ΒΑΛΛΕΤΑΙ ΑΠΟ ΠΑΝΤΟΥ, ΧΑΝΕΙ ΕΔΑΦΗ, ΜΑΧΗΤΕΣ ΚΑΙ ΧΡΗΜΑΤΑ

Εγείρεται τώρα το ερώτημα πόσο καιρό το Ισλαμικό Κράτος θα μπορεί να εμπνέει τη διενέργεια τρομοκρατικών επιθέσεων και την επέκταση της ιδεολογίας του. Θα έρθει η στιγμή που θα ξεφουσκώσει ολοκληρωτικά;

Μαζί με αυτούς που έχουν σκοτωθεί στις μάχες, το Ισλαμικό Κράτος υπολογίζεται ότι έχει χάσει σχεδόν τους μισούς από αυτούς που κάποτε μάχονταν γι’ αυτό

Βάλλεται συνέχεια από ρωσικές, τουρκικές, ιρακινές, συριακές και κουρδικές δυνάμεις, καθώς επίσης από την πολεμική αεροπορία των ΗΠΑ. Το αυτοαποκαλούμενο Ισλαμικό Κράτος έχει χάσει τεράστιες εκτάσεις εδάφους, καθώς επίσης μαχητές και χρήματα. Τι σημαίνει αυτό για την οργάνωση των φανατικών και ακραίων ισλαμιστών;

Ότι έχει ξοφλήσει; Και όλοι αυτοί οι ισχυρισμοί των Δυτικών και ιδιαίτερα των Αμερικανών στρατιωτικών, σύμφωνα με τους οποίους ο πόλεμος ενάντια στο Ισλαμικό Κράτος θα διαρκέσει πολλά χρόνια, τι ήταν;

Απώλειες σε πολλά επίπεδα

Στις 13 Αυγούστου φέτος, η πόλη Μανμπίζ στη βόρεια Συρία απελευθερώθηκε. Οι τζιχαντιστές την εγκατέλειψαν κακήν κακώς. Από τη στιγμή που έφυγε από εκεί και ο τελευταίος τζιχαντιστής, η πόλη εξερράγη από χαρά και πανηγυρισμούς. Οι άντρες ξύριζαν τα γένια τους, οι γυναίκες έσκιζαν τους φερετζέδες τους και τους έκαιγαν. Μια γριά γυναίκα άναψε τσιγάρο και άρχισε να καπνίζει δημόσια. Γελούσε σαν τρελή. Μέχρι πρότινος, όλα αυτά ήταν απαγορευμένα από το Ισλαμικό Κράτος. Το Ισλαμικό Κράτος έχει χάσει και άλλες πόλεις, όπως το Κομπάνι, την αλ Καριατάιν, την Τικρίτ και τη Φαλούτζα.

Η Τικρίτ είχε μεγάλη σημασία για τους Μπααθίστες του Ιράκ, γιατί είναι η γενέτειρα του Σαντάμ Χουσεΐν και το μέρος όπου έχουν ενταφιάσει τη σωρό του. Το μαυσωλείο του ούτε που τόλμησαν να το πειράξουν οι τζιχαντιστές. Στο κάτω-κάτω της γραφής, πολλοί από τους ανώτατους αξιωματικούς του Ισλαμικού Κινήματος είναι πρώην αξιωματικοί του στρατού του Σαντάμ, που το Αμερικανικό Πεντάγωνο κατάργησε ολοκληρωτικά. Παρ' όλες τις αντίθετες προτροπές της CIA, που γνώριζε τι θα επακολουθήσει.

Αλλά πόσα εδάφη έχουν χαθεί συνολικά; Μερικοί λένε πως εξαρτάται από το πώς τα μετράει κανείς. Αν υπολογιστούν οι έρημοι, τότε το Ισλαμικό Κράτος έχει απωλέσει τα μισά από τα εδάφη που ήλεγχε πριν από μερικά χρόνια. Ίσως είναι λοιπόν πιο σωστό να υπολογίσει κανείς ποιες πόλεις έχει χάσει. Αποχωρώντας από πόλεις όπως η Μανμπίζ, έχει χάσει την επαφή με τα τουρκικά σύνορα, πράγμα που σημαίνει ότι δεν μπορεί να ενισχύεται πλέον με ξένους μαχητές, όπλα και πολεμοφόδια. Χάνοντας πόλεις σημαίνει ότι χάθηκαν και πολλά χρήματα.

