ΑΠΟ ΤΟ 2011 ΔΙΑΦΟΡΕΣ «ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΙΣ» ΜΑΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑ ΣΤΗ ΛΙΒΥΗ

Τεράστια πόλη προσφύγων στη Λιβύη ζήτησε στη Βιένη ο σκληροπυρηνικός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτωρ Όρμπαν, τονίζοντας επίσης πως η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει τον πλήρη έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της

Οι ένοπλοι που λυμαίνονται τη Λιβύη, μετά την πλήρη αποτυχία της επέμβασης του ΝΑΤΟ και κυρίως των Βρετανών, είναι τζιχαντιστές, τρομοκράτες, κακοποιά στοιχεία, Τυνήσιοι κυρίως, αλλά επίσης Αφγανοί, Πακιστανοί και παράνομοι από άλλες χώρες

Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να δημιουργήσει μια τεράστια πόλη προσφύγων στις ακτές της Λιβύης, όπου θα φιλοξενηθούν άνθρωποι που επιδιώκουν άσυλο πριν φτάσουν στην Ευρώπη. Το ζήτησε ο σκληροπυρηνικός πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτωρ Όρμπαν, που τηρεί αδιάλλακτη στάση στο ζήτημα των προσφύγων.

Διευκρίνισε πως αυτή η «πόλη των προσφύγων» θα ελέγχεται και θα διοικείται από την κυβέρνηση της Λιβύης. Έκανε αυτή την πρόταση στη διάρκεια της διάσκεψης κορυφής των ηγετών της ΕΕ και της Νοτιανατολικής Ευρώπης στην αυστριακή πρωτεύουσα. Ο κ. Όρμπαν, που έχει κλείσει τα νότια σύνορα της Ουγγαρίας με συρματοπλέγματα και άγρια σκυλιά-φρουρούς, ζήτησε επίσης από την ΕΕ να αναλάβει τον πλήρη έλεγχο των εξωτερικών συνόρων της.

Η αντιπρόταση Μέρκελ

Η Λιβύη ζει σε μια χαοτική κατάσταση από την εξέγερση του 2011, καθώς διάφορες «κυβερνήσεις» με τους δικούς τους «στρατούς» μάχονται για την εξουσία. Ο Πρωθυπουργός της Ουγγαρίας ζήτησε επίσης να αρθεί η απαγόρευση πώλησης όπλων που εφαρμόζεται εναντίον της Λιβύης, ενώ η Δύση να στηρίξει τον Λιβυκό Απελευθερωτικό Στρατό, μια δύναμη ανταρτών που προηγουμένως ήταν γνωστή ως ο Ελεύθερος Στρατός της Λιβύης.

Η Καγκελάριος της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ, που επικρίνεται δριμύτατα από τον κ. Όρμπαν, για τη λεγόμενη «πολιτική της ανοιχτής πόρτας» προς τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, αντιπρότεινε ως λύση τη συνεννόηση με αφρικανικές κυρίως χώρες, αλλά και το Αφγανιστάν και το Πακιστάν, ώστε αυτές να στέλνουν πίσω τους μετανάστες, που δεν δικαιούνται άσυλο. Τόνισε πάντως πως η ΕΕ πρέπει να κάνει περισσότερα για να περιορίσει την παράνομη μετανάστευση, αλλά παράλληλα να κοιτάξει το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η κυρία Μέρκελ επικρίνεται και μέσα στη Γερμανία για την πολιτική της στο μεταναστευτικό. Το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα της έχασε έδαφος σε πρόσφατες εκλογές σε ομοσπονδιακά γερμανικά κράτη από λαϊκίστικα κόμματα, που τάσσονται ενάντια στη μετανάστευση. Περισσότεροι από 300.000 μετανάστες διέσχισαν τη Μεσόγειο φέτος, ενώ έχασαν τη ζωή τους περισσότεροι από 3.500.

