Ο αριθμός των νεκρών αυξάνεται ώρα με την ώρα και λιγοστεύουν οι ελπίδες για εντοπισμό επιζώντων
Ο ιταλικός Τύπος επέκρινε χθες έντονα τις Αρχές της χώρας που δεν έκαναν όλα όσα έπρεπε να κάνουν γι' αποτροπή της νέας καταστροφής, που ξύπνησε θύμησες του 2009

Την ώρα που τα διασωστικά συνεργεία στην Ιταλία δίνουν μάχη με τον χρόνο για εντοπισμό επιζώντων κάτω από τα χαλάσματα, τα ερωτήματα και οι επικρίσεις πολλαπλασιάζονται την επομένη του καταστροφικού σεισμού που έπληξε κεντρικές περιοχές της χώρας, επιφέροντας τον θάνατο σε 247 ανθρώπους. Ένα από τα κύρια ερωτήματα που θέτει ο ιταλικός Τύπος είναι γιατί αυτή η προβλέψιμη ανθρώπινη καταστροφή δεν κατέστη δυνατό να αποφευχθεί.

Μετά την καταστροφή, ο αριθμός των νεκρών δεν έπαψε να αυξάνεται, καθώς η χώρα διαπίστωνε την έκταση των ζημιών, σημειώνει στο ρεπορτάζ του από τη σεισμόπληκτη περιοχή το γαλλικό ειδησεογραφικό τηλεοπτικό δίκτυο BFM. Και τίποτε δεν δείχνει πως ο απολογισμός των 247 νεκρών δεν θα αυξηθεί.

Ο ιταλικός Τύπος έκανε λόγο χθες για εικόνες πολέμου και οι ανταποκριτές στον τόπο της καταστροφής συγκρίνουν τα σεισμόπληκτα χωριά με βομβαρδισμένες πόλεις. Τέτοια είναι η καταστροφή που δείχνουν οι φωτογραφίες, ώστε οι αναγνώστες τούς συγχωρούν τις υπερβολές αυτές. Αματρίτσε, Ακουμόλι, Πεσκάρα ντελ Τρόντο... Τα ονόματα των χωριών που σχεδόν σβήστηκαν από τον χάρτη επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά στους ενημερωτικούς ιστότοπους και τα τηλεοπτικά κανάλια.

Αναμφισβήτητη αγανάκτηση…
Όμως πολλά είναι τα ερωτήματα που προκύπτουν. Στα κύρια άρθρα των εφημερίδων, τους τίτλους των άρθρων και τις συνεντεύξεις των ειδικών διακρίνεται μια αναμφισβήτητη αγανάκτηση, ιδιαίτερα για τον μεγάλο αριθμό των νεκρών.

Για να αντιμετωπίσει αυτές τις επικρίσεις, ο Πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι, ο οποίος ρωτήθηκε προχθές για το θέμα, αναφέρθηκε κατ’ αρχάς στον μεγάλο αριθμό των τουριστών που επισκέπτονταν τα μικρά γραφικά χωριά, όταν αυτά επλήγησαν από την καταστροφή.

Στο Αματρίτσε, για παράδειγμα, οι τουρίστες είχαν φθάσει μαζικά τις τελευταίες ημέρες, ενόψει του 50ού φεστιβάλ της Αματριτσιάνα, αυτής της χαρακτηριστικής της ιταλικής γαστρονομίας συνταγής για μακαρόνια που προέρχεται από το χωριό.

Στη συνέχεια, ο Ιταλός Πρωθυπουργός υπενθύμισε πως όλα αυτά τα χωριά είναι κτισμένα γύρω από ιστορικά κέντρα περασμένων αιώνων, «πολύ ωραία, αλλά τα οποία κινδυνεύουν πολύ περισσότερο να καταρρεύσουν από έναν σεισμό».

Φτωχές οι εξηγήσεις
Για πολλούς σχολιαστές, οι φτωχές αυτές εξηγήσεις δεν αρκούν και ο πολύ βαρύς απολογισμός ήταν κάτι που μπορούσε να προβλεφθεί, αντίθετα από τον ίδιο τον σεισμό. Η Ιταλία είναι μία από τις πιο σεισμογενείς χώρες της Ευρώπης και αυτή η ιδιαιτερότητά της είναι πασίγνωστη. «Η Ιταλία είναι κατά κάποιον τρόπο προορισμένη να έχει σεισμούς και αυτό το ξέραμε ανέκαθεν», γράφει η ηλεκτρονική εφημερίδα «Linkiesta».

