Ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας, Μπιναλί Γιλντιρίμ, τις τελευταίες ημέρες ήταν απασχολημένος με ζητήματα της άμεσης εξωτερικής πολιτικής, που είχαν ως αποτέλεσμα την αποκατάσταση των σχέσεων με το Ισραήλ και την έναρξη της προσπάθειας να τα βρει και πάλι η χώρα του με τη Ρωσία. «Ως υπεύθυνη κυβέρνηση, ευθύνη μας είναι να μετατρέψουμε έκτακτες καταστάσεις σε κανονικές», ανακοίνωσε ο Γιλντιρίμ στα μέλη της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματός του, πριν από μερικές ημέρες, προσθέτοντας πως «η κρίση είναι η εξαίρεση του κανόνα, η εξομάλυνση είναι η βάση».

Ο Γιλντιρίμ ανακοίνωσε τη συμφωνία με το Ισραήλ στις 27 Ιουνίου και αργότερα μίλησε στους πρέσβεις και τους επικεφαλής των διπλωματικών αποστολών που υπηρετούν στην Άγκυρα, σε ένα ανεπίσημο γεύμα. Εξήγησε επιπροσθέτως τους λόγους που έσπρωξαν την Τουρκία να προσπαθήσει να ελαττώσει την ένταση στις σχέσεις της και με τις δύο χώρες, σε συνέντευξή του στο τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο ΤΝΤ.

Ο Πρωθυπουργός της Τουρκίας αποκάλυψε πως επόμενος στόχος της Άγκυρας είναι να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Αίγυπτο, στους τομείς της οικονομίας, του εμπορίου και της στρατιωτικής συνεργασίας, παρόλο που δεν προβλέπεται συνάντηση των προέδρων των δυο χωρών στο προσεχές μέλλον. Είναι άλλωστε γνωστό πως ο Αιγύπτιος Σίσι και ο Τούρκος Ερντογάν δεν θέλουν ούτε καν να ξέρουν ο ένας τον άλλον. Τον ρόλο της εξομάλυνσης των σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες θα τον αναλάβουν κατά πάσα πιθανότητα υπουργοί.

Ο Γιλντιρίμ παραδέχτηκε πως η Τουρκία αρχίζει διπλωματική εκστρατεία ώστε να βελτιώσει τις σχέσεις της με όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες της περιοχής. Γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε στη συνάντησή του με τους ξένους πρέσβεις, ο Τούρκος Πρωθυπουργός είχε μονάχα καλά λόγια για να απευθύνει στον πρέσβη του Ιράκ, δρα Χισάμ αλ Αλάουϊ, τονίζοντάς του πως η Άγκυρα ευνοεί τη βελτίωση των σχέσεων με το Ιράκ, παρόλες τις υφιστάμενες δυσκολίες.

Βήματα προς την ορθή κατεύθυνση…

Όπως σημειώνουν τουρκικές εφημερίδες, που δεν διάκεινται φιλικά απέναντι στο ολοένα αυξανόμενο ολοκληρωτικό και θεοκρατικό καθεστώς που επιχειρεί να επιβάλει ο νεο-σουλτάνος Ερντογάν, αυτές οι προσπάθειες για να αλλάξει η νοοτροπία στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας είναι βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, που αξίζει τον κόπο να υποστηριχθούν από φίλους και από αντιπάλους.

Ο τερματισμός της «πολύτιμης μοναξιάς» της Τουρκίας είναι επιθυμητός και έχει να κάνει με πολλά θέματα, από τα οποία τα πιο σημαντικά σχετίζονται με την ασφάλεια και με την οικονομία. Χάνοντας φίλους στην περιοχή και πέρα από αυτήν, βάζοντας σε κίνδυνο τα σύνορα της Τουρκίας, καταστρέφοντας την εικόνα της Τουρκίας στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή και αντιμετωπίζοντας σοβαρούς οικονομικούς κινδύνους, ήταν μονάχα λίγα από τα πολλά αποτελέσματα κακής εξωτερικής πολιτικής των προηγούμενων κυβερνήσεων.

