Πολλά τα ερωτήματα μετά το ομοφοβικό μακελλειό στο Ορλάντο των ΗΠΑ
Η έρευνα καλείται να δείξει εάν ο Ομάρ Σεντίκ Μάτιν έδρασε μόνο ή κατόπιν εντολής και να διευκρινιστεί η διαδρομή του μέχρι την επίθεση. Ο δράστης είχε ανακριθεί από το FBI τρεις φορές στο πλαίσιο δύο αστυνομικών ερευνών

Πώς ένας άνθρωπος γνωστός στο FBI για την υιοθέτηση εξτρεμιστικών θέσεων κατόρθωσε να αγοράσει όπλα και να περάσει στην πράξη, σκοτώνοντας τόσους ανθρώπους στο κλαμπ του Ορλάντο; Το ερώτημα επανέρχεται μετ' επιτάσεως λίγες ώρες μετά την αιματηρή επίθεση.

Η έρευνα του FBI επέτρεψε τον εντοπισμό από την Κυριακή του Ομάρ Σεντίκ Μάτιν, 29 ετών, που γεννήθηκε στη Νέα Υόρκη, ως δράστη της επίθεσης κατά του νυκτερινού κέντρου Pulse. Λίγα λεπτά πριν ξεκινήσει την επίθεση, την αιματηρότερη του είδους στην ιστορία των ΗΠΑ, κάλεσε τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης στο νούμερο 911 και δήλωσε πίστη στην οργάνωση Ισλαμικό Κράτος, σύμφωνα με τον αξιωματικό του FBI στο Ορλάντο Ρόναλντ Χόπερ.

Πάντως χθες, για δεύτερη φορά, το Ισλαμικό Κράτος ανέλαβε την ευθύνη για την επίθεση, με ανακοίνωσή του στο δίκτυο Albayan, μετά τις αμφιβολίες που εκφράστηκαν μετά την πρώτη ανάληψη ευθύνης μέσω του πρακτορείου Amaq.

Ένας από τους τραυματίες, ο Έιντζελ Κόλον Τζούνιορ, περιέγραψε στον πατέρα του έναν οπλισμένο άνθρωπο, κύριο του εαυτού του, που έδρασε μεθοδικά. «Περνούσε μπροστά από κάθε έναν που βρισκόταν στο έδαφος και τον πυροβολούσε για να είναι σίγουρος ότι πέθανε», δήλωσε βγαίνοντας από το νοσοκομείο ο πατέρας του. Οι σκηνές που διηγούνται οι μάρτυρες για την επίθεση του Ορλάντο θυμίζουν πολύ τη σφαγή στο παρισινό Bataclan, στις 13 Νοεμβρίου 2015.

Την ίδια στιγμή, σε διάφορα σημεία του πλανήτη, απλός κόσμος αποτίνει φόρο τιμής στα θύματα, μη μπορώντας να πιστέψει το απίστευτο μίσος πίσω από την επίθεση, ενώ διάφορα κτήρια φωταγωγούνται στα χρώματα της σημαίας των ΛΟΑΤ. Σε αμερικανικές πόλεις, πολίτες εξέφρασαν τον θρήνο αλλά και τη διαμαρτυρία τους, κρατώντας πλακάτ κατά της ομοφοβίας αλλά και της ανεξέλεγκτης οπλοκατοχής.

Παλιός γνώριμος
Στο Ορλάντο, καθώς αρχίζουν να οργανώνονται οι πρώτες εκδηλώσεις μνήμης, τα βλέμματα στρέφονται προς την έρευνα, η οποία καλείται να δείξει εάν ο Ομάρ Σεντίκ Μάτιν έδρασε μόνο ή κατόπιν εντολής και να διευκρινιστεί η διαδρομή του μέχρι την επίθεση. Ο Ρόναλντ Χόπερ δήλωσε ότι ο δράστης είχε ανακριθεί από το FBI τρεις φορές στο πλαίσιο δύο αστυνομικών ερευνών. Η πρώτη, το 2013, είχε σχέση με εξτρεμιστικές δηλώσεις στον χώρο της εργασίας του.

Εργαζόταν από το 2007 και μέχρι την επίθεση στη βρετανική G4S, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες υπηρεσιών ασφαλείας στον κόσμο. Έπειτα από έρευνα και αφού συνομίλησε με τους συναδέλφους του, το FBI δεν κατόρθωσε να διαπιστώσει εάν πράγματι ο Ομάρ Μάτιν είχε κάνει τις δηλώσεις αυτές και η ομοσπονδιακή αστυνομία έκλεισε την έρευνα.

