Η ΚΡΙΜΑΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΛΕΟΝ ΖΗΤΗΜΑ ΓΙΑ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΟΥ ΚΡΕΜΛΙΝΟΥ

Συζητήθηκε η παράταση των κυρώσεων ώς τον Ιανουάριο, αλλά ακόμα δεν έχει παρθεί τελική απόφαση. Αλλά, όπως επισημαίνει το BBC, δεν διαφεύγει από την προσοχή κανενός το γεγονός ότι και στο ίδιο το Βερολίνο κάτι αρχίζει και αλλάζει, σχετικά με την προοπτική των σχέσεων με τη Ρωσία

Οι Γερμανοί και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δεν κρύβουν την αναστάτωση και την απογοήτευσή τους που η κυβέρνηση της Ουκρανίας αδυνατεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, όπως δεσμεύθηκε μέσω της Συνθήκης του Μινσκ

Την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση ασχολείτο με τους πρόσφυγες, τα οικονομικά προβλήματα της Ελλάδας και τη λιτότητα των τελευταίων χρόνων, έδειχνε παράλληλα αξιοπρόσεκτη ενότητα σε έναν άλλο τομέα: την επιβολή κυρώσεων στη Ρωσία για την προσάρτηση της Κριμαίας και την υποστήριξη που παρείχε στους αυτονομιστές της ανατολικής Ουκρανίας. Αυτή η συμπεριφορά ήταν δυνατή, γιατί η Καγκελάριος της Γερμανίας Άγκελα Μέρκελ είχε καταφέρει να ηρεμήσει τους φίλα προσκείμενους στη Ρωσία βουλευτές της, ενώ έπεισε τις σκεπτικιστικές χώρες της Ε.Ε. όπως οι Σλοβακία, Ουγγαρία και Ιταλία, να υποστηρίξουν την παράταση των οικονομικών κυρώσεων εναντίον της Μόσχας. Νέα παράταση των κυρώσεων για άλλους έξι μήνες τέθηκε στο τραπέζι την Τρίτη που πέρασε.

Συζητήθηκε η παράταση των κυρώσεων ώς τον Ιανουάριο, αλλά ακόμα δεν έχει παρθεί τελική απόφαση. Αλλά, όπως επισημαίνει το BBC, δεν διαφεύγει της προσοχής κανενός το γεγονός ότι και στο ίδιο το Βερολίνο κάτι αρχίζει και αλλάζει, σχετικά με την προοπτική των σχέσεων με τη Ρωσία. Και με αυτό αρχίζει να σχηματίζεται μεγάλο ρήγμα μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ έχει ξεκινήσει συζήτηση για το πώς θα πρέπει να αντιμετωπισθεί ο Ρώσος Πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν.

Οι εξελίξεις των τελευταίων εβδομάδων

Τις τελευταίες βδομάδες, καθώς το ΝΑΤΟ προωθούσε σχέδια για την εγκατάσταση ισχυρών στρατιωτικών δυνάμεων της Συμμαχίας κατά μήκος των δυτικών συνόρων της Ρωσίας, Ρώσοι αθλητές αποκλείονταν από τους Ολυμπιακούς Αγώνες, με πρόφαση τη μέτρια πολιτική της Μόσχας ενάντια στη φαρμακοδιέγερση, ενώ η Ρωσία απειλείτο ότι θα την έδιωχναν από το ποδοσφαιρικό πρωτάθλημα της Ευρώπης λόγω των ταραξιών οπαδών της, αξιωματούχοι στο Βερολίνο δεν έκρυβαν την ανησυχία τους ότι οι σχέσεις με τη Μόσχα θα μπορούσε να φτάσουν σε τόσο χαμηλό σημείο, που από εκεί και πέρα να είναι αδύνατο να αποκατασταθούν.

Εκτός από αυτούς τους φόβους, οι Γερμανοί και οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι δεν κρύβουν την αναστάτωση και την απογοήτευσή τους που η κυβέρνηση της Ουκρανίας αδυνατεί να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις της, όπως δεσμεύθηκε μέσω της Συνθήκης του Μινσκ, που μεταξύ άλλων προβλέπει την προώθηση νόμου για τη διενέργεια εκλογών στην αμφισβητούμενη Ανατολή. Γενικά οι Ευρωπαίοι και οι Γερμανοί αξιωματούχοι έχουν αρχίσει να αναρωτιούνται σε πόσα μέτωπα μπορεί να πολεμήσει η Ευρώπη, σε μια εποχή κατά την οποία η Ε.Ε. αντιμετωπίζει τεράστιες απειλές όπως είναι οι σχέσεις με τη Βρετανία, οι επιθέσεις από τους τζιχαντιστές του Ισλαμικού Κράτους και η αυξανόμενη κρίση με τους πρόσφυγες.

«Ο κόσμος έχει κουραστεί με αυτήν την αντιπαλότητα με τη Ρωσία. Δεν τους αρέσουν οι εντάσεις, ενώ βλέπουν πως η Ουκρανία δεν ανταποκρίνεται στο ζήτημα των μεταρρυθμίσεων», δήλωσε ο Ούλριχ Σπεκ, ανώτατο στέλεχος της Υπερατλαντικής Ακαδημίας με έδρα την Ουάσιγκτον. «Σε σχέση με το Ισλαμικό Κράτος, ο Πούτιν φαντάζει σαν άγγελος. Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις πως αυξάνονται αυτοί που θέλουν να περιοριστούν οι κυρώσεις, ή ακόμα και να σταματήσουν», τόνισε ο Σπεκ, άποψη που επίσης εξέφρασαν αξιωματούχοι στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν επιβάλει τις δικές τους κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας για την κρίση με την Ουκρανία.

