Χρήσιμες συμβουλές από τους ειδικούς που πρέπει να ακολουθήσουμε
Για το πώς κτυπάει και πώς τα πάει η καρδιά σας μπορείτε να ξεκινήσετε από τις κοινές αναλύσεις για χοληστερόλη και τριγλυκερίδια και να φτάσετε μέχρι το υπερηχογράφημα ή τον υπέρηχο

Πέρα από τις εξετάσεις για τη χοληστερίνη και τα λιπίδια, οι περισσότεροι μάλλον δεν γνωρίζουμε ποιες ακριβώς είναι οι βασικές εξετάσεις που περιλαμβάνει ένας καρδιολογικός έλεγχος, πώς διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία ή το ιστορικό μας, καθώς και πώς γίνονται ή τι είδους προετοιμασία απαιτούν. Με τη βοήθεια των ειδικών σάς παρουσιάζουμε τις κύριες εξετάσεις για την καρδιά, απαντώντας στις απορίες σας.

1. Εξέταση λιπιδαιμικού προφίλ
Πώς γίνεται: Με μια απλή εξέταση αίματος, που περιλαμβάνει τον έλεγχο των επιπέδων της ολικής χοληστερίνης, της HDL «καλής» χοληστερίνης, της LDL «κακής» χοληστερίνης, των τριγλυκεριδίων και του αθηρωματικού δείκτη (δείχνει την αναλογία «κακής» χοληστερίνης προς τη συνολική χοληστερίνη του αίματος).

Τι δείχνει: Μετρά τα επίπεδα διαφόρων λιπιδίων που υπάρχουν στο αίμα, προκειμένου να προσδιοριστεί ο κίνδυνος εμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου.

Χρειάζεται προετοιμασία; Είναι απαραίτητο πριν από τη λήψη του αίματος να έχει προηγηθεί δωδεκάωρη νηστεία. Καλό είναι, επίσης, να μην αλλάξετε τις διατροφικές σας συνήθειες επειδή θα κάνετε εξετάσεις.

Κάθε πότε: Αν ο ασθενής ανήκει στην κατηγορία υψηλού κινδύνου (π.χ. έχει διεγνωσμένη στεφανιαία νόσο), τότε χρειάζεται να υποβάλλεται σε εξετάσεις δύο φορές τον χρόνο, διαφορετικά μια φορά τον χρόνο ή κάθε δύο χρόνια.

Από ποια ηλικία: Αν δεν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή υψηλής χοληστερίνης, ο τακτικός έλεγχος των λιπιδίων συστηματοποιείται συνήθως μετά την ηλικία των 30-40 ετών.

2. Ηλεκτροκαρδιογράφημα
Πώς γίνεται: Με τη χρήση συσκευής που καταγράφει σε ειδικό χαρτί το ηλεκτρικό σήμα που παράγει η καρδιά κατά τη λειτουργία της. Σε συγκεκριμένες περιοχές των χεριών, των ποδιών και του στήθους, τοποθετούνται μέχρι και 12 αυτοκόλλητα ηλεκτρόδια. Στη συνέχεια, μένετε ακίνητοι και γίνεται η καταγραφή του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Στο τέλος της εξέτασης αφαιρούνται τα ηλεκτρόδια. Συνήθως γίνεται όταν βρίσκεστε σε κατάσταση ηρεμίας.

Τι δείχνει: Μετράει την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς για τη διάγνωση τυχόν ανωμαλιών (π.χ. αρρυθμίες, στηθάγχη).
Πότε γίνεται: Όταν παρακολουθούνται ασθενείς με καρδιοπάθεια, όταν γίνεται προληπτικός έλεγχος για τη συμμετοχή σε αθλητικές δραστηριότητες ή όταν υπάρχουν συμπτώματα που παραπέμπουν σε καρδιοπάθεια (π.χ. ταχυκαρδία).

Χρειάζεται προετοιμασία; Όχι.
Πονάει; Είναι ανώδυνη.
Πόσο διαρκεί: Η διάρκειά της δεν ξεπερνάει το 1΄.
Κάθε πότε: Είναι υποχρεωτική σε κάθε καρδιολογική εξέταση.