Έναν χρόνο αργότερα, ακολούθησε νέα ανάκριση, αυτήν τη φορά με θέμα τις σχέσεις του με τον Μονέρ Μοχάμαντ Αμπουσάλα, έναν Αμερικανό της Φλόριντα που εντάχθηκε στην οργάνωση Ισλαμικό Κράτος, πριν σκοτωθεί σε επίθεση αυτοκτονίας με παγιδευμένο φορτηγό τον Μάιο 2014.

Τότε, το FBI είχε φθάσει στο συμπέρασμα ότι η επαφή μεταξύ των δύο ανδρών ήταν «αμελητέα» και «δεν συνιστά σημαντική σχέση ή απειλή». Ελεύθερος και με λευκό ποινικό μητρώο, ο Ομάρ Μάτιν είχε στην κατοχή δύο άδειες οπλοκατοχής και έτσι μπόρεσε να αγοράσει, δύο ημέρες πριν από την επίθεση, ένα περίστροφο και ένα αυτόματο όπλο.

Ο 29χρονος είχε ταξιδέψει στη Σαουδική Αραβία το 2011 και το 2012, ανακοίνωσε ο εκπρόσωπος για θέματα ασφαλείας του Υπουργείου Εσωτερικών της χώρας αυτής, ο υποστράτηγος Μανσούρ Τούρκι. Σύμφωνα με τον εκπρόσωπο, ο Ματίν συμμετείχε στο ούμρα, το «μικρό προσκύνημα» για δέκα ημέρες τον Μάρτιο του 2011 και για οκτώ ημέρες τον ίδιο μήνα της επόμενης χρονιάς.

«Ο θεός θα κρίνει τους ομοφυλόφιλους»
Ο Σεντίκ Ματίν, πάντως, ο πατέρας του αφγανικής καταγωγής φονιά, εξέφρασε τη θλίψη του σε ένα βίντεο που αναρτήθηκε χθες στην ιστοσελίδα του στο Facebook, στρεφόμενος κατά των γκέι. «Στον Θεό εναπόκειται να κρίνει τους ομοφυλοφίλους για τις πράξεις τους, όχι στους υπηρέτες του. Είμαι θλιμμένος από την είδηση αυτή. Ας οδηγεί ο Θεός τη νεολαία κι ας της επιτρέπει να ακολουθεί το αληθινό Ισλάμ», δηλώνει ο Σεντίκ Ματίν, φορώντας ένα σκούρο κοστούμι και μια κόκκινη και μαύρη γραβάτα και μιλώντας στα ντάρι, μία από τις δύο επίσημες γλώσσες του Αφγανιστάν, μπροστά από μια αφγανική σημαία.

«Είμαι τόσο θλιμμένος απ' αυτό το επεισόδιο και το είπα και στους Αμερικανούς», αναφέρει σ' αυτό το τρίλεπτο μήνυμά του, το οποίο απευθύνει «στον καλό λαό του Αφγανιστάν και σε όλους τους συμπατριώτες μου» και με το οποίο γνωστοποιεί τον θάνατο του γιου του. «Ανακοινώνω εδώ τον θάνατο του γιου μου και αυτό είναι ένα θλιβερό νέο». «Αναρωτιέμαι γιατί το έκανε αυτόν τον ιερό μήνα του Ραμαζανιού», προσθέτει.

«Ο γιος μου, ο Όμαρ Ματίν, ήταν ένας πολύ καλός άνθρωπος. Ήταν παντρεμένος και πατέρας ενός παιδιού. Σεβόταν την οικογένεια», συνεχίζει ο πατέρας του. «Δεν ήξερα ότι είχε αυτό το μίσος στην καρδιά». Εξηγεί πως ο γιος του «εργαζόταν για μια εταιρεία ασφαλείας, η οποία του είχε δώσει ένα όπλο. Δεν καταλαβαίνω. Πήγε σ' αυτό το κλαμπ για ομοφυλόφιλους και σκότωσε πενήντα απ' αυτούς». Σε προηγούμενες δηλώσεις του, ο πατέρας του δράστη είχε αναφέρει ότι ο γιος του είχε εξοργισθεί βλέποντας δύο άνδρες να φιλιούνται μπροστά στη γυναίκα του και το παιδί του.

