Η μοναδική κατάσταση των Παλαιστινίων της Ανατολικής Ιερουσαλήμ
Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί, που ανήκουν κυρίως στον χώρο της αριστεράς, επισημαίνουν πως αυτό το τείχος, πέρα από τα τεράστια ψυχολογικά προβλήματα που δημιουργεί, καταστρέφει και το περιβάλλον

Το Ισραήλ, παρά την παγκόσμια κατακραυγή, συνεχίζει την ανέγερση τείχους, που χωρίζει τους πολίτες του από τους Παλαιστινίους. Ακόμα και Ισραηλινοί, που διαφωνούν με την ανέγερσή του, το αποκαλούν «τείχος της ντροπής». Δύο κόσμοι διχασμένοι από ένα τείχος, σε μια εποχή που υποτίθεται ότι τα τείχη ανάμεσα στους πληθυσμούς πρέπει να πέφτουν.

Οι ισραηλινές Αρχές αποκαλούν αυτό το τείχος «separation barrier» ή φράκτη διαχωρισμού -κι υποστηρίζουν πως κατά 97% αποτελείται από συρματοπλέγματα και μόνο 3% από τσιμέντο- ύψους που ξεπερνά τα πέντε μέτρα. Παλαιστίνιοι και Ισραηλινοί, που ανήκουν κυρίως στον χώρο της αριστεράς, επισημαίνουν πως αυτό το τείχος, πέρα από τα τεράστια ψυχολογικά προβλήματα που δημιουργεί, καταστρέφει και το περιβάλλον.

Οι Ισραηλινοί ξερίζωσαν δεκάδες χιλιάδες ελιές, που ανήκαν σε Παλαιστίνιους αγρότες, και τους άφησαν χωρίς κάποιο έσοδο. Οι Παλαιστίνοι μένουν χωρίς δουλειά και οι Ισραηλινοί ελπίζουν πως αυτή η κατάσταση θα τους υποχρεώσει να εγκαταλείψουν τη γη τους και να πάνε να ζήσουν κάπου αλλού. Πού όμως;

Εξαφανίζονται χωριά
Συγκλονιστικό ρεπορτάζ στο διεθνές τηλεοπτικό δίκτυο Αλ Τζαζίρα ( Al-Jazeera) ξεδιπλώνει όλο το δράμα που προκαλεί το «τείχος της ντροπής». Οι Παλαιστίνοι είναι απελπισμένοι. Οι νέοι δεν έχουν μέλλον. Αγροτικά παλαιστινιακά χωριά εξαφανίζονται. Για να περάσει ένας Παλαιστίνιος από τη μια μεριά του δρόμου στην άλλη, πρέπει να ζητήσει την άδεια από μπλόκα που έχει στήσει ο ισραηλινός στρατός. Μερικές φορές, για να επιστρέψει στο σπίτι του πρέπει να περιμένει πολλές ώρες μέσα στον καύσωνα.

«Δεν είναι λύση»
Η Γιαέλ Νταγιάν, κόρη του ήρωα του Ισραήλ στρατηγού Μοσέ Νταγιάν, που στον πόλεμο των Έξι Ημερών υπό τις οδηγίες του ο ισραηλινός στρατός κατατρόπωσε τους αραβικούς στρατούς και ανάμεσα στα άλλα κατέλαβε και την αραβική Ανατολική Ιερουσαλήμ, είναι αντιδήμαρχος στο Τελ Αβίβ.

Γνωστή για τις προοδευτικές απόψεις της, τονίζει πως «το τείχος δεν είναι η λύση. Κατασκευάζεται για να εμποδίσει την τρομοκρατία, τελικά όμως εμποδίζει την ειρήνη. Δεν νομιμοποιείται από καμιά διεθνή σύμβαση και χωρίζει έναν λαό». Όπως υποδεικνύει, η καλή γειτονία δεν σημαίνει απαραίτητα και αγάπη ανάμεσα στους δύο γείτονες.

Πρόβλημα και στην οικονομία
Αναλυτές λένε, επίσης, πως το τείχος δεν προκαλεί ζημιά μονάχα στους Παλαιστινίους. Δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα και στην οικονομία του Ισραήλ. Περισσότερο, όμως, πλήττει το γόητρο του εβραϊκού κράτους. Οι υποστηρικτές του τονίζουν πως η ανέγερσή του έχει κριθεί απαραίτητη, για λόγους ασφαλείας. Κανείς δεν το ήθελε, αλλά συνεχείς βομβιστικές επιθέσεις από τη μεριά των Παλαιστινίων, σαμποτάζ, μαχαιρώματα κλπ, κατέστησαν απαραίτητη την ανέγερση του «φράκτη του διαχωρισμού», όπως το αποκαλούν οι θιασώτες του.

