ΕΠΙΔΙΩΚΕΙ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗΣ ΟΔΟΥ ΝΑ ΑΝΑΔΕΙΧΘΕΙ ΝΙΚΗΤΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ

Η Μόσχα έχει στείλει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στα σύνορα των δύο χωρών, ενώ ο ηγέτης του Κρεμλίνου έχει αρχίσει να επαναλαμβάνει την εχθρική ρητορική, όμοια με αυτήν που είχε προηγηθεί της προσάρτησης της Κριμαίας πριν από δύο χρόνια

Εδώ και δύο χρόνια η Ρωσία είναι στόχος κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και την Ευρωπαϊκή Ένωση επειδή προσήρτησε την Κριμαία, ενώ συνεχίζει να ενισχύει τους αυτονομιστές της ανατολικής Ουκρανίας. Ευρωπαίοι ηγέτες λένε ότι οι κυρώσεις δεν μπορούν να αρθούν, εκτός και αν εφαρμοστεί -κατά γράμμα- η συμφωνία ειρήνης του Μίνσκ

Σε τελική ανάλυση, ο κ. Πούτιν επιδιώκει η διεθνής κοινότητα να συγχωρέσει και να ξεχάσει την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία και να παγώσει τη διένεξη στην ανατολική Ουκρανία, αλλά παράλληλα να διατηρήσει μια ισχυρή φιλοσοβιετική βάση μέσα στην Ουκρανία, την οποία δεν θα μπορεί να ελέγξει το Κίεβο

Σε νέα κρίση εισήλθαν το τελευταίο διάστημα οι σχέσεις Ουκρανίας Ρωσίας, με το Κίεβο να λέει πως -κατά την άποψη του- ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν σχεδιάζει νέα εισβολή και ξένοι διπλωμάτες στη Μόσχα επισημαίνουν ότι δεν είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς το γιατί. Σημειώνεται πως η Ρωσία έχει στείλει ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στα σύνορα των δύο χωρών, ενώ ο ηγέτης του Κρεμλίνου έχει αρχίσει να επαναλαμβάνει την εχθρική ρητορική, όμοια με αυτήν που είχε προηγηθεί της προσάρτησης της Κριμαίας πριν από δύο χρόνια.

Αλλά, παρά τα όσα συμβαίνουν, ορισμένοι εμπειρογνώμονες τονίζουν πως, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, ο Πρόεδρος Πούτιν φαίνεται να επιδιώκει πλεονεκτήματα μέσω της διπλωματίας, παρά στο πεδίο των μαχών, τουλάχιστον προς το παρόν. «Όλο το ζήτημα σχετίζεται με τις κυρώσεις», δήλωσε ο Αντρέι Κορτούνοφ, γενικός διευθυντής του Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων, ενός μη κυβερνητικού οργανισμού με έδρα τη Μόσχα και με στενές σχέσεις και διασυνδέσεις με το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών.

«Όπως το αντιλαμβανόμαστε εμείς, πρόκειται για αύξηση των πιέσεων προς τους Δυτικούς που συμμετέχουν στην ειρηνευτική διαδικασία του Μίνσκ», υπέδειξε, αναφερόμενος στη συμφωνία ειρήνης για την ανατολική Ουκρανία, όπου φίλα προσκείμενοι στη Ρωσία αυτονομιστές μάχονται ενάντια στις κυβερνητικές δυνάμεις.

Η αναζοπύρωση

Εδώ και δύο χρόνια η Ρωσία είναι στόχος κυρώσεων από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής και την Ευρωπαϊκή Ένωση επειδή προσήρτησε την Κριμαία, ενώ συνεχίζει να ενισχύει τους αυτονομιστές της ανατολικής Ουκρανίας. Ευρωπαίοι ηγέτες λένε ότι οι κυρώσεις δεν μπορούν να αρθούν, εκτός και αν εφαρμοστεί -κατά γράμμα- η συμφωνία ειρήνης του Μίνσκ, κάτι που προς το παρόν δείχνει πολύ δύσκολο, αφού μάχες ξεσπούν σποραδικά, ενώ οι δύο πλευρές κατηγορούν η μία την άλλη ότι δεν εφαρμόζουν τους όρους της εκεχειρίας.