Η πτώση Καντάφι

Έχουν περάσει περίπου πέντε χρόνια μετά τη δολοφονία του προέδρου της Λιβύης Μουαμάρ Καντάφι, με την προφανή υποστήριξη της Δύσης. Το 1967 ο συνταγματάρχης Καντάφι κατέλαβε την εξουσία σε μια από τις πιο φτωχές αφρικανικές χώρες. Την εποχή που δολοφονήθηκε, ο Καντάφι είχε μετατρέψει τη Λιβύη σε μια από τις πλουσιότερες χώρες της Αφρικής, όπου λιγότεροι άνθρωποι ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχιας απ' όσο στην Ολλανδία, μια από τις πλουσιότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Μετά την επέμβαση του ΝΑΤΟ το 2011, η Λιβύη είναι τώρα μια ανύπαρκτη χώρα με σμπαραλιασμένη την οικονομία της. Η κυβέρνηση ελέγχει ελάχιστες περιοχές, ενώ το μεγαλύτερο μέρος της χώρας εξακολουθεί να βρίσκεται στα χέρια των ανταρτών. Η παραγωγή του πετρελαίου έχει φτάσει στο μηδέν, παρ' όλο που κάτι πάει να γίνει τις τελευταίες ημέρες.

Οι ένοπλοι που λυμαίνονται τη Λιβύη, μετά την πλήρη αποτυχία της επέμβασης του ΝΑΤΟ και κυρίως των Βρετανών, είναι τζιχαντιστές, τρομοκράτες, κακοποιά στοιχεία, Τυνήσιοι κυρίως, αλλά επίσης Αφγανοί, Πακιστανοί και παράνομοι από άλλες χώρες, όπως είναι η Αίγυπτος, η Λιβερία κοκ. Έχουν μοιραστεί σε δύο παρατάξεις, που μάχονται για τον έλεγχο της πλούσιας σε πετρέλαιο χώρας.

Δύο απ’ όλα κι ένας επίδοξος δικτάτορας

Η Λιβύη έχει δύο κυβερνήσεις, και οι δύο με τους δικούς τους πρωθυπουργούς, κοινοβούλια και στρατούς. Από τη μια πλευρά, στα δυτικά της χώρας, Ισλαμιστές πολεμιστές, κατέλαβαν τον έλεγχο της πρωτεύουσας Τρίπολης και άλλων πόλεων. Δημιούργησαν τη δική τους κυβέρνηση και εκδίωξαν τα μέλη μιας βουλής, που είχαν εκλεγεί το καλοκαίρι. Στην άλλη πλευρά, στα ανατολικά της χώρας υπάρχει το «αντι-ισλαμικό μπλοκ» της λεγόμενης νόμιμης κυβέρνησης, που κυριαρχείται από πρώην εξόριστους, 1.200 χιλιόμετρα μακριά από το Τομπρούκ, αλλά που δεν εξουσιάζει σχεδόν τίποτε.

Η πτώση της κυβέρνησης Καντάφι προκάλεσε τα χειρότερα σενάρια για τη Λιβύη. Έκλεισαν όλες οι δυτικές πρεσβείες, ο Νότος της χώρας μετατράπηκε σε παράδεισο για τους τρομοκράτες, ενώ τα βόρεια παράλια σε κέντρο παράνομης μεταφοράς μεταναστών. Η Αίγυπτος, η Αλγερία και η Τυνησία έκλεισαν τα σύνορά τους με τη Λιβύη. Αυτό συμβαίνει ενώ επιβεβαιώνονται οι πληροφορίες για μαζικές εκτελέσεις, βασανισμούς, ακόμα και σταυρώσεις ανθρώπων που κρίνονται ύποπτοι από τους κατά τόπους τζιχαντιστές οπλαρχηγούς.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που έχουν επικρίνει δριμύτατα τον πρώην πρωθυπουργό της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον, για πλήρη ανυπαρξία κάποιου σχεδίου για τη μετά τον Καντάφι εποχή, τώρα στηρίζουν μια τρίτη δύναμη, τον στρατηγό Χαλιφά Χιφτέρ, παλιό γνώριμο της CIA, που φιλοδοξεί να γίνει ο επόμενος δικτάτορας της Λιβύης. Ο Χιφτέρ ήρθε σε σύγκρουση με τον Καντάφι στη δεκαετία του 1980 καταφεύγοντας στις ΗΠΑ, όπου ζούσε στο Λάνγκλεϊ, περιοχή όπου βρίσκεται το αρχηγείο της CIA.