Όταν ελέγχεις γη και ανθρώπους μπορείς να έχεις πρόσβαση σε οικονομικούς πόρους. Δεν μπορείς να εξολοθρεύσεις όλο τον πληθυσμό. Γιατί από τους ανθρώπους προέρχονται τα χρήματα. Από τους φόρους που υποχρεώνονται να σου πληρώνουν. Και το Ισλαμικό Κράτος επέβαλε φόρους σε όλους τους κατοίκους των πόλεων που κατακτούσε. Αυτούς που θεωρούσε άπιστους, απλώς τους εκτελούσε.

Άραβες αναλυτές λένε πως υπολογίζεται ότι το Ισλαμικό Κράτος έχει χάσει περίπου το ένα τρίτο της δυνατότητάς του να κερδίζει χρήματα και προβλέπουν πως αυτή η οργάνωση θα έχει ηττηθεί στρατιωτικά ώς το τέλος του 2017. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν οι ισλαμιστές είναι ικανοί να ανακαταλάβουν τις πόλεις που έχασαν. Σύροι που έχασαν τα σπίτια τους όταν το Ισλαμικό Κράτος κατέλαβε τις πόλεις τους, και που τώρα έχουν καταφύγει και ζουν στις Ηνωμένες Πολιτείες, λένε ότι έρχονται σε επαφή με το Ισλαμικό Κράτος μέσω του διαδικτύου και τον τελευταίο καιρό έχουν παρατηρήσει κάτι το καινούργιο. Οι ισλαμιστές και οι υποστηρικτές τους είναι φανερά ανήσυχοι. Πολλοί έχουν χάσει το ηθικό τους και τον ζήλο που είχαν το 2014, όταν είχαν ταχθεί στο πλευρό του, γιατί πίστευαν ότι αυτό ήταν το χαλιφάτο και ότι επεκτεινόταν.

Αποδυναμώθηκε η θέση του

Τώρα όμως που το χαλιφάτο βουλιάζει, χιλιάδες μαχητές το εγκαταλείπουν. Μαζί με αυτούς που έχουν σκοτωθεί στις μάχες, το Ισλαμικό Κράτος υπολογίζεται ότι έχει χάσει σχεδόν τους μισούς από αυτούς που κάποτε μάχονταν γι’ αυτό. Υπάρχουν φυσικά και αυτοί που δεν πολέμησαν για το Ισλαμικό Κράτος, αλλά το υποστήριξαν ή, στη χειρότερη περίπτωση, το ανέχτηκαν. Δεν είναι πολλοί, αλλά αρκετοί για να μπορέσει το Ισλαμικό Κράτος να κατακτήσει με σχετική ευκολία τόσες πολλές πόλεις.

Αυτό επίσης αλλάζει. Οι άνθρωποι μέσα στη Συρία και το Ιράκ στην αρχή δεν καταλάβαιναν τι είναι το Ισλαμικό Κράτος. Σήμερα όμως το ξέρουν πολύ καλά. Και δεν μιλούν πλέον με τον ίδιο τρόπο που μιλούσαν γι’ αυτό το 2014.

Αλλά και το ίδιο το Ισλαμικό Κράτος δείχνει ότι αντιλαμβάνεται πως η θέση του έχει αποδυναμωθεί. Στο Newsletter του, που είναι γραμμένο στα Αραβικά, το Dabiq, οι ισλαμιστές μιλάνε για υποχώρηση. Έχουν αρχίσει να προετοιμάζουν τους μαχητές τους ψυχολογικά ότι πρέπει να υποχωρήσουν προς την έρημο. Δείχνουν βίντεο μελών του Ισλαμικού Κράτους που μάχονται στην έρημο και αυτά τα βίντεο είναι καινούργια.

Υπάρχουν επίσης ερωτηματικά για την ικανότητα του Ισλαμικού Κράτους να εξαπολύσει επιθέσεις μετά την απώλεια των εδαφών, των μαχητών και των χρημάτων.

Τρομοκρατική οργάνωση

Στην Ουάσιγκτον μελετούν τα κείμενα εγγράφων του Ισλαμικού Κράτους, που βρέθηκαν από τις ιρακινές και τις αμερικανικές δυνάμεις στη Συρία και το Ιράκ. Το Ισλαμικό Κράτος μεταλλάσσεται από έναν οργανισμό που ήλεγχε τεράστιες εκτάσεις σε μια τρομοκρατική οργάνωση που εξαπολύει επιθέσεις σε επιλεγμένους στόχους. Το 2014 κάθε μήνα πραγματοποιούντο 150-200 επιθέσεις. Στους πρώτους μήνες του 2016, έγιναν σχεδόν 400 επιθέσεις.