«Περισσότεροι από το ένα τρίτο των 1.300 πιο καταστροφικών σεισμών που έχουν σημειωθεί κατά τη δεύτερη χιλιετία στη Μεσόγειο έχουν καταγραφεί στην Ιταλία», συνεχίζει ο ενημερωτικός ιστότοπος. Το ζήτημα δεν είναι να γίνουμε μοιρολάτρες, εξηγεί, αλλά να επισημάνουμε το γεγονός ότι διαδοχικές κυβερνήσεις απέτυχαν να εμφυσήσουν στη χώρα μια αληθινή κουλτούρα για την πρόληψη των καταστροφών από τους σεισμούς. «Απέχουμε πολύ ακόμη απ’ αυτό», επιβεβαίωσε ο Φραντσέσκο Περντούτο, ο Πρόεδρος του Συμβουλίου Ιταλών Γεωλόγων.

Πρέπει να ληφθούν υπ' όψιν πολλοί παράγοντες
Για να εξηγηθεί αυτή η τρομερή διαπίστωση, πρέπει να ληφθούν υπ' όψιν πολλοί παράγοντες. Υπάρχει κατ’ αρχάς η ίδια η γεωγραφική θέση της Ιταλίας, ανάμεσα σε δύο τεκτονικές πλάκες, που έχει ως αποτέλεσμα, όπως υπενθυμίζει η «Il Fatto Quotidiano», 24 εκατομμύρια άνθρωποι να ζουν σε σεισμική ζώνη 1, που έχει τον μεγαλύτερο κίνδυνο (η κλίμακα πηγαίνει από το 1 έως το 4).

Αυτή η επικίνδυνη ζώνη διασχίζει ολόκληρη τη χώρα από τον Βορρά στον Νότο (από τη βόρεια Τοσκάνη έως τη Σικελία). Παρά τα στοιχεία αυτά, εξακολουθεί να μην υπάρχει ένας χάρτης που να καταγράφει τα κτήρια τα οποία βρίσκονται σ' αυτές τις επικίνδυνες περιοχές. Έναν τέτοιο χάρτη ζητούν επίμονα οι γεωλόγοι, αλλά η κυβέρνηση ουδέποτε ανταποκρίθηκε, υπενθυμίζει η «Il Fatto Quotidiano», η οποία δημοσιεύει σήμερα έναν φάκελο για τις πολιτικές ευθύνες στην ανθρώπινη καταστροφή που προκάλεσε ο σεισμός.

«Το 80% των κτηρίων στις ζώνες υψηλού κινδύνου δεν θα άντεχαν σ' έναν σεισμό όπως αυτός της περασμένης νύκτας», τονίζει από τις στήλες της εφημερίδας ο Αλεσάντρο Μαρτέλι, πολιτικός μηχανικός εξειδικευμένος στη σεισμική μηχανική και ερευνητής.

Ιστορικές κατασκευές
Σ’ ολόκληρη την Ιταλία, 80% των κτηρίων είναι ιστορικές κατασκευές που χρονολογούνται πριν από το 1981, υπενθυμίζει ο Μαρτέλι στο BFM. Το 1981 ήταν μια σημαντική χρονιά διότι τότε, μετά τον καταστροφικό σεισμό της Ιρπίνια, τον Νοέμβριο του 1980, που είχε στοιχίσει τη ζωή σχεδόν 3.000 ανθρώπων στην Καμπανία, ήταν που επιβλήθηκαν υποχρεωτικά οι αντισεισμικές προδιαγραφές σε όλες τις κατασκευές.

Κατά συνέπεια, σήμερα κινδυνεύουν πολλά δημόσια κτήρια, όπως σχολεία ή νοσοκομεία, επειδή, μόνο από τα σχολεία, για παράδειγμα, το 50% έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1981. Ο σεισμολόγος Μάσιμο Κόκο υπογραμμίζει στο άρθρο της «Fatto Quotidiano» πως η νομοθεσία δεν επιβάλλει την προσαρμογή αυτών των κτηρίων στις αντισεισμικές προδιαγραφές πέραν των δομικών μερών τους. Οι δήμοι και οι περιφέρειες οφείλουν μόνο να πραγματοποιήσουν μελέτες για το κατά πόσο είναι ευάλωτα τα κτήρια που διαθέτουν.

Και μετά μπορούν, αν θέλουν, να τα ενισχύσουν ή όχι. Η «Corriere della Sera» επισημαίνει, σαν για να αμφισβητήσει το επιχείρημα του Ματέο Ρέντσι περί των κινδύνων που απειλούν τα ιστορικά κέντρα ως εκ της φύσεώς τους, πως στη Λ' Άκουιλα το 2009 είχαν καταρρεύσει εξίσου παλιά και νέα κτήρια. Δεν είναι λοιπόν τόσο η ηλικία τους που μετράει, όσο το αν έχουν επισκευαστεί ή όχι.

