Άρχισε χθες η 71η Συνέλευση του ΟΗΕ με στόχο τη συσπείρωση των 193 μελών
Στόχος, η οριστικοποίηση ενός κειμένου συμφωνίας για αντιμετώπιση μακροχρόνιων κρίσεων, όπως ο εμφύλιος στη Συρία, ένα εγχείρημα που ωστόσο είναι πολύ δύσκολο, καθώς δεν πρόκειται για νομικά δεσμευτική λύση

Με επίκεντρο το τι μέλλει γενέσθαι για τους περίπου 65,3 εκατομμύρια εκτοπισμένους παγκοσμίως, πρόσφυγες και μετανάστες, άνοιξε χθες για πρώτη φορά η ετήσια συνέλευση του ΟΗΕ.

Καθώς περισσότεροι άνθρωποι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους -περισσότεροι από οποτεδήποτε άλλοτε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο- ηγέτες και διπλωμάτες από όλο τον κόσμο συγκεντρώθηκαν χθες Δευτέρα στη Νέα Υόρκη με την ελπίδα μίας πιο συντονισμένης προσέγγισης στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Συνέλευση για την Αντιμετώπιση των Προσφυγικών και Μεταναστευτικών Ροών πραγματοποιείται ακριβώς ένα χρόνο μετά τη φωτογραφία με το άψυχο κορμί του Αϊλάν Κουρντί, του τρίχρονου αγοριού από τη Συρία που ξεβράστηκε στα τουρκικά παράλια στην προσπάθειά του να αναζητήσει μαζί με την οικογένειά του ασφαλές καταφύγιο στην Ευρώπη.

Ο στόχος
Στόχος της Συνέλευσης είναι η οριστικοποίηση ενός κειμένου συμφωνίας που θα συσπειρώσει τα 193 μέλη του Οργανισμού στην αντιμετώπιση μακροχρόνιων κρίσεων, όπως ο εμφύλιος στη Συρία. Ο βαθμός δυσκολίας είναι πολύ μεγάλος, καθώς δεν πρόκειται για νομικά δεσμευτική λύση, σε μία περίοδο μάλιστα που το προσφυγικό και το μεταναστευτικό έχουν διχάσει την Ευρώπη.

Ο μεγαλύτερος εχθρός αυτής της προσπάθειας, όπως επανέλαβε ο γενικός γραμματέας της Διεθνούς Αμνηστίας Σαλίλ Σέτι, είναι η στενόμυαλη εθνική ιδιοτέλεια κάποιων κρατών, που εγκαταλείπουν εκατομμύρια πρόσφυγες σε άθλιες συνθήκες διαβίωσης. Έπειτα από την αποτυχημένη προσπάθεια για εκεχειρία στη Συρία, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Μπαν Κι-Μουν τονίζει από την πλευρά του την ανάγκη να βρεθεί άμεσα πολιτική λύση.

«Αν και μαίνονται τραγικές συγκρούσεις παγκοσμίως, ωχριούν μπροστά στην κατάσταση στη Συρία», δήλωσε ο Μπαν Κι-Μουν. Καθώς οι προσδοκίες για την επιτυχία της Συνέλευσης του ΟΗΕ είναι αρκετά περιορισμένες, σχολιάζουν οι «New York Times», οι ελπίδες για πιο στέρεα βήματα στρέφονται στη σύνοδο που συγκάλεσε ο Αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα την Τρίτη. Σε αυτήν, τουλάχιστον 45 χώρες αναμένεται να δεσμευτούν ότι ακολουθούν τη γραμμή των ΗΠΑ, μεταξύ άλλων, για αύξηση της ανθρωπιστικής βοήθειας.

Κανένα κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει το πρόβλημα μόνο του
Σε ομιλία του στο πλαίσιο της Συνέλευσης, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έκανε λόγο για μια παγκόσμια πρόκληση που κανένα κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει από μόνο του, τονίζοντας πως «αν ως διεθνής κοινότητα αποτύχουμε να υποστηρίξουμε αυτή την προσπάθεια, οι κοινωνικές αλλά και πολιτικές συνέπειες θα γίνουν αισθητές παντού.