Είναι αξιόπιστη; Εξαρτάται από τη στιγμή που γίνεται η εξέταση και από την υποκείμενη πάθηση. Για παράδειγμα, μια αρρυθμία θα φανεί εάν εκδηλωθεί την ώρα της εξέτασης.

3. Υπέρηχος καρδιάς (triplex)
Πώς γίνεται: Με τη βοήθεια των ηχητικών κυμάτων που μεταδίδει μια ειδική συσκευή, ο μορφομετατροπέας, δημιουργείται μια κινούμενη εικόνα της καρδιάς. Αφού βγάλετε τα ρούχα από τη μέση και πάνω, θα ξαπλώσετε και ο γιατρός θα απλώσει τζελ στο στήθος σας (για να γλιστράει στο δέρμα η συσκευή). Έπειτα, θα τοποθετήσει το εργαλείο στα οστά των πλευρών (κοντά στο στέρνο) με κατεύθυνση την καρδιά, ενώ μπορεί να πάρει λήψεις και από την περιοχή κάτω και αριστερά της θηλής. Επίσης, θα αναπνέετε με συγκεκριμένο τρόπο και θα ξαπλώσετε στην αριστερή πλευρά.

Τι δείχνει: Την ανατομική δομή και λειτουργία της καρδιάς. Επίσης, βοηθά στην εκτίμηση συγγενών καρδιοπαθειών.
Πότε γίνεται: Για να ελεγχθεί κάποιο φύσημα που ακούει ο γιατρός. Ωστόσο, στο 95% των περιπτώσεων το ήπιο φύσημα, που δεν μεταβάλλεται και δεν συνοδεύεται από συμπτώματα, δεν είναι ανησυχητικό.

Χρειάζεται προετοιμασία; Όχι.
Πονάει; Το μόνο που θα νιώσετε είναι ελαφριά πίεση στον θώρακα.
Πόσο διαρκεί; Εξαρτάται από την υποκείμενη νόσο, αλλά συνήθως από λίγα λεπτά έως μισή ώρα (σε περίπτωση σύνθετων καρδιακών παθήσεων).
Κάθε πότε: Εξαρτάται από την πάθηση κάθε ασθενούς.

Είναι ασφαλής; Δεν έχει συνδεθεί με κάποιο γνωστό κίνδυνο.
Είναι αξιόπιστη; Ναι, σε περιπτώσεις βαλβιδοπάθειας ή υπερτροφίας της αριστερής κοιλίας, καθώς και στον έλεγχο της ανατομίας της καρδιάς.

4. Διοισοφάγειο υπερηχογράφημα
Πώς γίνεται: Πραγματοποιείται στο νοσοκομείο και συνήθως με ελαφρά μέθη, για να μπορεί να εισχωρήσει στον φάρυγγα ένα ενδοσκόπιο, στην άκρη του οποίου βρίσκεται η υπερηχητική συσκευή, που θα φτάσει στο κατώτερο τμήμα του οισοφάγου. Ο υπέρηχος αυτός είναι πιο «καθαρός» από τον διαθωρακικό triplex. Μετά την εξέταση δεν πρέπει να φάτε για τουλάχιστον 30΄ και πρέπει να παραμείνετε στο νοσοκομείο για περίπου μια ώρα.

Πότε γίνεται: Όταν το κλασικό υπερηχοκαρδιογράφημα δεν είναι καθαρό (π.χ. εξαιτίας του ανατομικού σχήματος του θώρακα) και όταν χρειάζεται η λήψη καλύτερης εικόνας από κάποια συγκεκριμένη περιοχή.
Χρειάζεται προετοιμασία; Πριν από την εξέταση είναι απαραίτητο να είστε νηστικοί.

Πονάει; Όχι.
Πόσο διαρκεί; Περίπου 10-20΄.
Κάθε πότε: Η επανάληψη καθορίζεται από τον γιατρό ανάλογα με την πάθηση.
Είναι ασφαλής; Οι κίνδυνοι είναι εξαιρετικά μικροί και μπορεί να αφορούν μικροτραυματισμούς από την είσοδο του οργάνου στον φάρυγγα.
Είναι αξιόπιστη; Σχεδόν 100%.

