Διαμάχη μεταξύ Βρετανίας και Νιγηρίας, μετά από δηλώσεις του Ντέιβιντ Κάμερον
Ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας χαρακτήρισε τη χώρα της Αφρικής «απίθανα διεφθαρμένη», με τον Πρόεδρο της Νιγηρίας να λέει ότι η χώρα του δεν απαιτεί «συγγνώμη», ζητώντας όμως να επιστραφούν οι περιουσίες που αποκτήθηκαν με απάτη και τις οποίες έχουν κρυμμένες στο Ηνωμένο Βασίλειο Νιγηριανοί

H Βρετανία φιλοξενεί σήμερα μια σύνοδο κατά της διαφθοράς, παρότι ορισμένα από τα υπερπόντια εδάφη της είναι στο στόχαστρο για την υπερβολικά μεγάλη εύνοιά τους απέναντι σε κεφάλαια, η προέλευση των οποίων δεν είναι πάντα ξεκάθαρη.

Ένεκα της σημερινής συνόδου δεν έλειψαν οι διαμάχες μεταξύ των κρατών, καθώς ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον είπε, απευθυνόμενος στη βασίλισσα Ελισάβετ Β', ότι οι ηγέτες «απίθανα διεφθαρμένων» χωρών, όπως η Νιγηρία και το Αφγανιστάν, πρόκειται να συμμετάσχουν στη διεθνή διάσκεψη. Βίντεο που μεταδόθηκε από το τηλεοπτικό δίκτυο ITN, κατέγραψε όσα είπε ο Κάμερον, ο οποίος συζητούσε με τη βασίλισσα για τη διάσκεψη αυτή τον περασμένο μήνα.

Η Νιγηρία και το Αφγανιστάν
«Θα έχουμε τους Νιγηριανούς - στην πραγματικότητα θα έλθουν αρκετοί ηγέτες απίθανα διεφθαρμένων χωρών στη Βρετανία», συνέχισε ο Κάμερον και πρόσθεσε: «Η Νιγηρία και το Αφγανιστάν - πιθανόν δύο από τις πιο διεφθαρμένες χώρες στον κόσμο». Η Βασίλισσα, η οποία γενικά αποφεύγει κάθε πολιτικής φύσης σχόλιο, δεν απάντησε σε όσα είπε ο Κάμερον.

Αλλά ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρι Τζάστιν Ουέλμπι σημείωσε: «όμως αυτός ο συγκεκριμένος Πρόεδρος δεν είναι διεφθαρμένος». Μετά τα σχόλια που έκανε ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας, ο Πρόεδρος της Βουλής των Κοινοτήτων Τζον Μπέρκοου επιστράτευσε γνήσιο βρετανικό χιούμορ: «Να συμπεράνω ότι έρχονται με τα δικά τους έξοδα»;

«Δεν ζητούμε συγγνώμη»
Τα λεγόμενα του Κάμερον προκάλεσαν την αντίδραση του Προέδρου της Νιγηρίας Μουχαμαντού Μπουχάρι, ο οποίος ανέφερε ότι η χώρα του δεν απαιτεί από τον Βρετανό Πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον να ζητήσει συγγνώμη, επειδή χαρακτήρισε τη μεγάλη αφρικανική χώρα «εξαιρετικά διεφθαρμένη», αλλά μάλλον να επιστρέψει τα περιουσιακά στοιχεία που αποκτήθηκαν με απάτη και τα οποία έχουν κρυμμένα στο Ηνωμένο Βασίλειο Νιγηριανοί, δήλωσε από το Λονδίνο. «Δεν θα απαιτήσω από οποιονδήποτε να ζητήσει συγγνώμη. Όλο κι όλο που ζητώ είναι η επιστροφή των περιουσιακών στοιχείων», δήλωσε ο Μπουχάρι στο πλαίσιο μιας διάσκεψης κατά της διαφθοράς στη βρετανική πρωτεύουσα.

«Αυτό ζητώ. Τι να την κάνω τη συγγνώμη;» πρόσθεσε, χειροκροτούμενος από μέλη οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των νιγηριανών αντιπροσωπιών που συμμετέχουν σε αυτήν τη διάσκεψη, την οποία διοργάνωσε η γραμματεία της Κοινοπολιτείας. Ο Πρόεδρος Μπουχάρι, ο οποίος εξελέγη πριν από έναν χρόνο και είναι γνωστός για τη σιδηρά πυγμή του, δεσμεύθηκε να διεξαγάγει αδυσώπητη μάχη κατά της ενδημικής διαφθοράς, που αποτελεί γάγγραινα για την πρώτη οικονομική δύναμη της Αφρικής και να ανακτήσει τα «αστρονομικά» ποσά, που υπεξαίρεσε πριν από δεκαετίες η ηγετική τάξη.