Ο διχασμός εντός συνασπισμού Μέρκελ

Όπως γράφουμε και αλλού, ο διχασμός ανάμεσα στα κόμματα του «μεγάλου συνασπισμού» της κυρίας Μέρκελ αρχίζει και γίνεται ολοένα και περισσότερο έντονος. Πρώτος ο Υπουργός Εξωτερικών Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ ήταν αυτός που άρχισε να μιλά για πιο συμφιλιωτική τακτική προς τη Ρωσία και για σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων. Οι δηλώσεις του στις εφημερίδες έκαναν μεγάλη αίσθηση στο Βερολίνο. Μερικοί τις ερμηνεύουν ως προσπάθεια να εμφανιστεί ως ο καλός της Γερμανίας, σε αντιστάθμισμα με την «κακή» Μέρκελ.

Γιατί, όπως πιστεύεται, η στάση της Γερμανίας απέναντι στη Ρωσία δεν αναμένεται να μεταβληθεί ουσιαστικά. Όπως επισημαίνουν Γερμανοί διπλωμάτες, δεν έχει αλλάξει κάτι το ουσιαστικό στη συμπεριφορά της Ρωσίας, που να δικαιολογεί αλλαγή της πολιτικής απέναντι στο Κρεμλίνο. Παρ' όλ' αυτά, καθώς οι κυρώσεις συνεχίζονται, η Δύση πρέπει να δείξει πως κάνει τα πάντα ώστε να βελτιωθούν οι σχέσεις με τη Ρωσία.

Άλλοι όμως λένε ότι οι δηλώσεις του Σταϊνμάγερ υποδηλώνουν ένα βαθύτερο πρόβλημα στις σχέσεις ανάμεσα στους συντηρητικούς της Μέρκελ και τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD) εταίρους της, οι οποίες αναμένεται να χειροτερέψουν καθώς πλησιάζουν οι εκλογές του 2017 στη Γερμανία. Ορισμένοι αξιωματούχοι ανησυχούν μήπως αυτή η διχογνωμία θεωρηθεί ως ένδειξη διάσπασης στους εταίρους του Βερολίνου, με αποτέλεσμα να υπονομευθεί η ενότητα της Ε.Ε. Ένα όμως είναι σίγουρο: τα εσωτερικά της γερμανικής πολιτικής παίζουν σημαντικό ρόλο στο ζήτημα της Ρωσίας.

Ο Σταϊνμάγερ δέχεται μεγάλες πιέσεις από τον ηγέτη του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Ζίγκμαρ Γκάμπριελ τον τελευταίο μήνα, να μαλακώσει τη ρητορική του απέναντι στη Ρωσία. Ο Γκάμπριελ, όπως πιστεύεται, θα είναι ο κύριος αντίπαλος της Μέρκελ στις εκλογές του επόμενου χρόνου. Ψάχνει να βρει θέματα που θα μπορούσε να αυξήσουν τα ποσοστά του κόμματός του και που θα κάνουν τους Σοσιαλδημοκράτες να δείχνουν διαφοροποιημένοι από τους Χριστιανοδημοκράτες.

Η σχέση με τους Σοσιαλδημοκράτες

Η Ρωσία είναι ένα ζωτικό ζήτημα για τους Σοσιαλδημοκράτες. Οι σχέσεις της Γερμανίας με τη Μόσχα διευθετήθηκαν από τη λεγόμενη Ostpolitik του σοσιαλδημοκράτη άλλοτε καγκελαρίου Βίλι Μπραντ στη δεκαετία του 1970. Σε αντίβαρο, η Γερμανία είχε τη στήριξη της Σοβιετικής Ένωσης για την ενοποίηση των δύο γερμανικών κρατών.

«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να καταστραφεί η πολιτική του Βίλι Μπραντ», δήλωσε ο άλλοτε καγκελάριος του Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος Γκέρχαρντ Σρέντερ, φίλος του Πούτιν και πρώην μέντορας του Σταϊνμάγερ. Προς το τέλος του μήνα ο Γκάμπριελ έχει προγραμματίσει να πάει στη Ρωσία και να συναντηθεί με τον Πούτιν, στη βίλα του έξω από τη Μόσχα. Την ίδια ημέρα, ο νέος Πρωθυπουργός της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Γκρόισμαν αναμένεται να πραγματοποιήσει την πρώτη του επίσκεψη στο Βερολίνο για συνομιλίες με την κυρία Μέρκελ. Ο συμβολισμός των δύο συναντήσεων δεν ξεφεύγει από την προσοχή των εταίρων της Γερμανίας, αρκετοί από τους οποίους έχουν αρχίσει ήδη να συζητούν για το ενδεχόμενο να αρθούν οι κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας.

Ο Ιταλός Πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι και ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν Κλοντ Γιούνκερ παρευρέθηκαν σε μεγάλη εκδήλωση επενδυτών στην Αγία Πετρούπολη πριν από μερικές ημέρες - κάτι που θα ήταν αδιανόητο πριν από ένα χρόνο. Η Σλοβακία, που έχει εκφράσει τις πιο ζωηρές αντιρρήσεις για τις κυρώσεις εναντίον της Ρωσίας, αναλαμβάνει την προεδρία της Ε.Ε. τον Ιούλιο. Ο Υπουργός Εξωτερικών αυτής της χώρας Μιροσλάφ Λάιτσακ, μιλώντας στο πρακτορείο Ρόιτερς στο Λουξεμβούργο, τόνισε πως παρατηρείται μεγάλη στροφή προς μια πολιτική συζήτηση για τις κυρώσεις, ενώ, όπως αναμένει, αυτό θα συμβεί πολύ σύντομα.