Η χώρα ναι μεν έκανε πρόοδο, αλλά δεν έχει εκπληρώσει ακόμα όλα τα κριτήρια που έχουν τεθεί
Ο Επίτροπος Μετανάστευσης Δημήτρης Αβραμόπουλος διεμήνυσε πως «η Τουρκία θα πρέπει να εφαρμόσει τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί στον οδικό χάρτη»

Η Τουρκία έχει κάνει «πρόοδο» τις τελευταίες εβδομάδες, ωστόσο δεν πληροί ακόμη όλα τα κριτήρια που απαιτούνται προκειμένου να εξαιρεθούν οι Τούρκοι πολίτες από την υποχρέωση να εκδίδουν βίζα για να ταξιδεύουν στον Χώρο Σένγκεν, σύμφωνα με μια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα.

«Η πρόοδος συνεχίστηκε», μετά την προηγούμενη έκθεση της Επιτροπής, που δημοσιοποιήθηκε στις αρχές Μαΐου, εκτιμούν οι Βρυξέλλες. Όμως «η Τουρκία θα πρέπει να εφαρμόσει τα κριτήρια που έχουν καθοριστεί στον οδικό χάρτη», υπογράμμισε ο Επίτροπος Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων Δημήτρης Αβραμόπουλος. Στη νέα έκθεση, η Επιτροπή αναφέρεται και πάλι στον ίδιο κατάλογο των κριτηρίων που μένουν να εφαρμοστούν (επτά σε σύνολο 72).

Σε αυτά περιλαμβάνεται η τροποποίηση του αντιτρομοκρατικού νόμου, που θεωρείται από τους Ευρωπαίους υπερβολικά ευρύς και απειλητικός για την ελευθερία της έκφρασης. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ένα εικοσιτετράωρο μετά τις κατηγορηματικές δηλώσεις του Τούρκου Πρωθυπουργού, ότι η χώρα του δεν θα αλλάξει τον αντιτρομοκρατικό νόμο, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει πως θα χαθεί η βίζα και τη σχεδόν ταυτόχρονη παραίτηση του Επικεφαλής της Τουρκικής Αντιπροσωπίας στις Βρυξέλλες.

Δεν προχωρεί το πρόγραμμα μετεγκαστάσεων-επανεγκαταστάσεων
Την ίδια ώρα, «εξαιρετικά αργή» χαρακτηρίζει την πρόοδο των προγραμμάτων μετεγκατάστασης και επανεγκατάστασης η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που δόθηκε επίσης χθες στη δημοσιότητα, παρά τον διπλασιασμό των μετεγκαταστάσεων προσφύγων από Ελλάδα και Ιταλία που καταγράφεται, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

«Καθώς οι αριθμοί των αφίξεων στην Ελλάδα σημειώνουν πτώση, το βάρος πέφτει τώρα αποκλειστικά στη σημαντική αύξηση και επιτάχυνση των μετεγκαταστάσεων. Δεν μπορούμε, ωστόσο, να ξεχάσουμε την Ιταλία, όπου παρατηρείται μια εποχική αύξηση των αφίξεων. Αυτό είναι ανθρωπιστικό καθήκον», δήλωσε ο Επίτροπος Μετανάστευσης Δημήτρης Αβραμόπουλος.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Επιτροπής, από τις 13 Μαΐου έως τις 14 Ιουνίου μετεγκαταστάθηκαν επιπλέον 780 άτομα, που ισοδυναμούν με σχεδόν διπλάσιο ποσοστό σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο. Ο συνολικός αριθμός των ατόμων που μετεγκαταστάθηκαν έφθασε στις 14 Ιουνίου τα 2.280 (1.503 από την Ελλάδα και 777 από την Ιταλία).

Ωστόσο, ο Έλληνας Επίτροπος παραδέχθηκε ότι η κατάσταση εξακολουθεί να απέχει κατά πολύ από τον στόχο για μετεγκατάσταση 6.000 ατόμων τον μήνα και τόνισε ότι τα κράτη-μέλη χρειάζεται να κάνουν πολλά ακόμη για να ανταποκριθούν στις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει.

Επισημάνσεις για Ελλάδα
Όσον αφορά την Ελλάδα, η έκθεση της Επιτροπής επισημαίνει ότι περίπου 49.000 αιτούντες άσυλο και μετανάστες βρίσκονται σε επίσημους χώρους προσωρινής υποδοχής στην ηπειρωτική χώρα, περιμένοντας την καταγραφή και επεξεργασία των αιτήσεών τους.

Ο μηνιαίος μέσος όρος των μετεγκαταστάσεων από την Ελλάδα κυμαίνεται σήμερα από 260 έως 300 άτομα. Επιπλέον, η Επιτροπή τονίζει ότι με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Υποστήριξης για το Άσυλο (EASO) και της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών για τους Πρόσφυγες (UNHCR), η Ελληνική Υπηρεσία Ασύλου ξεκίνησε, στις 8 Ιουνίου, μια εκτεταμένη διαδικασία προκαταγραφής 1.400 ατόμων, η οποία θα επιταχύνει την ταυτοποίηση και την πλήρη καταγραφή των αιτούντων για μετεγκατάσταση.