Το καμπανάκι του κινδύνου χτύπησε πολλές φορές στο Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, δείχνοντας πως ήταν απολύτως αναγκαία μια ουσιαστική αλλαγή. «Δεν είναι σύμπτωση που αυτή η αλλαγή συντελείται αμέσως μετά την εκδίωξη του πρώην Πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου, καθηγητή Πανεπιστημίου ειδικού σε θεωρίες εξωτερικής πολιτικής και την αντικατάστασή του από τον Γιλντιρίμ, που είναι μηχανικός», επισημαίνει η μεγάλης κυκλοφορίας φιλοδυτική εφημερίδα «Χουριέτ».

Προσθέτοντας, εντούτοις, πως δεν θα πρέπει να διαφεύγει από την προσοχή κανενός, ότι η ευθύνη για την αποτυχία της εξωτερικής πολιτικής δεν βαρύνει μονάχα τον πρώην Πρωθυπουργό. «Όλα όσα γίνονταν στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής ήταν εν γνώσει και εν πολλοίς κατευθύνονταν και εγκρίνονταν από τον Πρόεδρο Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν. Όταν ακόμα ήταν Πρωθυπουργός ο Ερντογάν, υπονόμευσε τον διάλογο που επιδίωκε με την Αίγυπτο ο Νταβούτογλου, ως Υπουργός των Εξωτερικών, το 2013 και το 2014», σημειώνει η ίδια εφημερίδα.

Η κατάλληλη ώρα

Όπως παραδέχονται τώρα πολλοί στην Τουρκία, όπως και να 'χει το πράγμα είναι πολύ καλύτερα να αρχίσει μια νέα διαδικασία με ένα νέο ηγέτη, ενώ δεν υπάρχει καμία αμφιβολία πως ο Γιλντιρίμ είναι ο καταλληλότερος για να αναβαθμίσει την εξωτερική πολιτική της Τουρκίας και να της δώσει μεγαλύτερη ώθηση πραγματισμού. «Για να λέμε την αλήθεια, αυτός ο πραγματισμός ταιριάζει πολύ καλά στον Ερντογάν, που δεν δίστασε να στείλει επιστολή στον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, σε μια προσπάθεια να εκφράσει την οδύνη του για την κατάρριψη πέρυσι ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους.

Ήταν ένεση πραγματισμού στο πλαίσιο της εφαρμογής της νέας εξωτερικής πολιτικής, η οποία όμως δεν θα είναι αρκετή για να φέρει θετικά αποτελέσματα, αν δεν ακολουθήσουν βήματα για την επανάκτηση της εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο χώρες», ξεκαθαρίζει η «Χουριέτ». Τούρκοι διπλωμάτες και δημοσιογράφοι επισημαίνουν επίσης πως είναι απαραίτητο να αποφευχθούν τεράστια λάθη του παρελθόντος παρόμοια με αυτό της αποστολής στολίσκου για να διασπάσει τον αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας, ή της κατάρριψης του ρωσικού αεροπλάνου επειδή παραβίασε για 17 μονάχα δευτερόλεπτα τον τουρκικό εναέριο χώρο, τη στιγμή που τουρκικά αεροπλάνα με μεγάλη προκλητικότητα και αναίδεια παραβιάζουν σε καθημερινή βάση τον ελληνικό και κανείς δεν τους λέει τίποτε.

Είναι απαραίτητο επίσης να καταγραφούν οι κανόνες εφαρμογής δομημένης εξωτερικής πολιτικής, που θα προάγουν την ειρήνη, τη σταθερότητα και τις καλές σχέσεις γειτονίας με όλες τις χώρες. Αυτοί οι κανόνες πρέπει να διέπονται από λογική και ρεαλισμό, ώστε να φτάσει η Τουρκία στην επίτευξη μιας νέας εξωτερικής πολιτικής.

Γ.Σ.