Ευρύτερο το πρόβλημα
Η σφαγή εντάσσεται σε μία συγκυρία αυξανόμενων μέτρων κατά της κοινότητας των ομοφυλοφίλων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Λίγες ώρες μετά το μακελλειό, η αμερικανική αστυνομία συνέλαβε τον Τζέιμς Χάουλε, 20 ετών, βαριά οπλισμένο, που σκόπευε να επιτεθεί κατά της Gay Pride του Λος Άντζελες. Οι δύο αυτές υποθέσεις δεν σχετίζονται a priori, αλλά εντάσσονται σε ένα αντι-γκέι κλίμα που επιδεινώνεται στη χώρα, κυρίως εδώ και έναν χρόνο.

Στις 26 Ιουνίου 2015, το Ανώτατο Δικαστήριο στην Ουάσινγκτον νομιμοποίησε τον γάμο μεταξύ ομοφυλοφίλων, σε μία ιστορική απόφαση που κάθισε στον λαιμό των εκατομμυρίων συντηρητικών Αμερικανών. Αυτοί υιοθέτησαν την τακτική του ανταρτοπόλεμου που χρησιμοποιούν και κατά των αμβλώσεων: Σηκώνοντας τη σημαία της θρησκευτικής ελευθερίας, προσπάθησαν να ανοίξουν ρήγματα στην ομοσπονδιακή νομοθεσία, υιοθετώντας πολιτειακούς νόμους.

«Βοήθεια! Transgender στην τουαλέτα...»
Η στρατηγική αυτή επικεντρώθηκε τελευταία στα διαφυλικά άτομα, που αποτελούν μικρό τμήμα του αμερικανικού πληθυσμού, αλλά συνδέονται γερά με την κοινότητα των ομοφυλοφίλων μέσω των LGBT (ΛΟΑΤ). Περί τις δώδεκα πολιτείες με ρεπουμπλικανική διακυβέρνηση προσφεύγουν κατά του Μπαράκ Ομπάμα για το αν τα διαφυλικά πρόσωπα θα πρέπει να χρησιμοποιούν τις γυναικείες ή τις ανδρικές τουαλέτες.

Αντιδρώντας στην επίθεση, τα στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος επεδίωξαν να αποκλείσουν την προφανή αιτιολογία του μίσους κατά των ομοφυλοφίλων, για να σκιαγραφήσουν μία τζιχαντιστική επίθεση, χωρίς αμφιβολία φοβούμενοι ότι θα κατηγορηθούν για το αντι-ομοφυλοφιλικό κλίμα που έχουν δημιουργήσει στις ΗΠΑ, ευνοώντας την ανάληψη δράσης από έναν ψυχικά διαταραγμένο άνθρωπο.

Αντίστοιχες κατηγορίες κατά των Ρεπουμπλικανών είχαν διατυπωθεί τον Νοέμβριο 2015, μετά την επίθεση κατά κέντρου οικογενειακού προγραμματισμού στο Κολοράντο, έπειτα από λυσσώδη ρεπουμπλικανική εκστρατεία κατά των αμβλώσεων.

Τους τελευταίους μήνες, στελέχη του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος έκαναν επίσης λυσσώδη εκστρατεία με το θέμα ότι οι κυβερνητικές εγκύκλιοι κατά της διάκρισης κατά των διαφυλικών ατόμων θα είχαν ως αποτέλεσμα «άνδρες να χρησιμοποιούν τις γυναικείες τουαλέτες», κάτι που αμφισβήτησαν οργανώσεις και ειδικοί.

«Δεν θέλω να ξανακούσω ποτέ ότι άτομα της κοινότητας των LGBT στις τουαλέτες αποτελούν απειλή για τη δημόσια ασφάλεια», δήλωσε προχθές ο Τζέρεμι Μος, βουλευτής του Μίσιγκαν και ομοφυλόφιλος. Για τον Μικελάντζελο Σινιορίλε, γνωστό υπερασπιστή των δικαιωμάτων των ομοφυλοφίλων στην Αμερική, η σφαγή του Ορλάντο αποτελεί «υπόμνηση των κινδύνων που διατρέχουν οι LGBT».

Ο αντικυβερνήτης του Τέξας Νταν Πάτρικ, αιχμή του δόρατος της εκστρατείας κατά των δικαιωμάτων των LGBT, έγραψε στον λογαριασμό του στο Twitter τον εξής ψαλμό της Βίβλου: «Ο Θεός δεν εμπαίζεται, εκείνο που θα σπείρει ο άνθρωπος αυτό και θα θερίσει». Με αυτό το μήνυμα θεωρήθηκε ότι ο Νταν Πάτρικ επέρριψε την ευθύνη του μακελλειού του Ορλάντο στους ομοφυλόφιλους. Μπροστά στην κατακραυγή που προκάλεσε, ο Πάτρικ έσπευσε να το διαγράψει.

