ΑΥΤΗ ΕΙΝΑΙ Η ΔΙΑΦΟΡΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΥΣ ΠΟΥ ΑΛΛΑΞΕ ΤΗ ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ

Και όμως, ηγέτες χωρών της Μέσης Ανατολής σπεύδουν στη Μόσχα για να συναντήσουν τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ κανείς δεν πηγαίνει στην Ουάσιγκτον για μια συνάντηση με τον Μπαράκ Ομπάμα…

· Η απόφαση του Πούτιν, να επέμβει στρατιωτικά στη Συρία, εξασφάλισε τη διατήρηση του καθεστώτος Άσαντ, ενώ περιόρισε δραματικά την απομόνωση που είχε επιβληθεί στη Ρωσία μετά τις περιπέτειές της στην Ουκρανία με την προσάρτηση της Κριμαίας

· Το πρόσφατο ταξίδι του Ομπάμα στη Σαουδική Αραβία δεν στάθηκε αρκετό για να ανατρέψει την εντύπωση της αδυναμίας των Ην. Πολιτειών να πρωταγωνιστήσουν, ή να ανατρέψουν την ισορροπία της δύναμης στην περιοχή

· Οι αραβικές χώρες του Κόλπου ανησυχούν από την αυξανόμενη δύναμη του Ιράν και τρέμουν για το Ισλαμικό Κράτος, ενώ είναι σχεδόν πεπεισμένες πως η αμερικανική κυβέρνηση δεν θα κάνει το παραμικρό για να περιορίσει τις φιλοδοξίες της Τεχεράνης για ηγεμονία στην περιοχή.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν σημαντικά μεγαλύτερη στρατιωτική δύναμη σήμερα στη Μέση Ανατολή από ό,τι η Ρωσία - οι Αμερικανοί διατηρούν στην περιοχή 35.000 στρατιώτες και εκατοντάδες αεροσκάφη, ενώ οι Ρώσοι 2.000 στρατιώτες (ένας μάλιστα σκοτώθηκε αυτήν τη βδομάδα στη Συρία) και ίσως 50 αεροσκάφη. Και όμως, ηγέτες χωρών της Μέσης Ανατολής σπεύδουν στη Μόσχα για να συναντήσουν τον Ρώσο Πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, ενώ κανείς δεν πηγαίνει στην Ουάσιγκτον για μια συνάντηση με τον Μπαράκ Ομπάμα. Πριν από μερικές εβδομάδες, ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου ταξίδεψε στη ρωσική πρωτεύουσα για συνομιλίες με τον κ. Πούτιν. Ήταν η δεύτερη επίσκεψή του εκεί από το περασμένο φθινόπωρο. Ο Βασιλιάς Σαλμάν της Σαουδικής Αραβίας έχει προγραμματίσει επίσκεψη στη Μόσχα, ενώ ο ηγέτης της Αιγύπτου Σίσι και άλλοι ηγέτες αραβικών κρατών έχουν προγραμματίσει παρόμοιες συναντήσεις.

Γιατί συμβαίνει αυτό και γιατί Άραβες και Ισραηλινοί ηγέτες δείχνουν να μην έχουν την παραμικρή διάθεση να συναντηθούν με τον Πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα; «Γιατί οι προθέσεις και η αντίληψη είναι πιο ελκυστικές από τη δύναμη», απαντά ο Ντένις Ρος, Αμερικανός διπλωμάτης και πολλά χρόνια απεσταλμένος των Ηνωμένων Πολιτειών στη Μέση Ανατολή. Οι Ρώσοι δείχνουν μεγαλύτερη αποφασιστικότητα να χρησιμοποιήσουν την πυγμή τους, προκειμένου να επηρεάσουν την ισορροπία της δύναμης στην περιοχή, ενώ οι Αμερικανοί όχι.

Η απόφαση του Πούτιν, να επέμβει στρατιωτικά στη Συρία, εξασφάλισε τη διατήρηση του καθεστώτος Άσαντ, ενώ περιόρισε δραματικά την απομόνωση που είχε επιβληθεί στη Ρωσία, μετά τις περιπέτειές της στην Ουκρανία με την προσάρτηση της Κριμαίας. Η γενική παγκόσμια θεώρηση του Πούτιν είναι εντελώς αντίθετη από αυτήν του Ομπάμα. Ο Αμερικανός Πρόεδρος πιστεύει στη χρήση βίας μονάχα στην περίπτωση που κινδυνεύσει άμεσα η ασφάλεια της χώρας του.