«Δεν μας θέλουν και δεν τους θέλουμε», μου είχε πει κάποτε ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Γιτζάκ Ραμπίν, όταν τον είχα ρωτήσει, πώς ήταν δυνατό να κατασκευάζει το Ισραήλ τείχη την ώρα που είχε πέσει το τείχος του Βερολίνου, ή πως ήταν δυνατό να ζουν οι Ισραηλινοί έποικοι σε οικισμούς που περιβάλλονται από συρματοπλέγματα, με αποτέλεσμα να μοιάζουν περισσότερο με στρατόπεδα συγκέντρωσης, όταν στα χρόνια των Ναζί είχε συντελεστεί το Ολοκαύτωμα, με θύματα εκατομμύρια Εβραίους;

«Παράνομο και απάνθρωπο»
Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης θεωρεί αυτό το τείχος παράνομο και απάνθρωπο. «Δεν μπορείς να καταστρέψεις έναν λαό, για να σώσεις τον δικό σου», λένε στη Χάγη, αλλά στο Ισραήλ, αυτοί που το υποστηρίζουν, μιλάνε για υποκρισία των Ευρωπαίων, τονίζοντας πως και οι Ευρωπαίοι κτίζουν τείχη στην εποχή μας. Φέρνουν ως παραδείγματα αυτά που συμβαίνουν στο Γιβραλτάρ και τη Μαλίλα (ισπανικός θύλακος στο Μαρόκο).

Ο Ελιέζερ Κοέν, όμως, άλλοτε αξιωματικός του ισραηλινού στρατού και πρώην βουλευτής στην Κνεσέτ (Βουλή του Ισραήλ) αποκαλεί το τείχος «ηλίθιο κατασκεύασμα», που δεν προσφέρει καμία λύση στο πρόβλημα. «Ξυπνούν κάθε πρωί οι συμπατριώτες μου και φωνάζουν: θέλω ειρήνη.. θέλω ειρήνη. Νομίζουν πως με την ανέγερση του τείχους θα λύσουμε τα προβλήματά μας».

«Μάξιμουμ έποικοι, μίνιμουμ Παλαιστίνιοι»
Όπως επισημαίνει το Αλ Τζαζίρα, αυτό το τείχος είναι δουλειά των Εβραίων εποίκων με την υποστήριξη των εκάστοτε κυβερνήσεων του Ισραήλ. «Μάξιμουμ έποικοι, μίνιμουμ Παλαιστίνιοι», είναι το μοτίβο. Τα κόμματα χρειάζονται ψήφους και αυτές των εποίκων είναι πολλές, ενώ κρίνουν εκλογικά αποτελέσματα. Τα σχέδια προβλέπουν επέκταση των οικισμών μέσα σε αραβικά εδάφη.

Ο πραγματικός λόγος της ανέγερσης του τείχους δεν είναι η προστασία του ισραηλινού πληθυσμού από αραβικές επιθέσεις, αλλά η προσάρτηση και άλλων αραβικών εδαφών. Αργά, αλλά σταθερά, δημιουργούνται νέα δεδομένα εις βάρος του παλαιστινιακού πληθυσμού. Δεν θέλουν να βλέπουν τους Παλαιστινίους και γι' αυτό δημιουργούν γκέτο, με στόχο να τους υποχρεώσουν να φύγουν.

Υπάρχουν όμως ακόμα αρκετοί Παλαιστίνιοι, που δεν σχεδιάζουν να εγκαταλείψουν τη γη που κληρονόμησαν από τους προγόνους τους. Τα αγροκτήματά τους βρίσκονται δίπλα σε εβραϊκούς οικισμούς. Υφίστανται εκφοβισμούς, απειλές και εκβιασμούς, αλλά αυτοί αδιαφορούν και μένουν στα σπίτια τους. Ώς πότε όμως; Κανείς δεν το γνωρίζει. Ο ισραηλινός στρατός φέρεται σκληρά ακόμα και σε Ισραηλινούς πολίτες, μέλη αριστερών οργανώσεων, που προσπαθούν να συμπαρασταθούν στους Παλαιστινίους γείτονές τους.

