ΑΚΟΜΑ ΚΑΙ ΑΝ ΤΑ ΚΑΤΑΦΕΡΕΙ, ΘΑ ΒΡΕΘΕΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΗ ΜΕ ΣΕΙΡΑ ΑΠΟ ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ

Σε ένα μήνα, περίπου, οι Ισπανοί ψηφοφόροι καλούνται και πάλι στις κάλπες, μετά την αποτυχία των κομμάτων να καταλήξουν σε σχηματισμό νέας κυβέρνησης, που θα απέτρεπε κάτι τέτοιο

Παρόλο που οι σφυγμομετρήσεις δεν δείχνουν μεγάλη αλλαγή στις διαθέσεις του εκλογικού σώματος, μια νέα συμμαχία, ανάμεσα στο Podemos, την Ενωμένη Αριστερά και άλλα κόμματα, θα μπορούσε να μετατρέψει το εκλογικό σύστημα σε πλεονέκτημά της

Οι Ισπανοί επιστρέφουν στις κάλπες στις 26 Ιουνίου, έξι μήνες μετά τις γενικές εκλογές που συγκλόνισαν το πολιτικό κατεστημένο. Τον περασμένο Δεκέμβριο, το κόμμα Podemos (Μπορούμε), που είναι αντίθετο στην πολιτική της λιτότητας, και το νεοφιλελεύθερο Τσιουνταντάνος (Πολίτες), και τα δύο νέα στη Βουλή, κέρδισαν 69 και 40 έδρες αντίστοιχα, τερματίζοντας δεκαετίες δικομματισμού και καθιστώντας αναπόφευκτο ένα σύστημα κυβερνητικού συνασπισμού.

Αλλά χωρίς συντηρητική ή προοδευτική πλειοψηφία οι διαπραγματεύσεις σύντομα κατέληξαν σε αδιέξοδο και ο βασιλιάς στην αρχή του Μαΐου ήταν υποχρεωμένος από το Σύνταγμα να προκηρύξει νέες εκλογές. (Η Ισπανία, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία, εξακολουθεί να έχει συνταγματική μοναρχία). Οι εκλογές του Ιουνίου, στην ουσία ο δεύτερος γύρος, ίσως τελικά σπάσουν το αδιέξοδο.

Οι σφυγμομετρήσεις

Παρόλο που οι σφυγμομετρήσεις δεν δείχνουν μεγάλη αλλαγή στις διαθέσεις του εκλογικού σώματος, μια νέα συμμαχία, ανάμεσα στο Podemos, την Ενωμένη Αριστερά και άλλα κόμματα, θα μπορούσε να μετατρέψει το εκλογικό σύστημα σε πλεονέκτημά της, αυξάνοντας κατά 25% τη μεικτή δυναμικότητα των κομμάτων. Αυτή η συμμαχία Unidos Podemos (Ενωμένοι Μπορούμε), θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για τη δημιουργία ενός προοδευτικού κυβερνητικού συνασπισμού με τη συμμετοχή του Podemos, της Ενωμένης Αριστεράς και του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE). Όπως συμβαίνει και με τον κεντροαριστερό κυβερνητικό συνασπισμό της Πορτογαλίας, θα μπορούσε να αντισταθεί στις απάνθρωπες, πολλές φορές, πολιτικές της λιτότητας και να αλλάξει την ισορροπία της δύναμης στην ίδια την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρόοδος Ενωτικής Αριστεράς

Η Ενωμένη Αριστερά έχει κάνει πολλά βήματα προόδου. Κάτω από την ηγεσία του χαρισματικού ηγέτη του Ισπανικού Κομμουνιστικού Κόμματος, Αλμπέρτο Γκαρσόν, κατάφερε να ξεπεράσει εσωτερικές έριδες, σκάνδαλα διαφθοράς και την αποχώρηση σημαντικών κομματικών στελεχών. Μπήκε στη διαδικασία της δημοκρατικής ανανέωσης της παλιάς Αριστεράς της Ισπανίας και ο Γκαρσόν προωθεί μια συνεργασία με το Ρodemos, παρά τις αντιρρήσεις της παλιάς φρουράς του κόμματος και τις διαφορές με το Ρodemos σε καίρια ζητήματα όπως είναι η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ και η διατήρηση της μοναρχίας στην Ισπανία.

Επίσης σε μια χειρονομία καλής θέλησης ο Γκαρσόν δέχτηκε το όνομά του να μπει στην πέμπτη θέση του εκλογικού καταλόγου, αντί της τρίτης που παραχωρήθηκε στο Ρodemos. Παρόλα αυτά, δεν είναι σίγουρο πως οι σοσιαλιστές θα δεχτούν να συνεργαστούν με την Ενωμένη Αριστερά, προτιμώντας να πάνε με το Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) και να το διατηρήσουν έτσι στην εξουσία.

Παραμένουν οι προκλήσεις στην οικονομία

Σχεδόν οκτώ χρόνια μετά τη μεγάλη οικονομική κρίση που έφερε την Ισπανία στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, η οικονομική κατάσταση σε αυτήν τη χώρα εξακολουθεί να είναι μια από τις χειρότερες στην Ευρώπη. Παρόλο που ο ρυθμός ανάπτυξης ήταν σε ποσοστό 3%, οι ανισότητες αυξήθηκαν δραματικά, ενώ το επίσημο ποσοστό της ανεργίας έφτασε στο 21% και στο 45,5% ανάμεσα στους νέους. Τα ημερήσια συμβόλαια εργασίας αυξήθηκαν κατά 25% τον περασμένο χρόνο. Από τον Ιανουάριο ώς τον Μάρτιο φέτος, υπογράφηκαν 429.000 ημερήσια συμβόλαια εργασίας στην Ισπανία, τα διπλάσια την ίδια περίοδο του 2007, όταν ξέσπασε η κρίση.

