Αραβικά μέσα ενημέρωσης είπαν ότι η ΜΙΤ ενημερώθηκε από τη ρώσικη αντικατασκοπία
Ο ρωσικός στρατός στην περιοχή είχε αποκωδικοποιήσει ανταλλαγή μηνυμάτων από τους πραξικοπηματίες, που έλεγαν ότι μερίδα του τουρκικού στρατού ετοιμαζόταν για πραξικόπημα ενάντια στην κυβέρνηση της Άγκυρας

Αραβικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα διπλωμάτες στην Άγκυρα, αναφέρουν πως ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ερντογάν ενημερώθηκε από τη Ρωσία ότι επρόκειτο να εκδηλωθεί πραξικόπημα εναντίον του, μια ημέρα πριν αυτό εκδηλωθεί, ενώ η Τεχεράνη ήταν αυτή που τον συμβούλεψε να κατεβάσει στους δρόμους τους οπαδούς του, όταν οι στρατιωτικοί επιχείρησαν να τον ανατρέψουν.

Δεν διευκρίνισαν
Σύμφωνα με την αραβική «Ράι Αλιγιούμ», που επικαλείται αραβικές διπλωματικές πηγές, η Εθνική Υπηρεσία Αντικατασκοπίας της Τουρκίας, γνωστή και ως ΜΙΤ, ενημερώθηκε από την αντίστοιχη ρωσική, πως επέκειτο πραξικόπημα σε αυτήν τη μουσουλμανική χώρα.

Οι αραβικές πηγές, που κράτησαν την ανωνυμία τους, ανέφεραν πως ο ρωσικός στρατός στην περιοχή είχε αποκωδικοποιήσει ανταλλαγή μηνυμάτων από τους πραξικοπηματίες, που έλεγαν ότι μερίδα του τουρκικού στρατού ετοιμαζόταν για πραξικόπημα ενάντια στην κυβέρνηση της Άγκυρας.

Στα μηνύματα αναφερόταν πως έπρεπε να γίνει επίθεση στο ξενοδοχείο όπου έκανε τις διακοπές του ο Ερντογάν και ότι έπρεπε να συλληφθεί ή ακόμα και να εκτελεστεί. Οι διπλωμάτες δεν διευκρίνισαν ποιος ρωσικός κατασκοπευτικός σταθμός εντόπισε την ανταλλαγή των μηνυμάτων των πραξικοπηματιών, επεσήμαναν, όμως, πως η μονάδα του ρωσικού στρατού που βρίσκεται στο Χμεϊμίμ, στη βόρεια επαρχία της Συρίας Λαττάκεια, είναι εφοδιασμένη με υπερσύγχρονα τεχνολογικά μέσα και κατασκοπευτικά συστήματα που εντοπίζουν τα πάντα, ενώ συγκεντρώνουν κρίσιμες πληροφορίες για λογαριασμό των ρωσικών δυνάμεων που σταθμεύουν στη Συρία, στο πλαίσιο του πολέμου εναντίον της τρομοκρατίας.

Εξαιρετική αεράμυνα
Το Χμεϊμίμ, στη βορειοδυτική Συρία, είναι η μόνη ρωσική αεροπορική βάση στη Συρία που βρίσκεται στη δίνη ενός φοβερού εμφυλίου πολέμου, κι η οποία καλύπτει τις ανάγκες του ρωσικού στρατού και των λαϊκών δυνάμεων που μάχονται σε πολλά μέτωπα στη χώρα, περιλαμβανομένων βομβαρδισμών εναντίον στόχων τρομοκρατών.

Ο ρωσικός στόλος, περιλαμβανομένου του μοναδικού αεροπλανοφόρου του, είναι ανεπτυγμένος κατά μήκος των ακτών της Λαττάκειας για να προσφέρει μέσα σε λίγα λεπτά λογιστική βοήθεια στην αεροπορική βάση. Η Ρωσία έχει αναπτύξει την εξαιρετικά σύγχρονη αεράμυνα των πυραύλων S-400 στο Χμεϊμίμ, ενώ έχει ανακοινώσει πως καλύπτει ολόκληρο τον εναέριο χώρο της Συρίας με το ίδιο αεροπορικό αμυντικό σύστημα.