Δεν την αναγνωρίζει
Άλλο απτό παράδειγμα της κατάστασης είναι η Ιερουσαλήμ, που το Κράτος του Ισραήλ την αποκαλεί «αιώνια πρωτεύουσα των Εβραίων». Δεν την αναγνωρίζει όμως επίσημα καμία χώρα στον κόσμο. Η διεθνής κοινότητα διατηρεί τις Πρεσβείες της στο Τελ Αβίβ, αρκούμενη σε προξενεία στα Ιεροσόλυμα, κυρίως για λόγους θρησκευτικούς. Μονάχα η Ελλάδα διατηρεί Γενικό Προξενείο, λόγω του Ελληνορθόδοξου Πατριαρχείου στο οποίο ανήκει ο Πανάγιος Τάφος.

Δεν συνέβη
Πέρασαν 49 χρόνια από τότε που ο Νταγιάν μπήκε τροπαιούχος στην Ανατολική Ιερουσαλήμ και ισχυρίστηκε πως τώρα η πόλη ενώθηκε, αλλά αυτό δεν έχει συμβεί. Οι Παλαιστίνιοι και οι υπόλοιποι Άραβες παραμένουν εκεί -έστω και με το ζόρι- και διακηρύσσουν πως είναι έτοιμοι να πεθάνουν δίπλα στο Αλ Αξά, δεύτερο πιο ιερό τόπο του Ισλάμ. «Αν δεν ζήσουμε εμείς εδώ, κανείς δεν πρόκειται να ζήσει», υποστηρίζουν Άραβες Παλαιστίνιοι διαδηλωτές, στη διάρκεια συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας για τη συνεχιζόμενη κατοχή των εδαφών τους.

Οι γονείς παντρεύουν τα παιδιά τους από πολύ νεαρή ηλικία ώστε να τα δεσμεύσουν να παραμείνουν εκεί και να μην αναμιχθούν με τον ισραηλινό πληθυσμό. Γάμοι ανάμεσα σε Ισραηλινούς και Παλαιστινίους; Απλά και μόνο μια σχέση ανάμεσά τους είναι σχεδόν αδύνατη ή απαγορευμένη. Υπάρχουν 28 αραβικές γειτονιές και χωριά που ανήκουν στον δήμο της Ιερουσαλήμ, με περισσότερους από 350.000 κατοίκους, από τους οποίους οι περισσότεροι λένε ότι είναι Παλαιστίνοι. Υποστηρίζουν την παλαιστινιακή υπόθεση, αλλά δεν ζουν κάτω από τις οδηγίες της παλαιστινιακής Αρχής.

Ανήκουν στην ισραηλινή διοίκηση, η οποία έρχεται σε επαφή μαζί τους, μονάχα μέσω των εκπροσώπων τους. Το 75.4% των Παλαιστινίων της Ανατολικής Ιερουσαλήμ διαβιούν κάτω από το όριο της φτώχιας. Από αυτούς το 83.9% είναι παιδιά. Στο σχολείο πηγαίνουν μονάχα το 26% από αυτά.

Η ασφάλεια είναι μεγάλο πρόβλημα στις σχέσεις με τους Ισραηλινούς. Πρόσφατα ο δήμαρχος της Ιερουσαλήμ Νιρ Μαρκάτ ενθάρρυνε δημόσια τους Εβραίους κατοίκους της Ιερουσαλήμ να φέρουν μαζί τους όπλα, με αποτέλεσμα οι εκπρόσωποι των Παλαιστινίων να ισχυρίζονται ότι αυτά τα λόγια αντιστοιχούν με προτροπή να σκοτώνουν τους Άραβες. «Η δήλωση του δημάρχου αποδεικνύει ότι δεν εκπροσωπεί όλους τους κατοίκους της πόλης, παρά μονάχα αυτούς της δυτικής Ιερουσαλήμ», λένε οι Παλαιστίνιοι.

Δεν την εγκαταλείπουν
Περισσότεροι από το 87% των Αράβων Παλαιστινίων της Ιερουσαλήμ πιστεύουν ότι είναι θύματα διακρίσεων στην παροχή των υπηρεσιών, όπως είναι η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ή οι άδειες για το κτίσιμο ενός σπιτιού. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία επιθυμούν να είναι μέρος ενός παλαιστινιακού κράτους. Θέλουν να είναι Παλαιστίνιοι πολίτες. Έτσι οι κάτοικοι της Ανατολικής Ιερουσαλήμ αρνούνται να την εγκαταλείψουν, έστω κι αν αυτό σημαίνει πως δεν θα απαλλαγούν από τα δεινά τους. Η Ιντιφάντα (αντίσταση) με μαχαιρώματα είναι μέρος της αντίδρασής τους στην ισραηλινή κατοχή και καταπίεση.