Και στο παρελθόν
Δεν είναι η πρώτη φορά που η κοινότητα των ομοφυλοφίλων γίνεται στόχος επιθέσεων στις ΗΠΑ. Ο Έρικ Ρούντολφ, ο δράστης της επίθεσης στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Ατλάντα το 1995, είχε προηγουμένως τοποθετήσει μία βόμβα σε μπαρ λεσβιών της πόλης, τραυματίζοντας πέντε ανθρώπους. Μετά τη σφαγή του Ορλάντο, οι Αρχές κάλεσαν τους κατοίκους της πόλης να δώσουν αίμα για τους τραυματίες.

«Εξαιτίας του καθεστώτος διακρίσεων, η πράξη αυτή είναι απαγορευμένη για τους ομοφυλόφιλους», δήλωσε ο Μικελάντζελο Σινιορίλε, υπενθυμίζοντας τους αυστηρούς κανόνες που έχουν επιβληθεί για το θέμα από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Προχθές το Twitter κατακλύσθηκε από εκκλήσεις για τη άρση της απαγόρευσης αιμοδοσίας για την κοινότητα των γκέι.

Στο πολιτικό επίκεντρο
Την ίδια στιγμή, η δημόσια συζήτηση που ξέσπασε μετά την επίθεση μεταφέρθηκε στο γήπεδο των προεδρικών εκλογών. Η υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών για την προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών, η Χίλαρι Κλίντον, σε δηλώσεις της χθες για το μακελλειό, είπε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να βρουν έναν τρόπο να κρατήσουν τη χώρα ασφαλή χωρίς να δαιμονοποιούν τους Αμερικανούς μουσουλμάνους.

Η Κλίντον κάλεσε «για πολιτική, όχι κομματική ηγεσία» την επομένη της επίθεσης στο Ορλάντο, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ, ο επίδοξος υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για την προεδρία, κάλεσε για τον έλεγχο των τζαμιών στις Ηνωμένες Πολιτείες και επανέλαβε την πρότασή του για μια προσωρινή απαγόρευση στην είσοδο μουσουλμάνων στη χώρα.

Σε πολλές τηλεοπτικές συνεντεύξεις της η Κλίντον είπε πως θα υποστήριζε αυστηρότερα μέτρα για την αποτροπή επιθέσεων από «μοναχικούς λύκους» και κάλεσε για στενότερη εποπτεία του διαδικτύου. Είπε πως, την ίδια στιγμή, είναι δεσμευμένη στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων των Αμερικανών μουσουλμάνων.

«Δεν μπορούμε να δαιμονοποιούμε, να δημαγωγούμε και να κηρύσσουμε τον πόλεμο σε μια ολόκληρη θρησκεία. Αυτό είναι απλώς επικίνδυνο», δήλωσε η Κλίντον στο τηλεοπτικό δίκτυο MSNBC. Κάλεσε επίσης να γίνουν βήματα για να εμποδιστούν οι άνθρωποι που βρίσκονται στη λίστα απαγόρευσης αεροπορικών ταξιδιών των ΗΠΑ από το να αγοράζουν όπλα και είπε ότι η ενδεχόμενη επιβολή περιορισμών στα επιθετικά όπλα πρέπει να αποτελέσει μέρος της δημόσιας συζήτησης.

Ο Τραμπ επέρριψε την ευθύνη στη μουσουλμανική κοινότητα για το ότι δεν αναφέρει (στις Αρχές) ανθρώπους όπως ο άνδρας που πραγματοποίησε την επίθεση στο Ορλάντο. «Θα διαπιστώσετε ότι πολλοί άνθρωποι που τον ήξεραν αισθάνονταν ότι ήταν τρελός... (ότι) κάτι τέτοιο θα συνέβαινε», δήλωσε ο Τραμπ σε τηλεφωνική συνέντευξή του στο CNN. «Άνθρωποι που τον γνώριζαν, η πρώην σύζυγος, άλλοι άνθρωποι. Δεν τους αναφέρουν.

Για κάποιο λόγο η μουσουλμανική κοινότητα δεν αναφέρει ανθρώπους όπως αυτός». Ο Τραμπ είπε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες χρειάζονται καλύτερη συλλογή πληροφοριών μέσω των μυστικών υπηρεσιών, προκειμένου να αποτρέψουν τέτοια γεγονότα. «Πρέπει να κοιτάμε τα τεμένη... και πρέπει να κοιτάμε την κοινότητα», είπε.