Αλλαγή στρατηγικής
Πέρυσι η Τουρκία κατέρριψε ένα ρωσικό βομβαρδιστικό αεροσκάφος τύπου Σουκχόι πάνω από τους ουρανούς της Συρίας και ο Πρόεδρος Ερντογάν, που τότε ήταν φανατικός εχθρός του Σύρου Προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ, είχε αρνηθεί να ζητήσει συγγνώμη από τη Μόσχα. Αυτό κράτησε έναν χρόνο.

Εν τω μεταξύ, όμως, η Μόσχα είχε επιβάλει οικονομικές κυρώσεις στην Τουρκία, ο συριακός κυβερνητικός στρατός και οι λαϊκές δυνάμεις άρχισαν να πετυχαίνουν σημαντικές νίκες, μαχητές της οργάνωσης Χεζμπολάχ, Ιρανοί στρατιωτικοί σύμβουλοι και η ρωσική πολεμική αεροπορία στρίμωξαν άγρια τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία και στο Ιράκ, με αποτέλεσμα να πεισθεί ο Τούρκος Πρόεδρος όχι μόνο να ζητήσει συγγνώμη για το επεισόδιο με το Σουκχόι, αλλά να κάνει εντυπωσιακή αλλαγή στην εξωτερική πολιτική της χώρας του, λέγοντας, επίσης, πως εγκαταλείπει την αντίθεσή του προς το καθεστώς του κ. Άσαντ.

Τέσσερεις ημέρες μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, αξιωματούχοι στην Άγκυρα ανακοίνωσαν πως οι δύο Τούρκοι πιλότοι που είχαν πρωταγωνιστήσει στην κατάρριψη του ρωσικού αεροπλάνου τον Νοέμβριο συνελήφθησαν για τη συμμετοχή τους στην απόπειρα του πραξικοπήματος.

«Απαράδεκτη η απόπειρα»
Ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν τηλεφώνησε στον κ. Ερντογάν και του τόνισε πως η απόπειρα πραξικοπήματος ήταν απαράδεκτη, ενώ εξέφρασε την ευχή να επιστρέψουν -το ταχύτερο δυνατόν- η ομαλότητα και η σταθερότητα στην Τουρκία. Οι αραβικές διπλωματικές πηγές επεσήμαναν πως η αλλαγή στην εξωτερική πολιτική του κ. Ερντογάν ήταν αυτή που τον έσωσε, καθώς δεν είναι καθόλου σίγουρο πως, χωρίς αυτήν την αλλαγή, η Μόσχα θα του έδινε τις σωτήριες πληροφορίες.

Κανείς αξιωματούχος σε οποιαδήποτε από τις δύο χώρες δεν έχει σχολιάσει ακόμα αυτές τις πληροφορίες, ενώ δεν αναμένεται αυτό να γίνει σύντομα - αν ποτέ γίνει. Όμως, επίσημες πηγές στην Άγκυρα ανέφεραν πως η ηγεσία των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων είχε ενημερωθεί από τη ΜΙΤ για το επικείμενο πραξικόπημα, λίγο πριν αυτό εκδηλωθεί. Ανακοίνωση που εκδόθηκε από τον στρατό στις 19 Ιουλίου αναφέρει πως, τα γεγονότα που συνέβησαν στις 15 Ιουλίου, σε μεγάλο βαθμό, απέτυχαν λόγω της πληροφόρησης από τη ΜΙΤ, πέντε ώρες πριν εκδηλωθεί το πραξικόπημα (εφημερίδα «Hurriyet»).

Έξι ώρες πριν
Προκειμένου να αντιμετωπισθούν οι πραξικοπηματίες, διατάχθηκαν όλες οι επίγειες και εναέριες στρατιωτικές δυνάμεις της Τουρκίας να πάψουν κάθε δραστηριότητα. Σύμφωνα με το διεθνές αραβικό τηλεοπτικό δίκτυο Al-Jazeera, οι πραξικοπηματίες άρχισαν την επιχείρησή τους έξι ώρες νωρίτερα απ' ό,τι είχε προβλεφθεί, στις 3 τα ξημερώματα στις 16 Ιουλίου. Οι πραξικοπηματίες είχαν καταλάβει πως τα σχέδιά τους είχαν αποκαλυφθεί και έσπευσαν να δράσουν νωρίτερα.