5. Δοκιμασία κοπώσεως
Πώς γίνεται: Τοποθετούνται έξι ηλεκτρόδια στο στήθος, δύο στο ύψος των ώμων και δύο στην κοιλιά, και περπατάτε σε έναν κυλιόμενο διάδρομο με μεταβαλλόμενη κλίση και ταχύτητα, μέχρι οι παλμοί σας να φτάσουν τον στόχο που έχει τεθεί ανάλογα με την ηλικία σας. Στη διάρκεια της εξέτασης μετριέται η πίεσή σας και υπάρχει παρακολούθηση του ηλεκτροκαρδιογραφήματος.

Τι δείχνει: Δίνει πληροφορίες για τη λειτουργία της καρδιάς όταν κουράζεται και λειτουργεί με αυξημένες ανάγκες σε οξυγόνο. Αν υπάρχει στένωση στα αγγεία, τούτο θα φανεί ενώ βρίσκεστε σε κατάσταση κόπωσης και όχι ηρεμίας.
Πότε γίνεται: Μπορεί να γίνει προληπτικά ή αν ο γιατρός θέλει να ελέγξει αν κάποιο σύμπτωμά σας (π.χ. πόνος στο στήθος) σχετίζεται με στεφανιαία νόσο.

Χρειάζεται προετοιμασία; Φοράτε άνετα παπούτσια για σταθερό περπάτημα στον τάπητα, καθώς και ελαφριά ρούχα. Αποφύγετε τις κρέμες σώματος, γιατί επηρεάζουν την ποιότητα καταγραφής του ηλεκτροκαρδιογραφήματος. Καλό είναι να φάτε κάτι ελαφρύ 2-3 ώρες πριν από την εξέταση, γιατί η νηστεία μπορεί να μειώσει την αντοχή σας.
Πονάει; Όχι.

Πόσο διαρκεί; Ο χρόνος της εξέτασης εξαρτάται κυρίως από την αντοχή σας. Βέβαια, ο καρδιολόγος μπορεί να τη σταματήσει όταν η καρδιακή συχνότητα αγγίξει τη μέγιστη προβλεπόμενη για την ηλικία σας, ενώ μπορεί να τη διακόψει νωρίτερα αν το κρίνει απαραίτητο.

Κάθε πότε: Όσοι έχουν παράγοντες κινδύνου (π.χ. υπέρταση ή υψηλή χοληστερίνη), έχουν υποστεί έμφραγμα μυοκαρδίου ή έχουν υποβληθεί σε κάποια επέμβαση την επαναλαμβάνουν κάθε χρόνο.

Είναι ασφαλής; Ναι. Τα ανεπιθύμητα συμβάντα είναι σπάνια (η πιθανότητα απειλητικών για τη ζωή αρρυθμιών είναι 0,05%).
Είναι αξιόπιστη; Μπορεί να μην αναδείξει κάποιο υπάρχον πρόβλημα, ενώ σε γυναίκες, ιδιαίτερα αναπαραγωγικής ηλικίας, είναι πιθανό να παρουσιαστούν πιο συχνά ψευδώς θετικά αποτελέσματα. Όσο για την προγνωστική αξία της σε περιπτώσεις στεφανιαίας νόσου, είναι μεγαλύτερη για όσους εμφανίζουν συμπτώματα ή έχουν παράγοντες κινδύνου.

6. Εναλλακτικό τεστ κοπώσεως
Πώς γίνεται: Η κόπωση προκαλείται με φάρμακα (δοβουταμίνη, διπυριδαμόλη ή αδενοσίνη). Εσείς ξαπλώνετε στο ιατρικό κρεβάτι και ο γιατρός σάς χορηγεί με ένεση, σταδιακά και σε δόσεις, μία από τις ουσίες. Έπειτα, με τη βοήθεια υπερήχων απεικονίζεται η ανατομία της καρδιάς και η εικόνα της σε κατάσταση κόπωσης και ηρεμίας.