Σημειώνεται πως μετά τον σεισμό στη Λ' Άκουιλα, 2 εκατομμύρια ευρώ είχαν διατεθεί για την ανακαίνιση του νοσοκομείου του Αματρίτσε, ένα ίδρυμα που η στρατηγική θέση του, μέσα στη σεισμογενή ζώνη, το είχε εξάλλου σώσει από το κλείσιμο. Όμως τα κεφάλαια αυτά ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν, αποκαλύπτει η «Il Fatto Quotidiano». Και τη νύκτα της Τρίτης προς την Τετάρτη, το νοσοκομείο απλούστατα κατέρρευσε.

Ο απολογισμός
Πάντως, ο καταστροφικός σεισμός που ταρακούνησε την κεντρική Ιταλία τα ξημερώματα της Τετάρτης, σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό, προκάλεσε τον θάνατο 241 ανθρώπων. Η Υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας προειδοποίησε, όμως, πως αναμένεται ότι ο αριθμός των νεκρών θα αυξηθεί. Επιπλέον, η υπεύθυνη της υπηρεσίας αντιμετώπισης εκτάκτων περιστατικών της αρχής πολιτικής προστασίας της Ιταλίας, η Ιματσολάτα Ποστιλιόνε, δήλωσε ότι 270 άνθρωποι που τραυματίστηκαν νοσηλεύονται σε νοσοκομεία.

Την ίδια ώρα, προειδοποίησε πως δεκάδες άτομα είναι παγιδευμένα κάτω από τα συντρίμμια και όσο περνά η ώρα δύσκολα θα ανασυρθούν ζωντανοί. Όπως έγινε γνωστό, αρκετά από τα θύματα είναι παιδιά. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί πως οι διασώστες που συνεχίζουν άοκνα το δύσκολο έργο τους έχουν κατορθώσει να σώσουν μέχρι στιγμής πέραν των 215 ζωών.

Οι μικρές εκλάμψεις ελπίδας δεν λείπουν -η ανάσυρση μίας 10χρονης από τα ερείπια στην Πεσκάρα ντελ Τρόντο, υπό τα χειροκροτήματα διασωστών, τη νύχτα, δίνει δύναμη στους Ιταλούς- όμως η συνολική εικόνα καλλιεργεί φόβους για ακόμη υψηλότερο απολογισμό: Το 90% όσων ανασύρονται είναι νεκροί, όπως χαρακτηριστικά αναφέρουν διασώστες από το Ριέτι.

Συνεχίζει να σείεται η χώρα
Αξίζει να σημειωθεί πως εν μέσω αδιάκοπων προσπαθειών για τον εντοπισμό επιζώντων στα συντρίμμια, ισχυρή μετασεισμική δόνηση χτύπησε την κεντρική Ιταλία, επιτείνοντας τον φόβο και προκαλώντας νέες καταρρεύσεις στο Αματρίτσε που έχει σχεδόν ισοπεδωθεί.

Η μετασεισμική δόνηση, μεγέθους 4,3 βαθμών, σημειώθηκε στις 2:36 τοπική ώρα, το μεσημέρι της Πέμπτης, και έγινε αισθητή και στη Ρώμη. Πέραν αυτής, μετά τον ισχυρό σεισμό μεγέθους 6,2 ρίχτερ τα ξημερώματα της Τετάρτης, μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί πέραν των τετρακοσίων μετασεισμών.

Φωτεινή εξαίρεση το χωριό Νόρτσια, χάρη στις αντισεισμικές παρεμβάσεις
ΜΕΣΑ από τον ορυμαγδό του προχθεσινού καταστροφικού σεισμού στη βόρεια Ιταλία και στις ανατριχιαστικές εικόνες με τα ερείπια, τις οιμωγές για τους νεκρούς και τους δεινοπαθούντες αστέγους στα ορεινά χωριά γύρω από το Ακούμολι, το μικρό χωριό της Νόρτσια (Norcia) είναι το μόνο που δεν χωρά μέσα σε τούτη την εικόνα καταστροφής, καθώς μολονότι απείχε 17 χλμ από από το επίκεντρο του Εγκέλαδου δεν έχουν σημειωθεί σημαντικές ζημιές, ούτε θύματα όπως αλλού...

