Οι ενέργειές τους συμπίπτουν με το φιλμ του Όλιβερ Στόουν με τίτλο «Συγχωρήστε τον Σνόουντεν»
Οργανώσεις για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αγωνίζονται για να δικαιωθεί ο Σνόουντεν για τις αποκαλύψεις του σχετικά με την παρακολούθηση των πάντων από τις αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες

Τρεις οργανώσεις για την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ζήτησαν από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα να συγχωρήσει (pardon) τον Έντουαρντ Σνόουντεν, έναν πρώην υπάλληλο εταιρείας που συνεργαζόταν με αμερικανική υπηρεσία αντικατασκοπίας, ο οποίος διέρρευσε κείμενα για τις δραστηριότητες της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφάλειας (N.S.A.) των ΗΠΑ το 2013.

Αυτά τα κείμενα απέδειξαν ότι η Εθνική Υπηρεσία Ασφάλειας, παράνομα και καταχρηστικά, παρακολουθούσε και κατασκόπευε τους πάντες μέσα στη χώρα αλλά και στο εξωτερικό. Σήμερα ο Σνόουντεν ζει στη Ρωσία ως πρόσφυγας, ενώ έχουν εκδοθεί εναντίον του εντάλματα σύλληψής του με κατηγορίες για εγκληματικές πράξεις.

Η εκστρατεία και τι λέει ο ίδιος
Η εκστρατεία για να συγχωρεθεί ο Σνόουντεν συνέπεσε με την έναρξη της προβολής της ταινίας «Snowden», που έχει ως θέμα την ιστορία του και την έχει γυρίσει ο διάσημος σκηνοθέτης Όλιβερ Στόουν. Μαζί το φιλμ και η εκστρατεία με τίτλο «Pardon Snowden» εγκαινίασαν ένα νέο κεφάλαιο στη συζήτηση για την παρακολούθηση. Ο Σνόουντεν αποκάλυψε πάρα πολλά που εκθέτουν τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ.

Το ερώτημα είναι, αν πρόκειται για αποκαλύψεις ή για προδοσία. Στην εκστρατεία για να συγχωρεθεί πρωτοστατούν οι οργανώσεις American Civil Liberties Union (A.C.L.U.), Human Rights Watch και Amnesty International, ενώ την υπογράφουν τεχνικοί, καθηγητές του Δικαίου και διασημότητες. Σε συνέντευξη Τύπου, ο Σνόουντεν εμφανίστηκε σε ένα βίντεο ευχαριστώντας τους οργανωτές, ενώ υποστήριξε πως η τύχη του θα έχει πολύ ευρύτερες επιπτώσεις.

«Αν πρόκειται να παραμείνουμε μια ελεύθερη κοινωνία στον αιώνα μας και στους αιώνες που θα ακολουθήσουν, πρέπει να εξασφαλίσουμε ότι αυτοί που αποκαλύπτουν (whistle-blowers) μπορούν να ενεργούν συνέχεια και με ασφάλεια, ώστε να εξασφαλίσουν ένα μέλλον χωρίς κατάχρηση της εξουσίας», δήλωσε ο Σνόουντεν. Όπως επισήμανε, αν καταδικαστεί σε φυλάκιση πολλών χρόνων, στο μέλλον οι άνθρωποι που διαθέτουν πληροφορίες χρηστικές για την κοινωνία θα φοβούνται να τις αποκαλύψουν.

Ελάχιστες έως μηδαμινές οι ελπίδες
Οι πιθανότητες, όμως, ο Πρόεδρος Ομπάμα να του απονείμει χάρη είναι ελάχιστες, αν όχι μηδαμινές. Στο τέλος του Ιουλίου, η σύμβουλος του Αμερικανού Προέδρου για ζητήματα αντιτρομοκρατίας Λίζα Μόνακο απέρριψε την ιδέα εκ μέρους της κυβέρνησης, τερματίζοντας με αυτόν τον τρόπο διετή προσπάθεια ανθρωπιστικών οργανώσεων, που ζητούσαν από τον Λευκό Οίκο να τον συγχωρέσει.

«Η επικίνδυνη απόφαση του κυρίου Σνόουντεν να κλέψει και ύστερα να αποκαλύψει απόρρητα έγγραφα είχαν σοβαρές επιπτώσεις στην ασφάλεια της χώρας μας και στους ανθρώπους που εργάζονται σε καθημερινή βάση για να την προστατεύσουν», έγραψε στην ιστοσελίδα του Λευκού Οίκου η Μόνακο, προσθέτοντας πως ο «Σνόουντεν πρέπει να επιστρέψει πίσω στις Ηνωμένες Πολιτείες για να δικαστεί και όχι να κρύβεται πίσω από ένα ολοκληρωτικό καθεστώς».

Τα δημοσιεύματα που ενόχλησαν
Ο Σνόουντεν ισχυρίζεται ότι δεν θα δικαστεί δίκαια, γιατί κατηγορήθηκε με βάση έναν νόμο περί κατασκοπίας, που δεν επιτρέπει στον κατηγορούμενο να απολογείται στο δικαστήριο και που απαγορεύει την αθώωση αυτών που αποκάλυψαν γεγονότα τα οποία υπηρετούν τα δημόσια συμφέροντα. Τον Ιούνιο του 2013, οι εφημερίδες «The Guardian» και «The Washington Post» άρχισαν να δημοσιεύουν πληροφορίες για μυστικές παρακολουθήσεις που έκανε η N.S.A., χάρη στα ειδικά προγράμματα που εφάρμοζε για τη συλλογή πληροφοριών.