Σε αυτή την πρόκληση ο ελληνικός λαός παρά το ότι αντιμετωπίζει μια βαθιά οικονομική κρίση- απαντά κάθε μέρα εδώ και ενάμιση χρόνο με μία μόνο απάντηση: ‘Ναι, είναι το καθήκον μας’. Την αντιμετωπίσαμε όταν 1,2 εκατομμύρια μετανάστες και πρόσφυγες εισήλθαν στη χώρα μας. Την αντιμετωπίσαμε όταν λόγω μονομερών ενεργειών άλλων έκλεισαν τα βόρεια σύνορά μας. Την αντιμετωπίζουμε προσπαθώντας να υποστηρίξουμε τους περίπου 60.000 εγκλωβισμένους στην Ελλάδα πρόσφυγες, καθώς και αυτούς που συνεχίζουν να έρχονται.

Καθώς η Υπηρεσία Ασύλου μας -η οποία δεν υπήρχε καν πριν από τρία χρόνια- διαχειρίζεται τον τέταρτο μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων ασύλου στην Ευρώπη. Καθώς οι Αρχές μας, μαζί με τις ευρωπαϊκές και τις τουρκικές Αρχές, προσπαθούν να εφαρμόσουν τη δύσκολη αλλά απαραίτητη Συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας. Μια συμφωνία που οδήγησε σε δραστική μείωση των ροών και -το πιο σημαντικό- των θανάτων στο Αιγαίο Πέλαγος. Μια συμφωνία η οποία αντικαθιστά την παράτυπη, επικίνδυνη διαδρομή προς την Ευρώπη με μια νόμιμη μέσω της διαδικασίας της επανεγκατάστασης», πρόσθεσε.

Πολλές οι προκλήσεις
Σύμφωνα με τον ίδιο «οι προκλήσεις στην Ελλάδα είναι πολλές - μεταξύ άλλων, η ενίσχυση της φύλαξης των συνόρων και της διαδικασίας παροχής ασύλου. Αλλά μπορούν να λειτουργήσουν μονάχα στη βάση του διαμοιρασμού της ευθύνης και της αλληλεγγύης».

Τόνισε ακόμη πως «χρειάζεται οι δεσμεύσεις που έγιναν προς την Ελλάδα να τηρηθούν. Να υποστηριχθεί η Υπηρεσία Ασύλου μας από πολύ περισσότερο ευρωπαϊκό προσωπικό ασύλου. Να μετεγκατασταθούν από την Ελλάδα σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες πολλοί περισσότεροι πρόσφυγες. Την ίδια στιγμή, πρέπει να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας με ασιατικές και αφρικανικές χώρες προέλευσης και διέλευσης, ώστε μεταξύ άλλων να διασφαλίσουμε την επιστροφή όσων δεν χρήζουν διεθνούς προστασίας».

Χαρακτήρισε δε τη μεγάλη μετακίνηση προσφύγων και μεταναστών ως μια παγκόσμια πρόκληση που κανένα κράτος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει από μόνο του. «Είτε θα καταφέρουμε να τη διαχειριστούμε συλλογικά, ολοκληρωμένα και στη βάση των αξιών μας, είτε θα αποτύχουμε. Το χειρότερο, δε, είναι ότι δεν αντιμετωπίζουμε σήμερα μόνο τον κίνδυνο να αποτύχουμε στην αντιμετώπιση της πρόκλησης αυτής αλλά και να προδώσουμε τις αξίες μας στην προσπάθεια αυτή», επισήμανε χαρακτηριστικά ο κ. Τσίπρας.

Πρέπει να προωθηθεί η περιφερειακή ειρήνη
Στην δική του παρέμβαση ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης τόνισε την ανάγκη προώθησης της περιφερειακής ειρήνης, ούτως ώστε να τερματιστούν οι συνεχιζόμενες διενέξεις και να αποτραπούν μελλοντικές. Υπέδειξε, ακόμη, ότι η Κύπρος θα συνεργαστεί με εταίρους και γείτονές της για δημιουργία αποτελεσματικών συνεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο, ώστε να δημιουργηθούν οι απαραίτητες συνθήκες για περιφερειακή ειρήνη, ασφάλεια, σταθερότητα και ευημερία.