Εκπαιδεύτηκε από την αμερικανική αντικατασκοπία για να συμβάλει στην αλλαγή καθεστώτος της Λιβύης και το 1996 είχε συμμετοχή στην αποτυχημένη απόπειρα ανατροπής του Καντάφι. Σήμερα, οι δυνάμεις του Χιφτέρ συνεργάζονται με την υποστηριζόμενη από την αλ Κάιντα οργάνωση Ανσάρ αλ Σαρία, για τον έλεγχο της δεύτερης σε μέγεθος πόλης της Λιβύης, τη Βεγγάζη.

Αυτή η οργάνωση εξοπλιζόταν από τις ΗΠΑ την περίοδο που το ΝΑΤΟ άρχιζε την παράνομη επίθεσή του εναντίον του Καντάφι. Είναι εκπληκτικό της αλλοπρόσαλλης πολιτικής των ΗΠΑ το γεγονός ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί υπεύθυνη την Ανσάρ αλ Σαρία για τη φρικτή δολοφονία του Αμερικανού πρέσβη Στίβενς, την εποχή που υπουργός των Εξωτερικών ήταν η Χίλαρι Κλίντον, σήμερα υποψήφια πρόεδρος των ΗΠΑ. Ο Χιφτέρ εξοπλίζεται και υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ, γιατί η παράταξή του υποστηρίζει ότι θα ακολουθήσει φιλοδυτική πολιτική, με ανοικτή καπιταλιστική οικονομία.

Έψαχναν πειθήνιο όργανο

Παρατηρητές επισημαίνουν ότι το μεγαλύτερο ίσως «έγκλημα» του Καντάφι στα μάτια του ΝΑΤΟ ήταν να βάλει πάνω απ' όλους τα συμφέροντα του ντόπιου πληθυσμού και να επιζητήσει την ίδρυση Οργανισμού Ενωμένων Κρατών της Αφρικής. Τον Αύγουστο του 2011 η κυβέρνηση Ομπάμα κατέσχε 30 δις δολάρια από την Κεντρική Τράπεζα της Λιβύης, που ο Καντάφι προόριζε για τη δημιουργία του Αφρικανικού Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Αφρικανικής Κεντρικής Τράπεζας. Το 2011 ο ξεκάθαρος στόχος της Δύσης δεν ήταν να ανακουφίσει τον λαό της Λιβύης από ένα τυραννικό καθεστώς, όπως κατηγορούσε ότι ήταν αυτό του Καντάφι, αλλά να τον εκδιώξει, να εγκαταστήσει μια κυβέρνηση που θα ήταν πειθήνιο όργανό της και να αποκτήσει τον έλεγχο των φυσικών πηγών της Λιβύης.

Όπως επισημαίνει ο Γκαρικάι Τσενγκού, ερευνητής στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ των ΗΠΑ, για σαράντα χρόνια το καθεστώς Καντάφι, παρά τις ιδιομορφίες του ηγέτη του, προωθούσε την οικονομική δημοκρατία, ενώ χρησιμοποιούσε τα έσοδα από την κρατικοποιημένη βιομηχανία πετρελαίου για να εφαρμόσει προοδευτικά κοινωνικά προγράμματα. Οι Λίβυοι είχαν δωρεάν εκπαίδευση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και νερού. Μετά την επέμβαση του ΝΑΤΟ αυτά εξαφανίστηκαν.