Ο λόγος για τη σωτηρία της μικρής τούτης γραφικής κοινότητας, που μάλιστα ήταν γεμάτη τουρίστες, σε μία επικερδέστατη χρονιά για την περιοχή της, δεν οφείλεται σε θεία παρέμβαση, όσο στην προνοητικότητα των κατοίκων και της τοπικής Αρχής να ανακαινίσει και να στερεώσει όλα τα κτήρια βάσει αυστηρών αντισεισμικών κανονισμών.

Σήμερα θα δει κανείς στην Νόρτσια σχετικά μικρές ζημιές κι ελαφρότατους τραυματισμούς, «ασήμαντες» απώλειες σε σχέση με την ισοπέδωση που παρατηρείται σε άλλες γειτονικές της κοινότητες.

Η θωράκιση
Οι Αρχές του χωριού είχαν ξεκινήσει την αντισεισμική θωράκιση, πρώτα μετά τον θανατηφόρο σεισμό στην περιοχή του 1979 και πολύ περισσότερο με τον επόμενο μεγάλο, καταστροφικό, σεισμό του 1997. Κι όπως φαίνεται η επιχείρηση απέδωσε… Στον τομέα της σεισμικής προστασίας είμαστε ακόμη πίσω», τονίζει στο πρακτορείο And Kronos ο σεισμολόγος Έντσο Μπόσκι.

Μολαταύτα, υπάρχουν εξαιρέσεις όπως η Νόρτσια, όπου «μετά τον σεισμό του 1979 υπήρξαν παρεμβάσεις στην αντισεισμική προστασία των κτηρίων», κι έτσι «οι ζημιές που προκλήθηκαν από τη χθεσινή δόνηση ήσαν αμελητέες».

«Φευ, όμως, στην Ιταλία τα κτήρια κατασκευάζονται καλά με επαρκή αντισεισμικά κριτήρια, μόνον έπειτα από έναν σημαντικό σεισμό», πρόσθεσε ο ίδιος. «Η ισχυρή δόνηση της χθεσινής (προχθεσινής) ημέρας, που έπληξε επίσης την περιοχή της Ούμπρια, εκεί προκάλεσε πολύ μικρότερες ζημιές εν σχέσει προς τις περιοχές Μάρκε και Λάτιο.

Αυτό αποδεικνύει πως οι κατασκευές στην Ούμπρια είναι καλές με βάση κανονισμούς και στάθηκε δυνατό να εγγυηθεί την ασφάλεια των κατοίκων της και ποιότητα και ταχύτητα στις επεμβάσεις» των Αρχών, τόνισε η κυβερνήτης της περιοχής Κατιούσα Μαρίνι, κατά την επίσκεψή της στις πληγείσες περιοχές. «Γιατί στην Ούμπρια δεν περιορισθήκαμε μόνο σε εμβαλωματικούς στόχους της επιδιόρθωσης των ζημιών, αλλά βάλαμε ως στόχο την ανακαίνιση και το να θέσουμε τις βάσεις της ασφάλειας για την περιοχή μας».

Θα ήταν χειρότερα τα πράγματα
«Οι ζημιές θα ήσαν πολύ χειρότερες, εάν δεν υπήρχαν οι αντισεισμικές παρεμβάσεις, ιδίως μετά τους σεισμούς της δεκαετίας του ΄90», πρόσθεσε η Μαρίνι. Όπως δηλώνει στο πρακτορείο Ansa κι η αντιδήμαρχος της Νόρτσια Τζουζεπίνα Πέρλα, στην πόλη υπήρξαν «περιορισμένες» ζημιές. Η πόλη ήταν γεμάτη τουρίστες, καθώς καταγράφεται μία θαυμάσια καλοκαιρινή σεζόν. Τα σπίτια είναι όλα αντισεισμικά, όμως υπήρξαν κάποιοι μικροτραυματισμοί».

Οι αυτοψίες πράγματι κατέδειξαν κάποιες λόγου σημαντικές ζημιές σε κάποιες ιδιωτικές κατοικίες, σε υποδομές και κάποια μνημεία, όπως στη βασιλική του Σαν Μπενεντέτο. Επίσης και στα τείχη του Καστελούτσο, με μερικές κατακρημνίσεις, και στο Σαν Πελεγκρίνο στην ευρύτερη περιοχή. Σε όλη την Ούμπρια νοσηλεύθηκαν μόλις δύο άνθρωποι (ένας 77χρονος κι ένα παιδί), κι αυτοί από αδιαθεσία μετά τον σεισμό, ενώ αναζητείται ένα ζευγάρι από το Ορβιέτο, που τη στιγμή του σεισμού, μάλλον, βρισκόταν στο Αματρίτσε, τονίζει η εφημερίδα «Il Fatto Quotidiano».