Όλα παράγοντες του Σίτι
Αυτά τα εδάφη που ελέγχονται από τη Βρετανία «είναι όλα παράγοντες του Σίτι, απ' όπου ελέγχεται ολόκληρο το σύστημα», υπογραμμίζει ο Ρίτσαρντ Μέρφι, καθηγητής στο City University του Λονδίνου. Επτά από αυτά τα 14 υπερπόντια εδάφη χαρακτηρίζονται «φορολογικοί παράδεισοι» από τη μη κυβερνητική οργάνωση Tax Justice Network (Δίκτυο Φορολογικής Δικαιοσύνης) - Ανγκουίλα, Βερμούδες, Βρετανικές Παρθένες Νήσοι, Νησιά Κέιμαν, Γιβραλτάρ, Μονσεράτ και τα νησιά Τερκς και Κέικος. Σύμφωνα με κατάταξη της ΜΚΟ, τα Νησιά Κέιμαν βρίσκονται στην 5η θέση παγκοσμίως, όσον αφορά την οικονομική αδιαφάνεια και η Βρετανία στη 15η. Αλλά, αν η Βρετανία και τα εδάφη της ήταν εγγεγραμμένα ως μια οντότητα, θα βρισκόταν στην πρώτη θέση, προσθέτει η ΜΚΟ.

Συμφωνίες αλλά…
«Μέρη στον ήλιο για ανθρώπους της σκιάς», είχε χαρακτηρίσει κάποτε ένας Βρετανός υπουργός τα εδάφη αυτά, ορισμένα από τα οποία άρχισαν να εξυγιαίνουν τις υποθέσεις τους τα τελευταία χρόνια. Υπέγραψαν συμφωνίες για να μοιράζονται χρηματοοικονομικές πληροφορίες με άλλες Αρχές και πρόσφατα δεσμεύτηκαν να επιτρέψουν στις βρετανικές δικαστικές και φορολογικές Αρχές πλήρη πρόσβαση στις πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των ιδιοκτητών εταιρειών που έχουν παρουσία στην επικράτειά τους. Αυτό, ωστόσο, εκτιμάται ως ανεπαρκές από τους παράγοντες της καταπολέμησης της διαφθοράς, που επιθυμούν αυτές οι πληροφορίες να είναι προσιτές και στο ευρύ κοινό.

Τα «Panama Papers»
Το σκάνδαλο των «Panama Papers» αποκάλυψε ότι στους 210.000 λογαριασμούς που διαχειριζόταν το δικηγορικό γραφείο Mossack Fontesa στον Παναμά, περισσότεροι από τους μισούς (113.000) έχουν έδρα σε αυτό το αρχιπέλαγος 60 νησιών. Πριν από 40 χρόνια, οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι ήταν ένα φτωχό αγροτικό έδαφος. Σήμερα, το αρχιπέλαγος των περίπου 30.000 κατοίκων συγκαταλέγεται ανάμεσα στους πέντε μεγαλύτερους επενδυτές στη Ρωσία και την Κίνα, σύμφωνα με έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) του 2014. Το Δίκτυο Φορολογικής Δικαιοσύνης τονίζει ότι σε αυτά τα νησιά υπάρχει ο μεγαλύτερος αριθμός εγγεγραμμένων εταιρειών στον κόσμο, με 479.000 το 2015, από τις εταιρείες- βιτρίνα.

Ένα άλλο στοιχείο της Επιτροπής του ΟΗΕ για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη (UNCTAD), αποκαλύπτει ότι το αρχιπέλαγος έλαβε 56,5 δισεκατομμύρια δολάρια σε άμεσες επενδύσεις το 2014, όταν οι εκροές των άμεσων επενδύσεων αντιπροσώπευαν ταυτόχρονα ποσό 54,3 δισεκατομμυρίων. Άλλοτε δημοφιλής παραθεριστικός προορισμός για εμπόρους ναρκωτικών από όλες τις γωνιές του πλανήτη, που πήγαιναν εκεί για να κρύψουν τα χρήματά τους, το έδαφος των 250 τ. χλμ. έχει γίνει το έκτο μεγαλύτερο τραπεζικό κέντρο, σύμφωνα με τη ΜΚΟ. Τα τραπεζικά περιουσιακά του στοιχεία ανέρχονταν σε 1.400 δισεκατομμύρια δολάρια το 2014. Φιλοξενεί 200 τράπεζες, έχει περισσότερες από 95.000 εγγεγραμμένες εταιρείες και αποτελεί μακράν την πρώτη κατοικία που έχει εκλεγεί από τα επενδυτικά κεφάλαια.

Τα Νησιά Κέιμαν
Με πληθυσμό περίπου 55.000 κατοίκων, τα Νησιά Κέιμαν καταλαμβάνουν την πέμπτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη όσον αφορά την οικονομική αδιαφάνεια της ΜΚΟ Δείκτης Χρηματοοικονομικής Μυστικότητας, μετά την 3η θέση που είχαν το 2013. Περισσότερες από 15.000 διεθνείς εταιρείες είναι εγγεγραμμένες στο αρχιπέλαγος αυτό που βρίσκεται ανοικτά των ΗΠΑ, σύμφωνα με έκθεση του 2012 του βρετανικού Υπουργείου Εξωτερικών. Το αρχιπέλαγος, που έγινε βρετανικό το 1707, γεγονός που το κάνει το παλαιότερο υπερπόντιο έδαφος του Ηνωμένου Βασιλείου, φιλοξενεί τις θυγατρικές του 75% από τις 100 πλουσιότερες αμερικανικές εταιρείες (Fortune 100) και από τις ευρωπαϊκές ομοειδείς τους, σύμφωνα με την έκθεση.