Την εβδομάδα που πέρασε η ένταση αυξήθηκε δραματικά, όταν ο κ. Πούτιν απείλησε πως θα προβεί σε αντίποινα (ακαθόριστα εντούτοις) εναντίον της Ουκρανίας, λόγω των πληροφοριών που συνέλεξαν οι ρωσικές μυστικές υπηρεσίες, σύμφωνα με τις οποίες οι Ουκρανοί σχεδίαζαν βομβιστικές επιθέσεις στην Κριμαία.

Ο κ. Πούτιν δήλωσε πως δύο Ρώσοι στρατιώτες σκοτώθηκαν σε μια σύγκρουση τους με Ουκρανούς σαμποτέρ που είχαν αποσταλεί στην Κριμαία. Το Κίεβο ισχυρίζεται πως το επεισόδιο δεν συνέβη ποτέ κι ότι κατασκευάστηκε ώστε να αποτελέσει αφορμή για νέα εισβολή της Ρωσίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση τόνισαν πως δεν έχουν αποδείξεις ότι συνέβη τέτοιο επεισόδιο.

Η ουσία είναι μία…

Διπλωμάτες στη Μόσχα επισημαίνουν πως -είτε είναι αληθινό είτε κατά φαντασία- το επεισόδιο προκάλεσε αυξημένη στρατιωτική ρωσική δραστηριότητα στην Κριμαία, την ίδια εποχή που η χώρα αυτή διεξάγει προγραμματισμένα από πριν στρατιωτικά γυμνάσια και εγκατάσταση πυραυλικών συστημάτων στην περιοχή. Ο κ. Πούτιν, που αναμενόταν στην Κριμαία στο πλαίσιο μιας επίδειξης υποστήριξης προς την περιοχή, συγκάλεσε το Συμβούλιο Ασφαλείας της χώρας του και ανέβαλε τον επόμενο γύρο διεθνών διαπραγματεύσεων, που αποσκοπούν στη μετατροπή της εύθραυστης εκεχειρίας στην ανατολική Ουκρανία σε διαρκή ειρήνη.

Η αντίδρασή του -στρέφοντας επίτηδες τη διεθνή προσοχή στην ανατολική Ουκρανία και την απουσία προόδου στην εφαρμογή εκεί συμφωνίας ειρήνης- δείχνει πως ο ηγέτης του Κρεμλίνου προσπαθεί να επωφεληθεί από την τελευταία κρίση στην Κριμαία, στο πλαίσιο ενός παιγνιδιού δύναμης που -όπως ελπίζει- θα οδηγήσει στον τερματισμό των κυρώσεων από τη Δύση.

Οι συνομιλίες ανάμεσα στη Ρωσία, την Ουκρανία, τη Γαλλία και τη Γερμανία που αποσκοπούσαν στην εξασφάλιση της εφαρμογής της συμφωνίας -ώς τώρα- έχουν πέσει μέσα σε κινούμενη άμμο. Και οι συνομιλίες ανάμεσα στη Βικτόρια Νούλαντ, βοηθό Υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, και τον Βλαντισλάφ Σουρκόφ, στενού συνεργάτη του Προέδρου Πούτιν, επίσης δεν έχουν αποδώσει ώστε να ξεπεραστεί το αδιέξοδο.

Οι φιλορώσοι αυτονομιστές

Εν τω μεταξύ, οι φιλορώσοι αυτονομιστές συνεχίζουν να ελέγχουν δύο αυτονομημένες δημοκρατίες στο Ντονμπάς της ανατολικής Ουκρανίας, όπου συνεχίζονται σε χαμηλό ρυθμό οι μάχες με τις κυβερνητικές δυνάμεις της Ουκρανίας. Μερικές φορές αυξάνεται η έντασή τους, αλλά αυτό γίνεται για πολύ μικρό χρονικό διάστημα, παρ' όλο που -επισήμως- υπάρχει συμφωνία για κατάπαυση του πυρρός. Σύμφωνα με τη συμφωνία, το Κίεβο δέχτηκε να δώσει στο Ντονμπάς ειδικό στάτους, να αμνηστεύσει τους αυτονομιστές μαχητές και να οργανώσει εκλογές.

