Η περιφερειακή Βουλή της Καταλωνίας ενέκρινε σχέδιο για τη δημιουργία Οδικού Χάρτη για την ανεξαρτησία της περιοχής από την Ισπανία το 2017, παρά τις αντιρρήσεις της κεντρικής κυβέρνησης της χώρας. Η Βουλή, που έχει την έδρα της στη Βαρκελώνη, πέρασε την απόφαση με 72-63 ψήφους.

Την πρόταση για την απόσχιση έκαναν πολιτικοί που θέλουν την ανεξαρτησία της Καταλωνίας και που ανήκουν στη συμμαχία «Μαζί για το Ναι» και στην άκρα αριστερά Λαϊκή Ενότητα (CUP). Oι δύο αυτοί πολιτικοί σχηματισμοί απέκτησαν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία στις περιφερειακές εκλογές του περασμένου Σεπτεμβρίου.

Η ισπανική κυβέρνηση αντέδρασε ταχύτατα. Σε τηλεοπτικό του μήνυμα που μεταδόθηκε από τα εθνικά κανάλια της Ισπανίας, ο Πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι δήλωσε πως η κυβέρνησή του θα εφεσιβάλει την απόφαση στο Συνταγματικό Δικαστήριο, το οποίο στο παρελθόν είχε εμποδίσει παρόμοιες κινήσεις για ανεξαρτησία.

Ο Ραχόι ισχυρίσθηκε πως «η Καταλωνία δεν πάει πουθενά, τίποτε δεν πρόκειται να αποσπασθεί». Τόνισε, μάλιστα, πως θα συναντηθεί με τον ηγέτη του Σοσιαλιστικού Κόμματος της αντιπολίτευσης Πέδρο Σάντσες, ώστε να δημιουργήσουν κοινό μέτωπο εναντίον των αυτονομιστών.

Το κείμενο
Το κείμενο που ψηφίστηκε στη Βουλή της Βαρκελώνης αναφέρει πως αρχίζει η διαδικασία για τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου καταλανικού κράτους με τη μορφή της δημοκρατίας και μια διαδικασία δημοκρατικής απαγκίστρωσης, που δεν υπόκειται στις αποφάσεις των θεσμών του ισπανικού κράτους.

Δεν χάρηκαν, όμως, όλοι από αυτήν την εξέλιξη. Ενώ οι αυτονομιστές πολιτικοί πανηγύριζαν για το αποτέλεσμα στη Βουλή, οι αντίπαλοί τους κυμάτιζαν σημαίες της Ισπανίας και της Καταλωνίας και τραγουδούσαν τον ισπανικό εθνικό ύμνο. Ο Ραούλ Ρομέβα, επικεφαλής της συμμαχίας «Μαζί για το Ναι», δήλωσε στην περιφερειακή Βουλή πως επικρατεί σφοδρή επιθυμία, να μην είναι η Καταλωνία απλά μία χώρα, αλλά ένα κράτος με όλα όσα απορρέουν από αυτό.

Οι εκπρόσωποι του συντηρητικού κυβερνητικού Λαϊκού Κόμματος, του Σοσιαλιστικού και των Πολιτών της αντιπολίτευσης στην Καταλωνία είχαν προσπαθήσει να εμποδίσουν τη διεξαγωγή της ψηφοφορίας, αλλά το Συνταγματικό Δικαστήριο αποφάνθηκε πως η ψηφοφορία μπορούσε να διεξαχθεί.

Ο περιφερειακός ηγέτης των Πολιτών Ινές Αριμάδας, απευθυνόμενος στους αυτονομιστές πολιτικούς, τόνισε πως «θέλετε να διχάσετε μια χώρα, αναρτώντας ένα σύνορο μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Το Συνταγματικό Δικαστήριο αναμένεται πως θα κρίνει ως παράνομο το ψήφισμα για τον Οδικό Χάρτη. Οι αυτονομιστές δεν πρόκειται να παρουσιάσουν αυτό το ψήφισμα στο Ανώτατο Δικαστήριο της Ισπανίας, ώστε να αποφύγουν το ενδεχόμενο της απόρριψής του από αυτό.