Η ανεργία μαστίζει την κοινωνία με περισσότερο χτυπημένες, σε ποσοστό 18,5% τις γυναίκες, οι οποίες για καθημερινή εργασία 8 ωρών κερδίζουν λιγότερα από 1.000 ευρώ τον μήνα. Η ανεργία στους άνδρες ανέρχεται σε ποσοστό 9%. Η UNICEF επισημαίνει ότι ένα τρίτο των παιδιών της Ισπανίας κινδυνεύουν από το φάσμα της φτώχιας και του κοινωνικού αποκλεισμού. «Ακραία ανασφάλεια και έλλειψη ευκαιριών έχουν παγιδεύσει ολόκληρη γενιά παιδιών και νέων ενηλίκων», αναφέρει για την Ισπανία η UNICEF. Οι οικονομικοί μετανάστες έχουν τριπλασιαστεί από το 2008 και εκατοντάδες χιλιάδες νέοι Ισπανοί, πολλοί με διπλώματα ανώτατων σπουδών, έχουν φύγει για τη Βρετανία, τη Γερμανία, τη Γαλλία και τη Λατινική Αμερική.

Σύμπτωμα δυσλειτουργίας…

Τα ντόπια και διεθνή ΜΜΕ αποκαλούν τις επαναληπτικές εκλογές σύμπτωμα δυσλειτουργίας. «Οι ανεγκέφαλοι πολιτικοί της Ισπανίας απέτυχαν να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων και υπεράνω των προσωπικών φιλοδοξιών και αντιπαλοτήτων», ενώ χωρίς υπευθυνότητα άφησαν τη χώρα τους στο έλεος του Θεού και σε πλήρη σύγχυση, έγραψαν οι Τάιμς της Νέας Υόρκης σε κύριο άρθρο τους τον περασμένο μήνα. Η ίδια εφημερίδα επισήμανε πως ένας ευγενής λαός, όπως είναι ο ισπανικός, εγκαταλείφθηκε από αναποτελεσματικές κυβερνήσεις.

Οι Τάιμς αναφέρθηκαν επίσης στην απουσία πολιτικής ηγεσίας στην Ισπανία. Αλλά και οι περισσότερες ισπανικές εφημερίδες θεωρούν το αδιέξοδο ως πολιτική αποτυχία. Δεν συμφωνούν εντούτοις και όλοι. «Προσωπικά πιστεύω πως η επανάληψη των εκλογών είναι καλά νέα», λέει ο ηθοποιός Αλμπέρτο Σαν Χουάν, από τα κορυφαία ιδρυτικά μέλη του Ρodemos. «Μια προοδευτική συμμαχία δεν στάθηκε δυνατό να επιτευχθεί, από τη στιγμή που το Σοσιαλιστικό Κόμμα ξεκαθάρισε πως δεν είναι έτοιμο να εγκαταλείψει τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές που οδήγησαν στην τωρινή καταστροφή».

Ο Ραχόι και οι άλλοι

Έχοντας στο τιμόνι τον Πρωθυπουργό Μαριάνο Ραχόι, το Λαϊκό Κόμμα (Παρτίδο Ποπουλάρ), από παράδοση φανατικά συντηρητικό κόμμα της Ισπανίας, παραμένει στην εξουσία μέχρις ότου σταθεί δυνατό να σχηματισθεί νέα κυβέρνηση. Αλλά με το πέρασμα του χρόνου βουλιάζει ολοένα και περισσότερο στη κινούμενη άμμο της διαφθοράς. Είναι αναρίθμητα τα σκάνδαλα που έχουν έρθει στο φως της δημοσιότητας από το 2009 και αυτό σε μεγάλο βαθμό οφείλεται στην αντίσταση των δικαστών να χαλιναγωγηθούν όπως επίσης και στα ΜΜΕ, που όσο πάει και γίνονται πιο ανεξάρτητα.

Οι τελευταίες αποκαλύψεις, τον Απρίλιο, σχετίζονται με το σκάνδαλο των εγγράφων του Παναμά και οδήγησαν σε παραίτηση του Χοσέ Μανουέλ Σόρια, Υπουργού Βιομηχανίας, Ενέργειας και Τουρισμού, που εθεωρείτο ο επικρατέστερος να αντικαταστήσει τον Ραχόι στην ηγεσία του κόμματος. Τα τέσσερα τελευταία χρόνια το ΡΡ προκάλεσε μεγάλο διχασμό στην Ισπανία. Έχοντας την πλειοψηφία των εδρών στη Βουλή, η κυβέρνηση του Ραχόι μπόρεσε να περάσει πολυάριθμους αντιλαϊκούς νόμους, από τις εργατικές μεταρρυθμίσεις ώς τον νόμο mordaza που ποινικοποιεί, ανάμεσα στα άλλα, πολλά είδη δημόσιων συγκεντρώσεων καθώς και δημοσιεύματα που σχετίζονται με την Αστυνομία.

Η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη είναι ένας άλλος τομέας που δοκιμάζεται σκληρά στην Ισπανία. Οι απόψεις των κομμάτων διίστανται δραματικά και εδώ. Για πολλούς η απόφαση της Αριστεράς να ενώσει τις δυνάμεις της δίνει κάποιες ελπίδες για ουσιαστική αλλαγή στο πολιτικό σκηνικό της Ισπανίας στις επερχόμενες εκλογές του Ιουνίου. Άλλοι όμως αναρωτιούνται πώς είναι δυνατό να επιτευχθεί κάποια αλλαγή τη στιγμή που οι ηγέτες των κομμάτων είναι οι ίδιοι που οδήγησαν τη χώρα στο σημερινό αδιέξοδό της.