτ που λυμαίνεται τη χώρα. Οι εργάτες, που κάποτε πανηγύριζαν γιατί ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας, αρχίζουν και του γυρίζουν την πλάτη. Το ερωτικό του τρίγωνο, με τους ηγέτες της Γερμανίας και της Γαλλίας, επίσης δεν τον βοήθησε στην Ιταλία.

Ο παράγοντας Ευρώπη

Η χώρα αυτή τα παλιά τα χρόνια ήταν από τις πιο ενθουσιώδεις θιασώτριες της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Τώρα όμως αυτό έχει πάψει να ισχύει. Οι Ιταλοί δεν θέλουν να ακούσουν για την Ευρώπη γιατί, όπως πιστεύουν, τους αφήνει ολομόναχους για να τα βγάλουν πέρα με την κρίση του μεταναστευτικού. Μια κρίση, που οι Μεγάλοι της Ευρώπης, όπως οι Γάλλοι, φέρουν βαρύτατη ευθύνη με την ιμπεριαλιστική εξωτερική πολιτική τους. Επίσης κατηγορούν το ευρώ και την πολιτική της λιτότητας που έχει επιβάλει η Γερμανία, ως τα πιο βασικά αίτια για τα οικονομικά τους προβλήματα. Ο κ. Ρέντσι είναι φανατικός ευρω-φίλος. Υποστηρίζει ότι στην Ιταλία δεν υπάρχει εναλλακτική λύση για το ευρωπαϊκό κοινό νόμισμα. Επίσης αρνείται να απευθύνει σαφείς επικρίσεις εναντίον της Γερμανίας.

Αλλά πολλά δημοσιεύθηκαν και δόθηκε μεγάλη δημοσιότητα για τη σύγκρουσή του με τη Γερμανία και άλλες χώρες της ΕΕ πριν ανακοινώσει την ημερομηνία του δημοψηφίσματος. Η ημερομηνία δεν άρεσε σε πολλούς, ενώ οι πολιτικοί αναλυτές περιμένουν ότι θα αυξηθεί δραματικά το αντι-ευρωπαϊκό κλίμα στην Ιταλία.

Αλλά, όπως παραδέχεται το BBC, o κ. Ρέντσι είναι ένας από τους ελάχιστους πλέον πραγματικούς πιστούς της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης στους ηγετικούς κύκλους της ηπείρου μας. Τονίζει όποτε μπορεί, κυρίως σε συναντήσεις του με δημοσιογράφους, την ιστορική σημασία της Ένωσης, δεν κρύβει την απογοήτευσή του από την απόφαση των Βρετανών να εγκαταλείψουν την ΕΕ, ενώ δεν παύει να επισημαίνει ότι η ΕΕ είναι μια μεγάλη ευκαιρία, περισσότερο για τις οικογένειες και τις κοινωνίες των ευρωπαϊκών λαών, και όχι για τις οικονομίες τους.

Ρωτήθηκε πρόσφατα αν θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις για το Brexit, υπό την προϋπόθεση φυσικά ότι αυτές θα ξεκινήσουν το νέο έτος. Η Άγκελα Μέρκελ, καγκελάριος της Γερμανίας, και ο Φρανσουά Ολάντ της Γαλλίας είναι απασχολημένοι με επερχόμενες βουλευτικές και προεδρικές εκλογές αντίστοιχα, ενώ η δημοτικότητά τους βουλιάζει σε καθημερινή βάση. Ο κ. Ρέντσι απάντησε πως, όπως πιστεύει, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να είναι αυτή που θα διεξάγει τις συνομιλίες. Δεν έκρυψε όμως την επιθυμία του να συνεργαστεί με την «Τερέζα» (την πρωθυπουργό της Βρετανίας) και να καλύψει όλα τα ζητήματα. Είπε πως θέλει η ΕΕ και η Βρετανία να συνεχίσουν να έχουν τις καλύτερες φιλικές σχέσεις.

Φυσικά αυτό είναι αρκετά αφελές αν πραγματικά το πιστεύει. Η Βρετανία δεν έχει φίλους. Έχει μόνο τα δικά της συμφέροντα και αυτούς που τα εξυπηρετούν. Θέλει να διαδραμματίζει πάντα πρωταρχικό ρόλο στη λήψη των αποφάσεων. Και όταν διαπιστώνει πως δεν περνά αυτό που επιδιώκει, ή προσπαθεί να το πετύχει με δόλιους τρόπους, ή με την πασίγνωστη πλέον τακτική της του διαίρει και βασίλευε, ή απλώς εγκαταλείποντας το τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Δεν είναι χώρα που μπορεί κανείς να την εμπιστευτεί.

Σε ερώτηση αν θα έβλεπε μια καλύτερη πρόταση για τη Βρετανία σχετικά με την παραμονή της στην κοινή αγορά, μια και είναι οπαδός της ευελιξίας σε όλες τις διαπραγματεύσεις, ο Ιταλός πρωθυπουργός απάντησε πως αυτό είναι αδύνατο και πως η Βρετνία δεν μπορεί να περιμένει ότι θα έχει προνομιακή μεταχείριση, διαφορετική από τις άλλες χώρες που δεν είναι μέλη της ΕΕ.

Όπως πιστεύουν πολιτικοί αναλυτές, αν ο Ματέο Ρέντσι κερδίσει στο δημοψήφισμά του στις 4 Δεκεμβρίου, το χέρι του θα είναι πολύ ενισχυμένο στην Ιταλία και στην ευρύτερη ΕΕ. Αν όμως χάσει θα βυθίσει την πατρίδα του σε μεγάλη αβεβαιότητα, ανοίγοντας την εκλογική πόρτα στους Ιταλούς εθνικιστές ευρωσκεπτιστές. Αυτό θα είναι κάτι πολύ διαφορετικό από την υπόσχεση του Ρέντσι για μεταρρύθμιση, με στόχο να ενισχυθούν η πολιτική και η οικονομική σταθερότητα της Ιταλίας, που είναι η τρίτη σημαντικότερη οικονομία της Ευρωζώνης. Όπως πιστεύουν πολλοί, μετά το Brexit η Ιταλία θα μπορούσε να είναι το επόμενο δράμα στην πολυτάραχη πορεία της ΕΕ.