Στην ομιλία ανέφερε, μεταξύ άλλων, πως «η Κύπρος υιοθετεί πλήρως το έγγραφο που υπογραμμίζει τη συλλογική δέσμευση των μελών του ΟΗΕ για την αντιμετώπιση μεγάλων ροών προσφύγων και μεταναστών». Επεσήμανε ότι «η αντιμετώπιση των γενεσιουργών αιτιών για τις μεγάλες και μακροπρόθεσμες μετακινήσεις προσφύγων και μεταναστών θα πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα της στρατηγικής της διεθνούς κοινότητας».

Πρόσθεσε ότι «οι προσπάθειές μας θα πρέπει να επικεντρωθούν προς εκείνη την κατεύθυνση, έτσι ώστε όλες εκείνες οι χώρες και οι περιοχές που έχουν ανάγκη να μετατραπούν σε τόπους βιώσιμης ανάπτυξης», είπε. «Χρειάζεται να προωθήσουμε ενεργά την περιφερειακή ειρήνη, ώστε να τερματιστούν οι συνεχιζόμενες διενέξεις και να αποτραπούν μελλοντικές.

Για τον σκοπό αυτό, η Κύπρος είναι δεσμευμένη να συνεργαστεί με άλλους εταίρους και γείτονές της για τη δημιουργία αποτελεσματικών συνεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο και έτσι να δημιουργηθούν οι απαραίτητες συνθήκες για περιφερειακή ειρήνη, ασφάλεια, σταθερότητα και ευημερία», υπογράμμισε λέγοντας πως «η Κυπριακή Δημοκρατία ήδη λαμβάνει μέτρα στη βάση της αρχής της αμοιβαίας ευθύνης».

«Πρόσφατα», είπε, «υπό την ιδιότητά μας ως κράτος μέλος της ΕΕ αποδεχθήκαμε την επανεγκατάσταση προσφύγων στη χώρα μας και εφαρμόσαμε μέτρα για την αναγνώριση και την προστασία των θυμάτων εμπορίας και την προσαγωγή και καταδίκη των εμπόρων, αλλά και για την ενίσχυση διμερών συνεργειών για στήριξη των προσφύγων και των μεταναστών».

Στο ζενίθ οι αιτήσεις ασύλου σε βιομηχανικές χώρες
ΣΤΑ υψηλότερα επίπεδά του μεταπολεμικά διογκώθηκε πέρσι και φέτος ο αριθμός όσων καταφεύγουν σε βιομηχανικές χώρες ζητώντας άσυλο, σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ. Ένας στους πέντε προέρχονται από τη Συρία και η μεγάλη πλειονότητα -τα τρία τέταρτα- όλων των αιτούντων άσυλο πηγαίνουν στην Ευρώπη, και κυρίως στη Γερμανία.

Τα 35 κράτη-μέλη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) είδαν τον αριθμό των αιτούντων άσυλο να διπλασιάζεται το 2015 στο 1,65 εκατ., ανέφερε ο Οργανισμός στην ετήσια έκθεσή του για τη Διεθνή Μετανάστευση. «Βρισκόμαστε σε μια ιστορική στιγμή. Όταν κοιτάμε το 2016, βλέπουμε μια αύξηση στον αριθμό των αιτούντων άσυλο, ακόμα κι αν η ροή είναι χαμηλότερη», δήλωσε ο Ζαν-Κριστόφ Ντιμόν, επικεφαλής του τμήματος Διεθνούς Μετανάστευσης του ΟΟΣΑ.

Σχεδόν ένας στους πέντε αιτούντες άσυλο ήρθε πέρυσι από τη Συρία, με το Αφγανιστάν να ακολουθεί με ποσοστό 16%. Τα τρία τέταρτα του συνολικού αριθμού των αιτούντων ζήτησαν άσυλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τη Γερμανία μακράν πρώτη, ανέφερε ο ΟΟΣΑ, επικαλούμενος στοιχεία από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες.

Η αύξηση του αριθμού των μεταναστών αύξησε τις συνολικές διεθνείς μεταναστευτικές ροές προς τις χώρες του ΟΟΣΑ, φθάνοντας τα 4,8 εκατ. το 2015, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Οργανισμού. Αυτό αντιστοιχεί σε αύξηση κατά 4% έναντι του 2014 και ανεβάζει τον αριθμό των μεταναστών σε επίπεδα που έχουν να καταγραφούν από το 2007, πριν ξεσπάσει η παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση.