ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΜΕΤΑ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΕΔΡΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΙΕΡΟΥΣΑΛΗΜ

Ενώ η Αγία Έδρα αναγνωρίζει πλήρως την ύπαρξη ανεξάρτητου παλαιστινιακού κράτους, το Ισραήλ χάνει συνέχεια την υποστήριξη τού σημαντικότερου συμμάχου του στη Μέση Ανατολή, που είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής

Αναφέροντας την Παλαιστίνη ως «κράτος», σημαίνει πως το Βατικανό την αναγνωρίζει ως ίσο εταίρο. Ενισχύει παράλληλα και υποστηρίζει το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 2012, που αποδίδει στην Παλαιστίνη το στάτους του κράτους παρατηρητή

Ο Πάπας Φραγκίσκος είναι σε όλους γνωστό ότι προσπαθεί με κάθε τρόπο να επαναληφθούν οι συνομιλίες ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους. Πάντως το Βατικανό δεν έχει παρουσιάσει δημοσίως έναν οδικό χάρτη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφιλίωση τους δύο λαούς

Το μέγεθος της αντίδρασης της αμερικανικής νεολαίας για τα όσα συμβαίνουν στην Παλαιστίνη παίρνει διαστάσεις καταιγίδας, σε τέτοιο επίπεδο, που η αμερικανική κοινωνία είχε να το δει από τον καιρό των διαδηλώσεων εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ

Το Βατικανό αναγνωρίζει πλήρως το κράτος της Παλαιστίνης. Ο Πάπας Φραγκίσκος πιστεύει πως το Ισραήλ θα εξαφανιστεί από τον γεωγραφικό χάρτη της Μέσης Ανατολής. Πολλοί μιλούν για ιστορική συνθήκη ανάμεσα στην Αγία Έδρα και τους Παλαιστινίους. Αυτή η συνθήκη υπογράφηκε για να διευκολυνθούν οι σχέσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές και στο επίσημο κείμενο η Παλαιστίνη αναφέρεται ως κράτος.

Η Αγία Έδρα προχώρησε πολύ περισσότερο απ' όσο οι διεθνείς οργανισμοί και πολλές χώρες αναγνωρίζοντας την ύπαρξη παλαιστινιακού κράτους. Ο κλονισμός στο Ισραήλ είναι μεγάλος. Το Βατικανό ανακοίνωσε πως η Συμφωνία του με το Κράτος της Παλαιστίνης, που υπογράφηκε τον Ιούνιο του 2015, τέθηκε σε πλήρη ισχύ. Αυτή η συμφωνία αναφέρει, μεταξύ άλλων, πως το Βατικανό αναγνωρίζει το δικαίωμα ύπαρξης δύο ξεχωριστών και ανεξάρτητων κρατών στην περιοχή, προσδοκώντας να τερματιστεί κάποια στιγμή η μακρόχρονη διένεξή τους.

Ίσος εταίρος

Αναφέροντας την Παλαιστίνη ως «κράτος», σημαίνει πως το Βατικανό την αναγνωρίζει ως ίσο εταίρο. Ενισχύει παράλληλα και υποστηρίζει το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 2012, που αποδίδει στην Παλαιστίνη το στάτους του κράτους παρατηρητή. Το Βατικανό, όμως, προχώρησε ακόμα περισσότερο και, βασισμένο στο άρθρο 30 της Συμφωνίας με την Παλαιστίνη, τονίζει πως το Ισραήλ θα εξαφανιστεί γεωγραφικά από την περιοχή.

Η ιστορική συμφωνία του 2015 συνομολογήθηκε με σκοπό να εξασφαλιστούν τα δικαιώματα και τα προνόμια της Καθολικής Εκκλησίας στα παλαιστινιακά εδάφη, με αντάλλαγμα την προώθηση λύσης δύο κρατών καθώς και την αναβάθμιση του πολιτικού βάρους των Παλαιστινίων σε ολόκληρο των κόσμο. Στη συμφωνία περιλαμβάνεται επίσης όρος, ο οποίος προβλέπει την ασφάλεια των ιερών τόπων και εγκαταστάσεων στην Παλαιστίνη σε ισομερή βαθμό για τις τρεις μεγάλες θρησκείες που προέρχονται από τον Αβραάμ, τον Ιουδαϊσμό, το Ισλάμ και τον Χριστιανισμό.

Τον Απρίλιο του 2014, ένα μοναστήρι καθολικών σχεδόν καταστράφηκε σε απόσταση όχι μακριά από την Ιερουσαλήμ, από φανατικούς Ισραηλινούς. Στους τοίχους σπιτιών της περιοχής υπήρχαν συνθήματα εναντίον των συνομιλιών ειρήνης με την Παλαιστίνη, όπως και υβριστικά σχόλια για τον Ιησού Χριστό και την Παρθένο Μαρία.

Το κείμενο της Συμφωνίας

Παρόλο που το πλήρες κείμενο της Συμφωνίας δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, πηγές του Βατικανού αναφέρουν ότι ανάμεσα στα άλλα αναγνωρίζει τα σύνορα του 1967, που καθορίζουν το παλαιστινιακό κράτος, στο πλαίσιο της λύσης για δύο κράτη, η οποία προβλέπει τη δημιουργία αυτού του κράτους σε εδάφη που καταλήφθηκαν από το Ισραήλ στον Πόλεμο των Έξι Ημερών. Ο Πάπας Φραγκίσκος είναι σε όλους γνωστό ότι προσπαθεί με κάθε τρόπο να επαναληφθούν οι συνομιλίες ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους. Πάντως το Βατικανό δεν έχει παρουσιάσει δημοσίως έναν οδικό χάρτη που θα μπορούσε να οδηγήσει σε συμφιλίωση τους δύο λαούς.

Η επίσκεψη του Πάπα στη Βηθλεέμ

Τον Μάιο του 2014, ο Φραγκίσκος επισκέφθηκε τη Βηθλεέμ, όπου μίλησε δημόσια υπογραμμίζοντας το δικαίωμα ύπαρξης του Ισραήλ αλλά και της Παλαιστίνης. Εγκωμίασε τον «πρόεδρο» της Παλαιστινιακής Αρχής Μαχμούντ Αμπάς, αποκαλώντας τον «άνθρωπο της ειρήνης» και ανοίγοντας με αυτόν τον τρόπο τον δρόμο για την έναρξη ενός διαλόγου. Στον ίδιο λόγο του ο Φραγκίσκος πρότεινε να προσευχηθούν από κοινού οι Χριστιανοί, οι Μουσουλμάνοι και οι Εβραίοι. Εισακούστηκε και αυτό έγινε τον Ιούνιο του 2014, παρόντων του Αμπάς, του πρώην Υπουργού Εξωτερικών του Ισραήλ Σιμόν Περές και του ίδιου του Πάπα. Προσευχήθηκαν για να επικρατήσει η ειρήνη στους Αγίους Τόπους.

Το Ισραήλ πρέπει να σώσει τον ίδιο του τον εαυτό

Εν τω μεταξύ, πολιτικοί και διπλωματικοί παρατηρητές στην Ιερουσαλήμ επαναφέρουν τα όσα έλεγε ο κορυφαίος Αμερικανός διπλωμάτης Τζορτζ Μπολ για το Ισραήλ. Ο άνθρωπος αυτός τόνιζε πως το εβραϊκό κράτος χρειάζεται να σώσει τον ίδιο του τον εαυτό από τις δικές του αυτοκτονικές πολιτικές. Σε ένα άρθρο του, που δημοσιεύθηκε το 1977 στο Foreign Affairs, ζητούσε ακόμα μεγαλύτερη αμερικανική πίεση για να επιτευχθεί ειρήνη ανάμεσα στους Άραβες και το Ισραήλ.

Αλλά ενώ η ρεαλιστική αντιμετώπιση του Μπολ για την αραβο-ισραηλινή διένεξη παραμένει ζωντανή τουλάχιστον στα χαρτιά των αξιωματούχων του αμερικανικού Υπουργείου Εξωτερικών, το αμερικανικό πολιτικό κατεστημένο στήριζε ως ιερό είδος το Ισραήλ - ως τώρα. Ως ένα σημείο, λένε ξένοι διπλωμάτες, η άποψη του Μπολ είναι «φωνή βοώντος εν τη ερήμω». Γιατί οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν σταματήσει να χρηματοδοτούν το Ισραήλ, ώστε αυτό να συνεχίσει να διατηρεί τη στρατιωτική του υπεροχή, με τα χρήματα των Αμερικανών φορολογουμένων.

Παρά τις κακές σχέσεις του Αμερικανού Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό Βενιαμίν Νετανιάχου, ο τελευταίος αγνοεί πλήρως τις πιέσεις για κάποιο άνοιγμα προς τους Παλαιστινίους και εξακολουθεί την πολιτική προσάρτησης παλαιστινιακών εδαφών.

Κάτι αλλάζει…

Αλλά κάτι έχει αρχίσει και αλλάζει. Θέματα που σχετίζονται με την Παλαιστίνη τίθενται καθημερινά για διάλογο σε πολλά φόρα στις ΗΠΑ. Οι νέοι στην ηλικία Αμερικανοί δείχνουν ότι επηρεάζονται πολύ περισσότερο σήμερα από τις εικόνες βίας στα κατεχόμενα από το Ισραήλ αραβικά εδάφη και ενδιαφέρονται ολοένα και λιγότερο από το «έπος» του Σιωνισμού. Για τη νέα αμερικανική γενιά, το ζήτημα της διένεξης ανάμεσα στους Ισραηλινούς και τους Παλαιστινίους είναι πλέον ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Στα αμερικανικά πανεπιστήμια άνθρωποι που υπερασπίζονται την υπόθεση του Ισραήλ, βρίσκονται αντιμέτωποι με υποστηρικτές των παλαιστινιακών αιτημάτων. Το μέγεθος της αντίδρασης για τα όσα συμβαίνουν στην Παλαιστίνη παίρνει διαστάσεις καταιγίδας, σε τέτοιο επίπεδο που η αμερικανική κοινωνία είχε να το δει από τον καιρό των διαδηλώσεων εναντίον του πολέμου στο Βιετνάμ.

Τι λέει ο αμερικανικός λαός

Θα πρέπει να σημειώσει κανείς πως το 2014, δημοσκόπηση της Gallop έδειξε πως με μια πολύ ισχνή πλειοψηφία οι Αμερικανοί θεωρούσαν πως ήταν δικαιολογημένη η επίθεση του Ισραήλ στη Γάζα. Αλλά οι νέοι ηλικίας κάτω των 30 χρονών, το πίστευαν σε ποσοστό μονάχα 25%. Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Broookings Institution επίσης το 2014, ένα μαζικό 84% των Δημοκρατικών και ένα 60% των Ρεπουμπλικανών υποστήριζαν λύση ενός κράτους, στο οποίο μια δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση εγγυάται ίσα δικαιώματα για όλους τους πολίτες της, Ισραηλινούς και Παλαιστινίους.

Τον Δεκέμβριο του 2015, δημοσκόπηση του ίδιου οργανισμού, έδειξε ότι το 66% των Αμερικανών υποστηρίζουν μια πιο ισομερή πολιτική των ΗΠΑ στη διένεξη Ισραήλ-Παλαιστινίων. Στους Δημοκρατικούς ηλικίας 35 χρονών και κάτω, αυτό το ποσοστό ανέβηκε στο 80%. Οι Αμερικανοί πολιτικοί δίνουν μεγάλη προσοχή σε αυτά τα ποσοστά.

Πρόσφατα Δημοκρατικοί πολιτικοί με επικεφαλής τους τον γερουσιαστή Πάτρικ Λίχι από το Βερμόντ, ζήτησαν να γίνει έρευνα για τις καταγγελίες παραβιάσεις των ανθρώπινων δικαιωμάτων από το Ισραήλ, περιλαμβανομένων βασανιστηρίων και άλλων κακοποιήσεων σε βάρος Παλαιστινίων. Και ο Νταν Σάπιρο, πρέσβης των ΗΠΑ στο Ισραήλ, έβαλε μπουρλότο στο ισραηλινό κατεστημένο λέγοντας πως το Ισραήλ στην ουσία εφαρμόζει πολιτική φυλετικών διακρίσεων (apartheid) στη Δυτική Όχθη του Ιορδάνη.

Τι ζήτησε ο Μπέρνι Σάντερς

Ο γερουσιαστής Μπέρνι Σάντερς, που κατάγεται από Εβραίους γονείς, κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου ζήτησε να αλλάξει το κείμενο στην πλατφόρμα του Δημοκρατικού κόμματος, σε αυτά που αναφέρονται στη διένεξη Ισραήλ-Παλαιστίνης. Στο Ισραήλ έγινε σεισμός και εφημερίδες αναρωτήθηκαν «πώς είναι δυνατόν ένας εβραίος να μισεί τόσο πολύ το εβραϊκό κράτος;».

Η ήττα του από την Χίλαρι Κλίντον, που είχε κάποτε ισχυριστεί ότι έφτασε η ώρα να γίνει ολόκληρη η Ιερουσαλήμ αποδεκτή από τη διεθνή κοινότητα ως η μόνιμη και νόμιμη πρωτεύουσα του Ισραήλ -με αποτέλεσμα να γίνει πανικός στον αραβικό κόσμο- δεν είναι άσχετη με τη στάση που προσπάθησε να κρατήσει στο καυτό αυτό ζήτημα. Το Παγκόσμιο Εβραϊκό Συμβούλιο έθαψε στην κυριολεξία τον Σάντερς. Παρόλα αυτά, έγιναν πολλές αλλαγές στο κείμενο του Δημοκρατικού Κόμματος γι' αυτό το ζήτημα.

Δύσκολα τα πράγματα στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα

Στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα. Ο υποψήφιος για το προεδρικό αξίωμα Ντόναλντ Τραμπ προσπάθησε να επισκεφθεί το Ισραήλ για να εξασφαλίσει την στήριξη των Αμερικανο-εβραίων των ΗΠΑ, αλλά πήρε πόρτα από τον Νετανιάχου, που δεν επιθυμεί την εμπλοκή της χώρας του στις αμερικανικές εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου. Ύστερα από αυτό, ο Τράμπ άφησε να νοηθεί πως δεν θα στηρίξει την αυτόματη βοήθεια των ΗΠΑ προς το Ισραήλ, αφήνοντας να νοηθεί ότι το Ισραήλ φέρει τη μεγαλύτερη ευθύνη και γι' αυτόν το λόγο θα παραμείνει ουδέτερος στη διένεξη του Ισραήλ με την Παλαιστίνη.

Αυτό άλλωστε ικανοποιεί και τους ψηφοφόρους του, που πολλοί τον στηρίζουν για τη στάση του ενάντια στο κατεστημένο των ΗΠΑ, το οποίο στέκεται στο πλευρό του εβραϊκού κράτους. Αλλά με τον Τραμπ υπάρχει ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα. Πρόσφατα ανακοίνωσαν πως τον στηρίζουν άνθρωποι οι οποίο ανήκουν σε ρατσιστικές οργανώσεις και που πιστεύουν στην ανωτερότητα της λευκής φυλής. Ένας από αυτούς είναι ο πρώην ηγέτης της διαβόητης ρατσιστικής οργάνωσης Κου Κλουξ Κλαν, Ντέιβιντ Ντιουκ. Με αυτό ως δεδομένο οι Αμερικανοεβραίοι και οι άλλες μειονότητες των ΗΠΑ θα στηρίξουν τη Χίλαρι Κλίντον.

Σκέτη καταστροφή η Προεδρία Τραμπ

Για το Ισραήλ, μια προεδρία Τραμπ θα είναι σκέτη καταστροφή, καθώς ο πολυεκατομμυριούχος μεσίτης της Νέας Υόρκης δεν επιθυμεί την εμπλοκή των ΗΠΑ σε διεθνείς περιπέτειες. Ο Τραμπ έχει ως σύνθημά του «Πρώτα η Αμερική», στη φιλοσοφία του για την πολιτική που θα ακολουθήσει αν εκλεγεί. Αγνοώντας την κοινή γνώμη της Ευρώπης για την πολιτική της απέναντι στους Παλαιστινίους, η κυβέρνηση του Ισραήλ έχει χάσει την ευρωπαϊκή υποστήριξη. Τώρα κινδυνεύει να χάσει και την υποστήριξη των Αμερικανών. Το Ισραήλ δεν μπορεί να περιμένει καλύτερες ημέρες στις διεθνείς σχέσεις του.