Η ηγεσία του Ισλαμικού Κράτους προσπαθεί να ενθαρρύνει τον κόσμο, που πιστεύει ότι ο οργανισμός χάνει έδαφος, να συνεχίσει να πολεμά. Θέλει να πείσει πως εξακολουθεί να υπάρχει και πως εξακολουθεί να πολεμά εναντίον των απίστων. Άλλα έγγραφα δείχνουν πως το Ισλαμικό Κράτος προγραμματίζει επιθέσεις εναντίον αυτών των χωρών που μετέχουν σε επιχειρήσεις εναντίον του. Τέτοιες είναι οι ΗΠΑ, η Βρετανία και η Αυστραλία. Αλλά με περιορισμένους οικονομικούς πόρους θα είναι πολύ δύσκολο να το κάνει.

Ολοένα και περισσότερο οι ισλαμιστές βασίζονται στο όνομά τους, τον θρύλο που έχουν δημιουργήσει γύρω από αυτόν, αλλά και την αγανάκτηση των ισλαμικών πληθυσμών, για ενέργειες του δυτικού κόσμου, που θεωρούν καταπιεστικές, εχθρικές και προσβλητικές για τους μουσουλμάνους. Οι ηγέτες του Ισλαμικού Κράτους δεν χρειάζεται πλέον να μετέρχονται σε πολύπλοκα σχέδια τρομοκρατικής επίθεσης. Το Ισλαμικό Κράτος έχει παραρτήματα στη Νιγηρία, το Αφγανιστάν, τη Σαουδική Αραβία, την Αλγερία και την Αίγυπτο, καθώς επίσης σε χώρες της Ευρώπης. Αλλά και εκεί απειλείται.

Όπως επισημαίνει σε ανάλυσή του το BBC, εγείρεται τώρα το ερώτημα πόσο καιρό το Ισλαμικό Κράτος θα μπορεί να εμπνέει τη διενέργεια τρομοκρατικών επιθέσεων και την επέκταση της ιδεολογίας του. Θα έρθει η στιγμή που θα ξεφουσκώσει ολοκληρωτικά; Αμερικανοί αναλυτές υποστηρίζουν πως αυτές οι επιθέσεις θα μειωθούν όσο καιρό το Ισλαμικό Κράτος συνεχίσει να χάνει έδαφος. Ακόμα δεν έχει φτάσει σε αυτό το σημείο. Αλλά είναι πολύ πιθανό να γίνει στο προσεχές μέλλον. Οι ίδιοι αναλυτές πιστεύουν πως είναι πλέον ζήτημα χρόνου πριν το Ισλαμικό Κράτος χάσει τις πιο σημαντικές πόλεις του, τη Μοσούλη στο Ιράκ και τη Ράκα. Αν αυτό συμβεί, τι θα επακολουθήσει;

Τέλος χαλιφάτου, αρχή τίνος;

Ακόμα και στην περίπτωση που το Ισλαμικό Κράτος ηττηθεί στο εδαφικό, αυτό δεν σημαίνει το τέλος του Κινήματος. Παρόλο που σε πολλά σημεία το Ισλαμικό Κράτος έχει την ίδια ιδεολογία με άλλες οργανώσεις όπως είναι η αλ Κάιντα, διαφέρει σε ένα πολύ σημαντικό σημείο. Δεν μιλούσε απλώς για την ίδρυση ενός χαλιφάτου, για την κατάκτηση των πόλεων, τον επαναπροσδιορισμό των συνόρων. Ήταν η έμπνευση για έναν παγκόσμιο τζιχαντισμό. Το μοντέλο του χαλιφάτου θα συνεπαίρνει τη φαντασία των τζιχαντιστών για πολλά ακόμα χρόνια.

Πού λοιπόν πηγαίνει το Ισλαμικό Κράτος; Πριν από ένα χρόνο κανείς δεν μπορούσε να προβλέψει πως το Ισλαμικό Κράτος θα έχανε τόσα πολλά, τόσο σύντομα. Και καθώς αναμένεται να χάσει περισσότερα εδάφη στους ερχόμενους μήνες, είναι σίγουρο πως θα χάσει και άλλους μαχητές. Εξάλλου τι είναι ένα Ισλαμικό Κράτος χωρίς κράτος; Τέλειωσε λοιπόν το Ισλαμικό Κράτος; «Ναι, έτσι είναι, θα χάσει το χαλιφάτο του. Αλλά τότε θα αρχίσει ο ανταρτοπόλεμος», καταλήγει το BBC.