Τι δείχνει: Βοηθάει στη διάγνωση της ισχαιμίας του μυοκαρδίου. Επίσης, γίνεται σε ασθενείς που έχουν υποστεί έμφραγμα, για να αξιολογηθεί αν χρειάζεται να υποβληθούν σε αγγειοπλαστική στεφανιαίας αρτηρίας ή bypass.
Πότε γίνεται: Όταν οι εξετάσεις που προηγήθηκαν έδειξαν κάποιο πρόβλημα που απαιτεί διερεύνηση, όταν υπάρχει υποψία στεφανιαίας νόσου ή όταν δεν μπορείτε να υποβληθείτε σε κόπωση σε κυλιόμενο τάπητα.
Πονάει; Όχι.
Πόσο διαρκεί: Περίπου 20-30΄.

Είναι ασφαλής; Αντενδείκνυται αν πάσχετε από αναπνευστικά προβλήματα, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις τα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν ταχυκαρδία ή πονοκέφαλο.
Είναι αξιόπιστη; Η εικόνα της καρδιάς καταγράφεται καλύτερα, μιας και ο θώρακας κινείται λιγότερο.

ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΔΗΜΗΤΡΑΚΗ
Πηγή: vita.gr (το άρθρο ετοιμάστηκε σε συνεργασία με τον Καρδιολόγο στο ΓΝΑ «Ιπποκράτειο», Αναπληρωτή Καθηγητή Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Κωνσταντίνο Τσιούφη)
____________________

ΒΑΣΕΙ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΡΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ…
Πέντε «γυναικείες» ασθένειες που τους αφορούν

ΕΧΟΥΜΕ συνηθίσει να τις ταυτίζουμε με το γυναικείο φύλο και όχι άδικα, μιας και το ποσοστό των γυναικών που τις εκδηλώνουν ή που διαγιγνώσκονται με αυτές είναι υψηλό. Τα στατιστικά στοιχεία όμως αποκαλύπτουν ότι αφορούν και τους άνδρες και μάλιστα σοβαρά. Ας δούμε για ποιες ασθένειες πρόκειται.

Η επικίνδυνη κατάθλιψη του ισχυρού φύλου
Η κατάθλιψη στην ήπια μορφή της είναι αλήθεια ότι παρουσιάζεται πολύ συχνότερα στο γυναικείο φύλο. Όμως, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η κατάθλιψη είναι συχνή και στους άνδρες, με τη διαφορά ότι πολλές φορές στην περίπτωσή τους είναι συγκαλυμμένη κάτω από εκδηλώσεις υπερβολικής επιθετικότητας, οργής και συχνών ξεσπασμάτων θυμού. Με άλλα λόγια, τα συμπτώματα με τα οποία εκδηλώνεται διαφέρουν ανάμεσα στα δύο φύλα.

Επίσης, οι ειδικοί τονίζουν ότι η κατάθλιψη είναι μεν συχνότερη στις γυναίκες, αλλά την ίδια στιγμή στους άνδρες υποδιαγιγνώσκεται, καθώς οι τελευταίοι σπανίως ζητούν βοήθεια και συχνά προσπαθούν να αυτοθεραπευτούν καταφεύγοντας σε μέσα όπως το αλκοόλ. Μία ακόμη θλιβερή πρωτιά που έχουν οι άνδρες με σοβαρή κατάθλιψη αφορά τις αυτοκτονίες.

Είναι διαπιστωμένο ότι το 50-70% όσων επιχειρούν την αυτοχειρία πάσχουν από κατάθλιψη. Αυτό που επίσης είναι διαπιστωμένο είναι ότι αν και οι γυναίκες κάνουν περισσότερες απόπειρες αυτοκτονίας, τελικά πιο πολλοί άνδρες χάνονται επειδή επιλέγουν πιο δραστικά μέσα.

Ο δικός του πονοκέφαλος
Το παράπονο για τον πονοκέφαλο ακούγεται συχνότερα από τα γυναικεία χείλη, αλλά υπάρχει ένας τύπος πονοκεφάλου, η αθροιστική κεφαλαλγία, που ταλαιπωρεί τους άνδρες με πενταπλάσια συχνότητα σε σχέση με τις γυναίκες και θεωρείται κατεξοχήν ανδρικός. Εκδηλώνεται με οξύ πόνο, συνήθως στο ένα ή και τα δύο μάτια, και μπορεί να διαρκέσει από 30΄ έως 2 ώρες, ενώ οι κρίσεις επαναλαμβάνονται και μπορεί να φτάσουν και τις εφτά μέσα στην ημέρα.