Η φιλοσοφία του για την προστασία των αμερικανικών συμφερόντων περιορίζεται μονάχα σε προληπτικές επιθέσεις εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Δεν αποκλείεται να πηγάζει από τις τραγικές αποτυχίες των Αμερικανών στο Ιράκ και το Αφγανιστάν. Γι' αυτό και διστάζει να κάνει περισσότερα στη Συρία, σε μια εποχή που ο εμφύλιος πόλεμος έχει προκαλέσει τραγική ανθρωπιστική καταστροφή, μια προσφυγική κρίση που απειλεί να υπονομεύσει την Ευρωπαϊκή Ένωση και να ενισχύσει ακόμα περισσότερο την παρουσία του Ισλαμικού Κράτους. Ο Ομπάμα πιστεύει επίσης πως ο Πούτιν δεν κερδίζει, αλλά χάνει ύστερα από την εμπλοκή του στη Συρία.

«Αλλά στη Μέση Ανατολή οι πράξεις του Πούτιν είναι αυτές που μετρούν για τους φίλους και τους αντιπάλους μας», εκτιμά ο Αμερικανός διπλωμάτης. Η Σαουδική Αραβία αποφάσισε να επέμβει στην Υεμένη, γιατί ανησυχούσε από την απόφαση των Ηνωμένων Πολιτειών να έρθουν σε συμφωνία με το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Από τότε που ανακοινώθηκε η συμφωνία, η Τεχεράνη σήκωσε κεφάλι, στέλνει στρατό στη Συρία, στέλνει Φρουρούς της Ισλαμικής Επανάστασης για να πολεμήσουν ενάντια στους αντιπάλους του Άσαντ, στέλνει όπλα στην αντιπολίτευση του Μπαχρέιν και στην αντιπολίτευση μέσα στη Σαουδική Αραβία, ενώ δοκιμάζει βαλλιστικούς πυραύλους χωρίς την παραμικρή αντίδραση από την Ουάσιγκτον.

Πιέζει η πτώση στην τιμή του πετρελαίου

Η ρωσική παρουσία επίσης δεν έχει βοηθήσει. Η στρατιωτική παρέμβαση του Κρεμλίνου ανέτρεψε την κατάσταση στη Συρία, ενώ σε αντίθεση με αυτά που πιστεύει ο κ. Ομπάμα, έχει βάλει τους Ρώσους σε πιο ισχυρή θέση, χωρίς το κόστος γι' αυτούς να είναι μεγάλο. Όχι μόνο δεν τιμωρούνται για την επέμβασή τους στη Συρία, αλλά ο ίδιος ο αρχηγός του Λευκού Οίκου τηλεφωνεί στον Πούτιν και τον παρακαλάει να ασκήσει πιέσεις στον Άσαντ, παραδεχόμενος έτσι ποιος έχει το πάνω χέρι στη Μέση Ανατολή. Αυτό το βλέπουν οι ηγέτες χωρών της Μέσης Ανατολής, με αποτέλεσμα να σπεύδουν στη Μόσχα, προκειμένου να διασφαλίσουν τα συμφέροντα των χωρών τους, κάτι που δεν μπορούν να τους το εγγυηθούν οι Αμερικανοί.

«Οι περισσότεροι θα προτιμούσαν να δουν τον Πούτιν να χάνει, αλλά αυτό δεν συμβαίνει», επισημαίνει ο Ρος. Που σπεύδει να προσθέσει ότι αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ην. Πολιτείες είναι αδύναμες, ενώ η Ρωσία ισχυρή. Οικονομικά η Ρωσία έχει τεράστιο πρόβλημα, ενώ η πτώση στην τιμή του πετρελαίου τής πρόσθεσε και άλλο, γεγονός που σπρώχνει τον Πούτιν να παίξει μεγαλύτερο ρόλο στην παγκόσμια σκακιέρα, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μέσης Ανατολής.

Το ταξίδι του Ομπάμα στη Σαουδική Αραβία

Αλλά το πρόσφατο ταξίδι του Ομπάμα στη Σαουδική Αραβία δεν στάθηκε αρκετό, για να ανατρέψει την εντύπωση της αδυναμίας των Ην. Πολιτειών να πρωταγωνιστήσουν ή να ανατρέψουν την ισορροπία της δύναμης στην περιοχή. Οι αραβικές χώρες του Κόλπου ανησυχούν από την αυξανόμενη δύναμη του Ιράν και τρέμουν για το Ισλαμικό Κράτος, ενώ είναι σχεδόν πεπεισμένες πως η αμερικανική κυβέρνηση δεν θα κάνει το παραμικρό για να περιορίσει τις φιλοδοξίες της Τεχεράνης για ηγεμονία στην περιοχή. Οι Άραβες και οι Ισραηλινοί ηγέτες δεν ελπίζουν πλέον το παραμικρό από τη σημερινή αμερικανική κυβέρνηση και στρέφουν το ενδιαφέρον τους στο ποιος θα είναι ο επόμενος ένοικος του Λευκού Οίκου.