Αμέσως μετά ο Σνόουντεν ανακοίνωσε πως αυτός ήταν η πηγή ενημέρωσης των δύο γνωστών εφημερίδων. Βρισκόταν αυτή την εποχή στο Χονγκ Κονγκ και αργότερα επιχείρησε να ταξιδέψει στη Λατινική Αμερική μέσω της Μόσχας και της Κούβας. Αλλά το Αμερικανικό Υπουργείο Εξωτερικών ακύρωσε το διαβατήριό του, υποχρεώνοντάς τον να μείνει εγκλωβισμένος στη Ρωσία.

Η δικαιοσύνη
Πέρυσι ένα δικαστήριο στις ΗΠΑ αποφάνθηκε πως ήταν παράνομο το πρώτο πρόγραμμα παρακολούθησης που εφάρμοζε η NSA για τη συλλογή πληροφοριών, σχετικά με τις δραστηριότητες Αμερικανών πολιτών. Λίγο αργότερα το Αμερικανικό Κογκρέσο τερμάτισε αυτό το πρόγραμμα και το αντικατέστησε με άλλο, σύμφωνα με το οποίο οι πληροφορίες (bulk data) παραμένουν στα χέρια των τηλεφωνικών εταιρειών.

Επιπλέον, πολλές τεχνολογικές εταιρείες αύξησαν την ασφάλεια για τα προϊόντα τους, ως αποτέλεσμα των αποκαλύψεων του Σνόουντεν για την ευρεία κατασκοπία και παρακολούθηση που εφάρμοζε η NSA μέσω του διαδικτύου σε επιχειρήσεις της στο εξωτερικό, σε χώρες, που η νομοθεσία είναι χαλαρή, οπότε ήταν πολύ εύκολη η παρακολούθηση των πάντων.

Για παράδειγμα, λέγεται πως παρακολουθούνταν οι τηλεφωνικές συνομιλίες του πρώην πρωθυπουργού της Ελλάδας Κώστα Καραμανλή και πως Ρώσοι πράκτορες τον ενημέρωσαν ότι επέκειτο απόπειρα δολοφονίας του.

Οι φήμες λένε πως ο Καραμανλής, μπροστά στο ενδεχόμενο να δολοφονήσουν είτε τον ίδιο - σχετικά με την πετρελαϊκή πολιτική του - είτε μέλη της οικογένειάς του, αποφάσισε να μην πολεμήσει για να επανεκλεγεί, ενώ επέτρεψε στον Τζέφρι (Γιώργο) Παπανδρέου και τον φιλικό προς το ΠΑΣΟΚ Τύπο να τον καθυβρίζουν συνέχεια. Λίγο καιρό αργότερα το σχέδιο για τον αγωγό του Μπουργκάς εγκαταλείφθηκε.

Οι επικρίσεις
Οι επικριτές του Σνόουντεν λένε ότι οι αποκαλύψεις του δυσκολεύουν τη συγκομιδή πληροφοριών για ξένους αντιπάλους και τρομοκράτες, ενώ εμποδίζονται οι Αρχές από το να καταγράφουν τηλεφωνικές συνδιαλέξεις υπόπτων του κοινού ποινικού δικαίου.

«Ο Σνόουντεν δεν είναι whistle-blower», δήλωσε ο Μαρκ Ραϊμόντι, εκπρόσωπος του Αμερικανικού Υπουργείου Δικαιοσύνης, στο τμήμα της δημόσιας ασφάλειας. «Κατηγορείται πως διέρρευσε απόρρητες πληροφορίες και δεν υπάρχει θέμα συγχώρεσής του, γιατί οι πράξεις του προκάλεσαν σοβαρή ζημιά στην εθνική μας ασφάλεια», πρόσθεσε.

Αλλά ο Άντονι Ρομέρο, διευθύνων σύμβουλος της A.C.L.U., διαφώνησε λέγοντας πως οι αποκαλύψεις του Σνόουντεν έφεραν στο φως παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ενώ συνέβαλαν αποφασιστικά στην προστασία της προσωπικής ζωής των απλών ανθρώπων. Είπε πως μια συγχώρεση «θα ήταν ένα αντίμετρο για μερικές από τις πιο προβληματικές πτυχές της κληρονομιάς που θα αφήσει ο Πρόεδρος Ομπάμα σχετικά με την εθνική ασφάλεια».

Η ταινία
Στην ταινία του Όλιβερ Στόουν, ο Σνόουντεν εμφανίζεται ο ίδιος στην τελευταία σκηνή. Παρουσιάζεται με ηρωικούς όρους ως άνθρωπος με ένα μίγμα συναισθημάτων για τα προγράμματα της N.S.A., άλλοτε υπερβολικών και άλλοτε μέτριων. Όταν ρώτησαν τον Σνόουντεν αν ελπίζει πως το φιλμ θα συμβάλει, ώστε να αυξηθούν οι ελπίδες του για να συγχωρεθεί, αυτός απάντησε πως το πιο σημαντικό θα είναι το μήνυμα του να φτάσει σε όσους περισσότερους ανθρώπους γίνεται.

«Η ιστορία του 2013 μας θυμίζει πως μερικές φορές οι κυβερνήσεις επαναπροσδιορίζουν τα σύνορα των δικαιωμάτων μας πίσω από κλειστές πόρτες», υπέδειξε, καταλήγοντας πως κατά την άποψή του αυτά που κάνουν οι κυβερνήσεις και οι μυστικές υπηρεσίες δεν αντιπροσωπεύουν την πραγματική Αμερική.