Αναπροσαρμογή του αριθμού
Στο μεταξύ, η αμερικανική ομοσπονδιακή αστυνομία αναθεώρησε χθες, από 50 σε 49, τον αριθμό των νεκρών της επίθεσης στο Ορλάντο, διευκρινίζοντας ότι στον αρχικό απολογισμό περιλαμβανόταν και ο δράστης. «Νομίζω πως ο αριθμός που δόθηκε ως απολογισμός σε μια δεδομένη στιγμή περιλάμβανε τον δράστη.

Δεν περιλαμβάνουμε τον δράστη στα θύματα», εξήγησε ο Πολ Γουαϊζόπαλ, πράκτορας του FBI στον οποίο έχει ανατεθεί η έρευνα, σε συνέντευξη Τύπου. Εκτός από τους 49 θανάτους, η επίθεση προκάλεσε τον τραυματισμό περισσότερων από 50 ανθρώπων, ορισμένοι από τους οποίους βρίσκονται σε σοβαρή κατάσταση.

Καταδίκη από τον Πρόεδρο
Σημειώνεται ότι χθες, με γραπτή δήλωση, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης καταδίκασε την τρομοκρατική επίθεση στο Ορλάντο. «Τέτοιες άνανδρες πράξεις προκαλούν τον αποτροπιασμό της διεθνούς κοινότητας, αλλά και κάθε ευνομούμενου κράτους ξεχωριστά, ισχυροποιώντας ακόμη περισσότερο την αποφασιστικότητά της για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας», αναφέρεται. Εξέφρασε, παράλληλα, ειλικρινή συλλυπητήρια προς τις οικογένειες των θυμάτων, την κυβέρνηση και τον λαό των Ηνωμένων Πολιτειών.

Στη διαμάχη του Brexit
Στην άλλη πλευρά της θάλασσας, η οργάνωση Leave.EU, που προασπίζεται την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, κατηγορήθηκε χθες ότι θέλει να εκμεταλλευτεί με «άτιμο» τρόπο το μακελλειό με τους 49 νεκρούς στο ένα γκέι κλαμπ στο Ορλάντο. Το Leave.EU ανήρτησε μια φωτογραφία στον λογαριασμό του @LeaveEUOfficial στον ιστότοπο κοινωνικής δικτύωσης Twitter, όπου απεικονίζονται μαχητές της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος, ενώ συνοδευόταν από το μήνυμα:

«Ο ισλαμικός εξτρεμισμός αντιπροσωπεύει μια πραγματική απειλή για τον δικό μας τρόπο ζωής. Αντιδράστε τώρα προκειμένου να μην υποστούμε μια κτηνωδία όπως εκείνη του Ορλάντο στην πατρίδα μας». «Η ελεύθερη διακίνηση των καλάσνικοφ στην Ευρώπη βοηθά τους τρομοκράτες. Ψηφίστε για μεγαλύτερη ασφάλεια την 23η Ιουνίου. Ψηφίστε "αποχώρηση" (από την ΕΕ)», υπογραμμίζεται επίσης στο μήνυμα της οργάνωσης που τάσσεται υπέρ του Brexit και συνδέεται με το ευρωφοβικό κόμμα Ukip. Το εν λόγω tweet διαγράφθηκε μία ώρα αργότερα από τον λογαριασμό.

Η επίσημη εκστρατεία «Vote Leave», που κρατάει αποστάσεις από την οργάνωση Leave.EU, διαχώρισε τη θέση της από την ανάρτηση. Ο πρώην δήμαρχος του Λονδίνου Μπόρις Τζόνσον, ένας από τους επικεφαλής της εκστρατείας υπέρ του Brexit, δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η εκστρατεία του δεν έχει καμία σχέση με το μήνυμα του Leave.EU και είναι «πολύ, πολύ σημαντικό» να μην επιχειρήσει κανείς να αποκομίσει πολιτικά οφέλη από την τραγωδία.

«Είναι πραγματικά επαίσχυντο» αντέδρασε η υπουργός Παιδείας Νίκι Μόργκαν, που υποστηρίζει τον πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον στην εκστρατεία υπέρ της παραμονής στην ΕΕ. Η Χίλαρι Μπεν, η υπεύθυνη Εξωτερικών Υποθέσεων του Εργατικού Κόμματος, χαρακτήρισε επίσης το tweet «αναξιοπρεπές και δειλό». «Η αλληλεγγύη, είτε πρόκειται για το Ορλάντο, το Παρίσι είτε τις Βρυξέλλες, αποτελεί το καλύτερο όπλο εναντίον της τρομοκρατίας» προσέθεσε.