Το κάπνισμα και το αλκοόλ θεωρούνται επιβαρυντικοί παράγοντες για την εκδήλωση της αθροιστικής κεφαλαλγίας. Για την αντιμετώπισή της είναι απαραίτητο ο πάσχων να απευθυνθεί σε έναν ειδικό προκειμένου να μην πέσει στην παγίδα της κατάχρησης παυσιπόνων.

Στο στόχαστρο της οστεοπόρωσης
Οι γυναίκες αντιμετωπίζουν συχνότερα το πρόβλημα της οστεοπόρωσης, αλλά τα στατιστικά αποκαλύπτουν ότι ένας στους πέντε άνδρες άνω των 50 ετών κινδυνεύει από σοβαρό οστεοπορωτικό κάταγμα. Στο ζήτημα της συγκεκριμένης νόσου οι άνδρες έχουν μία ακόμη θλιβερή πρωτιά: δεν ανακάμπτουν εύκολα μετά από ένα κάταγμα ισχίου, με αποτέλεσμα τα ποσοστά θνησιμότητας έξι μήνες μετά το κάταγμα να είναι δύο φορές υψηλότερα στους άνδρες συγκριτικά με τις γυναίκες.

Στους παράγοντες κινδύνου για τη νόσο συγκαταλέγονται η ηλικία, τα χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης (π.χ. σε περιπτώσεις ορμονοθεραπείας), η κατάχρηση αλκοόλ, το κάπνισμα, οι σοβαρές γαστρεντερικές παθήσεις και η χρήση στεροειδών φαρμάκων.

Ανορεξία: Μια αυξανόμενη απειλή
Έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε νεαρά κορίτσια να πέφτουν στα δίχτυα της ανορεξίας, αλλά όπως εξηγούν οι ειδικοί, πλέον και οι άνδρες υφίστανται μεγάλη πίεση να έχουν αδύνατο σώμα, με αποτέλεσμα να πέφτουν θύματα των προτύπων των ισχνών ανδρικών σωμάτων που προβάλλονται από τα Μέσα, γεγονός που τους οδηγεί στην παγίδα των διατροφικών διαταραχών, όπως είναι π.χ. η ανορεξία.

Μάλιστα, σε πρόσφατη έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης τονίζεται ότι πλέον οι άνδρες με διατροφικές διαταραχές αποτελούν το 25% του συνόλου των περιστατικών, αλλά πολλές φορές το πρόβλημα υποδιαγιγνώσκεται, επειδή τείνει να επικρατεί η αντίληψη ότι η ανορεξία αποτελεί γυναικείο πρόβλημα.

Και ο καρκίνος του μαστού…
Δυστυχώς, αφορά και τους άνδρες. Σε πολύ μικρότερο βαθμό, βέβαια, συγκριτικά με τις γυναίκες -ο κίνδυνος για τις οποίες είναι 100 φορές υψηλότερος-, αλλά δεν μένουν αλώβητοι από αυτήν τη νόσο, η οποία δεν έχει μελετηθεί στη δική τους περίπτωση λόγω της σπανιότητάς της, με αποτέλεσμα τα θεραπευτικά πρωτόκολλα που ακολουθούνται να βασίζονται στις παρατηρήσεις που γίνονται σε γυναίκες ασθενείς.

Στην περίπτωση των ανδρών, στους παράγοντες κινδύνου ανήκουν μεταξύ άλλων η προχωρημένη ηλικία, οι ορμονικές διαταραχές, η ύπαρξη μεταλλαγμένων γονιδίων (BRCA1, BRCA2) και το βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακριβώς λόγω της σπανιότητας της νόσου πολύ συχνά παρατηρείται καθυστέρηση στην προσέλευση του άνδρα στον γιατρό, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά η πρόγνωση του ασθενούς. Γι’ αυτό και τυχόν ανωμαλίες στην περιοχή του στήθους θα πρέπει να οδηγούν άμεσα στον γιατρό.