Αλλά ο κ. Ερντογάν είχε εν τω μεταξύ εξαφανιστεί από το ξενοδοχείο στη Μαρμαρίδα όπου διέμενε 44 λεπτά πριν οι πραξικοπηματίες φτάσουν εκεί - πρόσθεσε το Al-Jazeera. Όλες οι πληροφορίες που προέρχονται τώρα από την Άγκυρα, συμφωνούν πλήρως με τα όσα διέρρευσαν οι Άραβες διπλωμάτες.

Στροφή διπλωματίας
Τέσσερεις μόλις ημέρες μετά το πραξικόπημα, ο κ. Ερντογάν ανακοίνωσε την πλήρη στροφή της τουρκικής διπλωματίας προς τις γειτονικές χώρες. Σε λιγότερο από μια ημέρα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ ανακοίνωσε πως ο Πρόεδρος Ερντογάν θα επισκεφθεί τη Ρωσία, στις αρχές του Αυγούστου, για συνάντηση με τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Βρίσκονταν σε επαφή
Εν τω μεταξύ, το Ιράν έσπευσε να καταδικάσει το τουρκικό στρατιωτικό πραξικόπημα μονάχα δύο ώρες μετά την έναρξή του. Αρκετοί από τους κορυφαίους αξιωματούχους ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής στην Τεχεράνη βρίσκονταν σε άμεση επαφή με τον κ. Ερντογάν και τους Υπουργούς του καθ' όλη τη διάρκεια της Παρασκευής. Καθώς τέλειωνε η 15η Ιουλίου στην Τεχεράνη, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ συνομιλούσε με τον Τούρκο ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου, καθώς η κυβέρνησή του προσπαθούσε να καταστείλει το πραξικόπημα.

Εν τω μεταξύ ο Αλί Σαμχανί, γραμματέας του Ανώτατου Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας του Ιράν (SNSC), βρισκόταν σε άλλη γραμμή με αξιωματούχους της ασφάλειας στην Άγκυρα. Και ο Κασέμ Σολεϊμανί, διοικητής του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης Κουντς, περιφερειακής στρατιωτικής δύναμης του Ιράν, περιεργαζόταν και μελετούσε σενάρια ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης.

Ανησυχία στην Τεχεράνη
Στην Τεχεράνη όλοι ήταν ανήσυχοι. Η Τουρκία είναι γειτονική χώρα με το Ιράν και ο Ερντογάν και η κυβέρνησή του θεωρούνται ισχυροί εταίροι της Τεχεράνης. Οι Ιρανοί έστειλαν ισχυρό μήνυμα στους Τούρκους, να βγάλουν τον λαό στους δρόμους και να μη φύγουν από εκεί, γιατί μπορεί να υπήρχε σχέδιο το πραξικόπημα να εκδηλωθεί σε στάδια. Οι Ιρανοί ήξεραν καλά τι είχε συμβεί στη χώρα τους το 1953, όταν ανατράπηκε η νόμιμη κυβέρνηση του Μοσαντέκ.

Απρόβλεπτες συνέπειες
Πολλοί πιστεύουν πως το πραξικόπημα στην Τουρκία προγραμματίσθηκε από ξένους και οι κατηγορίες ότι πίσω απ' αυτό κρύβεται ο ισλαμιστής κληρικός Φετουλάχ Γκιουλέν, που κάποτε ήταν σύμμαχος του Ερντογάν μέχρις ότου οι σχέσεις τους διακοπούν το 2012, συνεχίζονται ακόμα και σήμερα.

Οι Τούρκοι ζητούν από τους Αμερικανούς να τον εκδώσουν, αλλά η Ουάσιγκτον αρνείται και αυτό ρίχνει σκιά υποψίας ως προς τη στάση των Ηνωμένων Πολιτειών. Υποψίες υπάρχουν, επίσης, και για τον ρόλο της Σαουδικής Αραβίας και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αφού, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, γνώριζαν για το πραξικόπημα πολύ νωρίτερα από τότε που εκδηλώθηκε.

Αν όντως όλα αυτά είναι αληθινά, το πραξικόπημα στην Τουρκία μπορεί να ανατρέψει την ισορροπία της δύναμης στην περιοχή, με απρόβλεπτες συνέπειες.