Ένας σημαντικός αριθμός επιπλέον αιτούντων άσυλο θα είναι έτοιμος για μετεγκατάσταση κατά τους επόμενους μήνες - υπάρχει η πεποίθηση ότι περίπου το 65% των ατόμων που έχουν προκαταγραφεί ανήκουν σε μιαν από τις εθνικότητες που είναι επιλέξιμες για μετεγκατάσταση.

Σημαντικές καθυστερήσεις στον χρόνο ικανοποίησης των αιτημάτων μετεγκατάστασης προκαλούν οι έλεγχοι ασφαλείας, σύμφωνα με την Επιτροπή, οι οποίες ενίοτε υπερβαίνουν τη δίμηνη προθεσμία, που προβλέπεται στην απόφαση του Συμβουλίου. Η Επιτροπή καλεί επίσης όλους τους εμπλεκομένους να επιταχύνουν τη μετεγκατάσταση των ευάλωτων ατόμων, ιδίως των ασυνόδευτων ανηλίκων.

Άλλα στοιχεία
Όσον αφορά την επανεγκατάσταση Σύρων προσφύγων από την Τουρκία, ο Δ. Αβραμόπουλος τόνισε ότι τους τελευταίους μήνες τα κράτη-μέλη κατέβαλαν σημαντικές προσπάθειες. «Η πρόοδος που σημειώσαμε στην ουσιαστική αναχαίτιση του επιχειρηματικού μοντέλου των λαθροδιακινητών θα διατηρηθεί μόνο εάν όντως ανοίξει μια ασφαλής και νόμιμη δίοδος για τους αιτούντες άσυλο», δήλωσε ο Έλληνας Επίτροπος. Συγκεκριμένα, από τις 4 Απριλίου 2016, 511 Σύριοι έχουν επανεγκατασταθεί από την Τουρκία στην ΕΕ, ενώ ο αριθμός των κρατών-μελών που συμμετέχουν ενεργά στο πρόγραμμα αυξήθηκε.

Μετά την τελευταία έκθεση προόδου, εκτός από τη Φινλανδία, τη Γερμανία, τη Λιθουανία, τις Κάτω Χώρες και τη Σουηδία, έχει πραγματοποιηθεί επανεγκατάσταση προσφύγων και στην Ιταλία, το Λουξεμβούργο και την Πορτογαλία. Με βάση τα στοιχεία που ελήφθησαν από τα συμμετέχοντα κράτη, 7.272 άτομα είχαν επανεγκατασταθεί μέχρι τις 10 Ιουνίου 2016 στο πλαίσιο του προγράμματος επανεγκατάστασης της 20ής Ιουλίου 2015, κυρίως από την Τουρκία, τον Λίβανο και την Ιορδανία.

Τα άτομα αυτά έγιναν δεκτά από 19 κράτη επανεγκατάστασης (Αυστρία, Βέλγιο, Τσεχική Δημοκρατία, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Γερμανία, Ισλανδία, Ιρλανδία, Ιταλία, Λιχτενστάιν, Λιθουανία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Νορβηγία, Πορτογαλία, Σουηδία, Ελβετία και Ηνωμένο Βασίλειο).

Υπενθυμίζεται ότι βάσει της απόφασης του Συμβουλίου τον Σεπτέμβριο του 2015, τα κράτη-μέλη δεσμεύτηκαν για τη μετεγκατάσταση 160.000 ατόμων από την Ελλάδα και την Ιταλία, έως τον Σεπτέμβριο του 2017.

Διάσωση 200 προσφύγων
Σε μια παράλληλη εξέλιξη, ολλανδικό πλοίο που μετέχει στην αποστολή της Frontex στη Μεσόγειο διέσωσε περίπου 200 πρόσφυγες από σκάφος που βυθιζόταν, ανακοίνωσε την Τετάρτη το Υπουργείο Άμυνας της Ολλανδίας. Μεταξύ των προσφύγων που διασώθηκαν ήταν 16 παιδιά και δύο έγκυοι.

Οι Ολλανδοί ανταποκρίθηκαν στο σήμα κινδύνου που εξέπεμψε το πλοιάριο, το οποίο ήταν έτοιμο να ανατραπεί. Οι μετανάστες είχαν αποπλεύσει από την Αίγυπτο με προορισμό τη Σικελία, πριν από μία εβδομάδα. Πάνω στο ολλανδικό πλοίο τούς προσφέρθηκε φαγητό, νερό και ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Η Ολλανδία συμμετέχει στην αποστολή της Frontex στη Μεσόγειο με ένα πλοίο και ένα αεροσκάφος. Από την 1η Ιανουαρίου μέχρι τις 5 Ιουνίου φέτος έχουν καταγραφεί περισσότεροι από 2.800 θάνατοι μεταναστών στη Μεσόγειο, κυρίως στη διαδρομή που ακολουθούν από τη Βόρεια Αφρική για να φτάσουν στην Ευρώπη. Πέρυσι, στο ίδιο διάστημα, χάθηκαν στη θάλασσα 3.770 άνθρωποι, σύμφωνα με στοιχεία της UNICEF.