Αλλά σε μια χώρα σχεδόν διαλυμένη, ύστερα από πόλεμο που διαρκεί εδώ και δύο χρόνια και η οποία έχει χάσει μεγάλα τμήματα του εδάφους της, η εφαρμογή τέτοιων όρων μοιάζει με πολιτική αυτοκτονία. Το Κίεβο δικαιολογεί την καθυστέρηση της εφαρμογής των όσων έχουν συμφωνηθεί, καταγγέλλοντας τη Ρωσία ότι δεν εφαρμόζει τις δικές της υποχρεώσεις, ενώ συντηρεί την ένταση στην Ανατολή και αρνείται να παραδώσει τον έλεγχο των ανατολικών συνόρων της Ουκρανίας. Ο Κορτούνοφ υπέδειξε πως στόχος της τελευταίας πρωτοβουλίας του κ. Πούτιν είναι να πεισθούν οι Δυτικοί σύμμαχοι της Ουκρανίας «να ασκήσουν όλη τους την επιρροή προς το Κίεβο, ώστε αυτό να προωθήσει την εφαρμογή των όσων έχει υποσχεθεί ότι θα πράξει».

Θέλει άφεση αμαρτιών

Σε τελική ανάλυση, ο κ. Πούτιν επιδιώκει η διεθνής κοινότητα να συγχωρέσει και να ξεχάσει την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία και να παγώσει τη διένεξη στην ανατολική Ουκρανία, αλλά παράλληλα να διατηρήσει μια ισχυρή φιλοσοβιετική βάση μέσα στην Ουκρανία, την οποία δεν θα μπορεί να ελέγξει το Κίεβο. Πρόκειται για μακροπρόθεσμη διευθέτηση που το Κίεβο ποτέ δεν θα δεχτεί επίσημα. Εν τω μεταξύ, όσο καιρό η συμφωνία ειρήνης δεν εφαρμόζεται, οι κυρώσεις παραμένουν, με την ΕΕ να μην κάνει πίσω, αν δεν ικανοποιηθούν οι όροι της.

Αλλά μερικοί από τους όρους της συμφωνίας είναι εκρηκτικοί για την Ουκρανία. Ειδικά αυτοί που αναφέρονται στο ειδικό καθεστώς των περιοχών στο Ντονμπάς είναι πολιτικές βόμβες, που θα μπορούσαν να τερματίσουν τον Πρόεδρο Πέτρο Ποροσένκο. Γι’ αυτό και διάλεξε να καθυστερήσει την εφαρμογή τους, αλλά η Μόσχα το εκμεταλλεύεται και ρίχνει λάδι στη φωτιά.

Πρόβλημα με Δυτικούς

Όμως και η Ρωσία έχει πρόβλημα, καθώς οι Δυτικές κυρώσεις πλήττουν την οικονομία της, κι ας κάνει η Μόσχα πως δεν το καταλαβαίνει. Αυξάνοντας την παρουσία των στρατιωτικών δυνάμεών της στα σύνορα με την Ουκρανία, η Ρωσία στέλνει ένα μήνυμα προς τη Δύση - ότι εξαντλείται η υπομονή της. Θα μπορούσε να προβεί σε άλλες ενέργειες αν το Κίεβο δεν κάνει πίσω. Σύμφωνα με την εφημερίδα «Vedomosti», που επικαλείται πηγές κοντά στην ηγεσία των αυτονομιστών, η Μόσχα θα μπορούσε να σταματήσει να τους πιέζει να δείξουν αυτοσυγκράτηση, επιτρέποντας με αυτόν τον τρόπο την επανάληψη των μαχών στην ανατολική Ουκρανία.

Προς το παρόν η ηγεσία της Ρωσίας χρησιμοποιεί την ιστορία με τους σαμποτέρ της Κριμαίας ως τελεσίγραφο προς τους εταίρους της στη Δύση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Η Ρωσία επιμένει πως συμφωνεί με τους Δυτικούς ότι δεν μπορεί να υπάρξει στρατιωτική λύση για τα προβλήματα στην Κριμαία και το Ντονμπάς. Αλλά αν οι Ουκρανοί δεν μπορέσουν να εφαρμόσουν τα όσα έχουν συμφωνηθεί, τότε η Μόσχα διατηρεί το δικαίωμα να κάνει από μόνη της το επόμενο βήμα.