Υποφέρουν οι γυναίκες

Μια ομάδα του πληθυσμού που υποφέρουν τα μέγιστα από τους βομβαρδισμούς είναι οι γυναίκες της Λιβύης. Σε αντίθεση με άλλες μουσουλμανικές χώρες, στη Λιβύη του Καντάφι οι γυναίκες είχαν απόλυτο δικαίωμα στην εκπαίδευση, στην εργασία, στα διαζύγια, στην απόκτηση περιουσίας και στην κατοχή εσόδων. Το Συμβούλιο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του ΟΗΕ πολλές φορές εγκωμίασε τον Καντάφι για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών. Όταν ο συνταγματάρχης κατέλαβε την εξουσία το 1969, ελάχιστες γυναίκες σπούδαζαν σε Πανεπιστήμιο. Λίγο πριν ανατραπεί, περισσότεροι από τους μισούς φοιτητές Πανεπιστημίων της Λιβύης ήταν γυναίκες. Ένας από τους πρώτους νόμους που εφάρμοσε το καθεστώς του Καντάφι ήταν η ίση αμοιβή των γυναικών με τους άντρες.

Σήμερα, το νέο «δημοκρατικό» καθεστώς της Λιβύης καταργεί τα δικαιώματα των γυναικών. Η χαοτική κατάσταση που επικρατεί έχει επιτρέψει σε ακραίες οργανώσεις, όπως το Ισλαμικό Κράτος, να εφαρμόζουν τον νόμο του Ισλάμ και να απαγορεύουν τις ελευθερίες των γυναικών. Πριν από τρία χρόνια, το ΝΑΤΟ ισχυρίστηκε πως η εκστρατεία στη Λιβύη ήταν από τις πιο πετυχημένες του στην ιστορία. Η αλήθεια όμως είναι ότι δυτικές επεμβάσεις έχουν αποβεί σε κολοσσιαίες αποτυχίες, όπως μπορεί να διαπιστώσει κανείς στα όσα συμβαίνουν στη Λιβύη, τη Συρία και το Ιράκ. Πριν από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του ΝΑΤΟ, λειτουργούσαν τα πιο κοσμικά καθεστώτα στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική, με ανοχή στα γυναικεία δικαιώματα και τη θρησκευτική λατρεία.

Στρατηγικό σταυροδρόμι

Οι μόνοι που δείχνουν κερδισμένοι από αυτή την κατάσταση είναι οι στρατιωτικοί της αμερικανικής ελίτ. Μετά τους βομβαρδισμούς στο Ιράκ, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν κατασκευάσει νέες βάσεις στο Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, το Κατάρ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ομάν και τη Σαουδική Αραβία. Μετά τους βομβαρδισμούς στο Αφγανιστάν οι Αμερικανοί δημιουργούν στρατιωτικές βάσεις το Πακιστάν, το Καζαχστάν, το Ουζμπεκιστάν και το Τατζικιστάν. Μετά τους πρόσφατους βομβαρδισμούς στη Λιβύη, οι ΗΠΑ δημιουργούν νέες στρατιωτικές βάσεις στις Σεϊχέλλες, την Κένυα, το Νότιο Σουδάν και την Μπουρκίνα Φάσο.

Με δεδομένο το γεγονός ότι η Λιβύη βρίσκεται σε κρίσιμη γεωστρατηγική θέση, σε στρατηγικό σταυροδρόμι της Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης, ο έλεγχός της από τους δυτικούς ήταν πάντα πρωταρχικός στόχος για τον έλεγχο αυτών των τριών περιοχών. Η στρατιωτική επέμβαση του ΝΑΤΟ ήταν ίσως για την αμερικανική στρατιωτική ελίτ και τις εταιρίες πετρελαίου μια επιτυχία, όμως για τον απλό πολίτη της Λιβύης μπορεί να καταγραφεί στην ιστορία ως μια από τις μεγαλύτερες αποτυχίες στον 21ο αιώνα.