Το ψήφισμα
Το ψήφισμα δίνει στην κυβέρνηση της Καταλωνίας διορία 30 ημερών, μέχρις ότου αρχίσει να εργάζεται πάνω σε ένα νέο σύνταγμα για την Καταλωνία, το οποίο θα τεθεί σε δημοψήφισμα για έγκριση ή απόρριψη. Την ίδια ώρα προβλέπεται η ίδρυση νέου «υπουργείου» οικονομικών για την είσπραξη φόρων και μιας διοίκησης για την κοινωνική ασφάλεια. Τα αυτονομιστικά κόμματα κέρδισαν την πλειοψηφία των 72 εδρών, αποσπώντας το 48%.

Αυτό στάθηκε δυνατό λόγω της αλλαγής του ισπανικού εκλογικού νόμου, που δίνει πρόσθετες έδρες σε κατοικημένες περιοχές, στις οποίες, όμως, οι αυτονομιστές έχουν περισσότερη υποστήριξη. Οι πολιτικοί που αντιτίθενται στην ανεξαρτησία της Καταλωνίας λένε ότι οι αυτονομιστές δεν νομιμοποιούνται να αποσχισθούν δημοκρατικά από την Ισπανία, διότι μετήλθαν εκλογικά τεχνάσματα.

Η αντιμετώπιση από την Ε.Ε.
Οι αυτονομιστές εξάλλου αντιμετωπίζουν μια εξαιρετικά διστακτική Ε.Ε., σχετικά με την προοπτική αποδοχής τους στην Ένωση. Πολλοί στις Βρυξέλλες πιστεύουν ότι, ενδεχόμενη ένταξη της Καταλωνίας ως ανεξάρτητου κράτους στην Ε.Ε. θα ανοίξει τον Ασκό του Αιόλου μέσα στους κόλπους της, σε μια εποχή εξαιρετικά κρίσιμη. Ήδη η Ε.Ε. κλονίζεται από την απόφαση της Βρετανίας να την εγκαταλείψει κάποτε στο μέλλον και την αντίδραση της Σκοτίας, που επιμένει να παραμείνει στην ΕΕ.

Η Λέγκα του Βορρά στην Ιταλία θα μπορούσε να μιμηθεί το παράδειγμα των Καταλανών αυτονομιστών και να ζητήσει δημοψήφισμα για την απόσχιση της βόρειας Ιταλίας από την υπόλοιπη χώρα. Και στη Γαλλία υπάρχουν αυτονομιστικά κινήματα, όπως και στο Βέλγιο. Εξάλλου η Ε.Ε. τώρα δεν είναι έτοιμη να ανοίξει διάλογο διεύρυνσης με οποιανδήποτε άλλη χώρα, ενώ υπάρχουν πολλές που το έχουν ζητήσει πριν από την Καταλωνία. Η οποία θα χρειαστεί να περιμένει δεκαετίες μέχρις ότου έρθει η σειρά της. Και αυτά τα χρόνια έχουν το κόστος τους.

Υπάρχουν, όμως, κι άλλα προβλήματα για τους αυτονομιστές. Η συμμαχία «Μαζί για το Ναι» θέλει να διατηρηθεί για 3η θητεία ως επικεφαλής της περιφερειακής κυβέρνησης ο ηγέτης της Αρτούρ Μας. Η συμμαχία τον στηρίζει με 62 ψήφους, αλλά αυτός χρειάζεται 68 για να μπορέσει να κυβερνήσει και δεν τις έχει. Άλλες αυτονομιστικές δυνάμεις δεν τον θέλουν περισσότερο καιρό στην εξουσία. Το ίδιο και αυτοί που αντιτίθενται στην απόσχιση.

Οι αντίπαλοί του τον κατηγορούν για την οικονομική πολιτική λιτότητας που εφήρμοσε, ενώ δεν είναι λίγες και οι κατηγορίες για διαφθορά. Αν δεν βρεθεί συμβιβαστική λύση θα γίνουν και πάλι εκλογές, πιθανότατα τον ερχόμενο χειμώνα. Αλλά μέχρι τότε πολλά θα μπορούσε να έχουν συμβεί σε κεντρικό επίπεδο διακυβέρνησης.

Έχει ενδιαφέρον το γεγονός ότι σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης δείχνουν πως, ενώ η πλειοψηφία των 7.5 εκατομμυρίων Καταλανών υποστηρίζουν την επίσημη διενέργεια ενός δημοψηφίσματος για την ανεξαρτησία, είναι στα ίσα διχασμένοι, για το αν θα πρέπει να διαρρήξουν τις σχέσεις αιώνων με την υπόλοιπη Ισπανία.
Γ.Σ.