Ξέρουν πως οι Ρώσοι δεν είναι ιδανικοί για την περιφρούρηση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή και βασίζονται στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αναλάβουν αυτόν τον ρόλο. Παρά ταύτα, με τη σημερινή κυβέρνηση Ομπάμα πολλοί στενοί σύμμαχοι των Αμερικανών αρχίζουν να καταλαβαίνουν πως πρέπει να πάρουν τις τύχες τους στα χέρια τους. Αλλά για να γίνει αυτό, θα πρέπει να έχουν την εγγύηση πως η Ουάσιγκτον θα τους στηρίξει.

Η Σαουδική Αραβία, για παράδειγμα, δεν θα εμπλεκόταν σε έναν πόλεμο σαν αυτόν της Υεμένης, που όπως φαίνεται δεν μπορεί να τον κερδίσει από μόνη της, αν ήξερε πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα περιόριζαν στο ελάχιστο τις επεκτατικές βλέψεις της Τεχεράνης. Και οι άλλες αραβικές χώρες θα αντιδρούσαν πιο ενεργά εναντίον του Ισλαμικού Κράτους, αν οι Αμερικανοί τους έδιναν την εντύπωση πως αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο των φανατικών τζιχαντιστών, όπως τον αντιλαμβανόντουσαν αυτές εδώ και πολύ καιρό, και μάταια έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου στην Ουάσιγκτον.

Προτάσεις Ντένις Ρος για να μετριαστούν οι κακές εντυπώσεις

Ο Ντένις Ρος προτείνει αλλαγή πλεύσης στην αμερικανική εξωτερική πολιτική στη Μέση Ανατολή, ώστε να μετριαστούν οι κακές εντυπώσεις για τους στόχους της. Ζητά πιο σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν, ώστε να σταματήσει ενέργειες που έρχονται σε αντίθεση με τα όσα έχει συμφωνήσει με τη Δύση, προκειμένου να αρθούν οι σε βάρος του κυρώσεις. Προτείνει συνεργασία με το Ισραήλ και τα μετριοπαθή αραβικά κράτη, ώστε να υποχρεωθεί το Ιράν να σταματήσει να χρησιμοποιεί τους ενόπλους σιίτες στην προσπάθεια να υπονομεύσουν τα καθεστώτα της περιοχής.

Θέλει να εξοπλισθούν οι σουνιτικές φυλές στο Ιράκ, αν ο Πρωθυπουργός αυτού του τόπου Χαϊντέρ αλ Αμπαντί συνεχίσει να εμποδίζεται να το πράξει από τους Ιρανούς, ενώ στην κρίση της Συρίας πρέπει να καταστεί σαφές στο καθεστώς του Άσαντ πως, εκτός και αν συμμορφωθεί με τις αρχές της συμφωνίας της Βιένης (κατάπαυση του πυρρός, άνοιγμα ανθρωπιστικών διαδρόμων, διαπραγματεύσεις και πολιτική μετάβαση), οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα έχουν άλλη επιλογή από τη δημιουργία με τους Συμμάχους τους ζωνών απαγόρευσης πτήσεων, παρόμοιων με αυτές που είχαν δημιουργηθεί στη Λιβύη και στο Ιράκ την εποχή του Σαντάμ Χουσεΐν.

Αυτό, φυσικά, που δεν λέει ο Ρος είναι ότι αυτές οι ζώνες δημιουργήθηκαν μετά από έγκριση του ΣΑ του ΟΗΕ, στο οποίο σήμερα η Ρωσία και η Κίνα θέτουν βέτο λόγω της παράνομης συμπεριφοράς των Δυτικών, κυρίως των Βρετανών και των Γάλλων, οι οποίοι στη Λιβύη χρησιμοποίησαν επίγειες στρατιωτικές δυνάμεις για να ανατρέψουν το καθεστώς του Καντάφι. Αυτό δεν περιλαμβανόταν στα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Η εντολή ήταν να προστατευθεί ο άμαχος πληθυσμός και όχι να δολοφονηθεί ο Καντάφι.

Στο Ιράκ, οι Αμερικανοί στρατιώτες συνέλαβαν ως αιχμάλωτο πολέμου τον Σαντάμ Χουσεΐν και τον παρέδωσαν για να τον δικάσουν οι αντίπαλοί του φανατικοί οπαδοί ισλαμιστές του ενισχυόμενου από το Ιράν Μοκτάντα Σαντρ, που ύστερα από δίκη-παρωδία τον καταδίκασαν σε θάνατο και τον παρέδωσαν στους ισλαμιστές που τον κρέμασαν. Αμερικανοί στρατιώτες σκότωσαν στο Τικρίτ όχι μόνο τους δυο γιους του αλλά και τα εγγόνια του, μικρά παιδιά, ώστε να μην υπάρχει κανένα αρσενικό μέλος της οικογένειάς του που κάποια ημέρα να εκδικηθεί αυτά που έγιναν στο Ιράκ.