Όλα όσα πρέπει να ξέρουμε με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα που πλησιάζει
H ΣΚΠ είναι μια αυτοάνοση φλεγμονώδης νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, κατά την οποία η φλεγμονή καταστρέφει τη μυελίνη και τους νευράξονες σε ποικίλο βαθμό, προκαλώντας αναπηρία, με την πρόοδο των ετών, σε σημαντικό ποσοστό ασθενών

Η Παγκόσμια Ημέρα Σκλήρυνσης κατά Πλάκας (World Multiple Sclerosis Day) (ΣΚΠ) καθιερώθηκε το 2009, με πρωτοβουλία της Διεθνούς Ομοσπονδίας Σκλήρυνσης κατά Πλάκας (MSIF) και διοργανώνεται κάθε χρόνο, από τότε, την τελευταία Τετάρτη του Μαΐου. Στόχος της είναι η ευαισθητοποίηση του ευρύτερου κοινού και των αρμόδιων κρατικών οργάνων για τη χρόνια αυτή πάθηση του κεντρικού νευρικού συστήματος, και τις επιπτώσεις της στην καθημερινότητα των πασχόντων, αλλά και των οικογενειών τους.

H ΣΚΠ είναι μια αυτοάνοση φλεγμονώδης νόσος του κεντρικού νευρικού συστήματος, κατά την οποία η φλεγμονή καταστρέφει τη μυελίνη και τους νευράξονες σε ποικίλο βαθμό, προκαλώντας αναπηρία, με την πρόοδο των ετών, σε σημαντικό ποσοστό ασθενών. Στις περισσότερες περιπτώσεις ακολουθεί μια υποτροπιάζουσα πορεία με πλήρη ή μερική υποχώρηση των συμπτωμάτων και συχνά συσσώρευση υπολειμματικής αναπηρίας, ενώ λιγότερο συχνά οι ασθενείς βιώνουν μια προοδευτική επιδείνωση της νευρολογικής τους κατάστασης.

Κύρια αιτία αναπηρίας σε νέους ασθενείς
Η ΣΚΠ είναι μια από τις κύριες αιτίες αναπηρίας σε νέους ασθενείς. Οι διαταραχές βάδισης λόγω μυϊκής αδυναμίας, σπαστικότητας ή αταξίας και αστάθειας αποτελούν συχνό πρόβλημα των ασθενών με ΣΚΠ ακόμα και στα πρώιμα στάδια της νόσου. Οι ασθενείς αυτοί αναφέρουν μείωση της λειτουργικότητάς τους, της ικανότητας να προσέρχονται και να αποδίδουν στην εργασία τους, να φροντίζουν ανεξάρτητα τον εαυτό τους, να συμμετέχουν σε κοινωνικές δραστηριότητες. Αυτό προκαλεί μεγαλύτερη εξάρτηση από τους φροντιστές τους, συναισθηματική επιβάρυνση των ίδιων των ασθενών αλλά και των φροντιστών, καθώς και κάποτε κοινωνική απομόνωση.

Οι ασθενείς δεν συνηθίζουν να αναφέρουν τη διαταραχή βάδισης ως κύριο σύμπτωμα, καθώς δεν υπήρχε στοχευμένη θεραπεία για αυτό. Τα τελευταία χρόνια όμως έχουμε στη διάθεσή μας μια φαρμακευτική ουσία, τη φαμπριδίνη, που μπορεί να βελτιώσει την ταχύτητα βάδισης των ασθενών με ΣΚΠ. Οι μύες συσπώνται μέσω ηλεκτρικών παλμών που διαβιβάζονται κατά μήκος των νευρικών αξόνων στους μυς. Στη ΣΚΠ η μετάδοση ηλεκτρικών παλμών παρεμποδίζεται από τα κατεστραμμένα περιβλήματα μυελίνης, γεγονός που συνεπάγεται μυϊκή αδυναμία, δυσκαμψία και τελικά δυσκολία στη βάδιση.

Η φαμπριδίνη και πώς λειτουργεί
Η φαμπριδίνη είναι ένας αναστολέας των διαύλων καλίου. Επιδρά στους κατεστραμμένους νευράξονες συγκρατώντας τα φορτισμένα σωματίδια καλίου στα νευρικά κύτταρα. Κατά αυτό τον τρόπο αυξάνεται η μετάδοση ηλεκτρικών παλμών κατά μήκος των νευραξόνων, διεγείροντας τους μυς και διευκολύνοντας έτσι τη βάδιση. Σύμφωνα με τις μελέτες που διενεργήθηκαν, η φαμπριδίνη αυξάνει την ταχύτητα βάδισης των ασθενών που ανταποκρίθηκαν στο φάρμακο. Η αλλαγή αυτή αναφέρεται αυθόρμητα από τους ασθενείς που ανταποκρίνονται στην αγωγή αλλά και αντικειμενικοποιείται με μια δοκιμασία χρονομέτρησης της ταχύτητας βάδισης του ασθενούς για περίπου 7,5 μέτρα, που διενεργείται πριν και μετά τη χορήγηση του φαρμάκου.

Είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι οι ασθενείς που ωφελούνται από τη θεραπεία μπορούν να προσδιοριστούν σε πρώιμο στάδιο, μόλις δύο εβδομάδες από την έναρξη λήψης του φαρμάκου, γεγονός που καθιστά εφικτή τη διακοπή της αγωγής σε όσους δεν ωφελούνται. Επίσης οι μελέτες καταδεικνύουν μείωση του αισθήματος κόπωσης, αύξηση της αντοχής και συνολικά βελτίωση της λειτουργικότητας των ανταποκρινόμενων ασθενών. Η φαμπριδίνη μπορεί να χορηγηθεί στους ασθενείς με ΣΚΠ ανεξάρτητα από την αγωγή που ακολουθούν για τη νόσο και ανεξάρτητα από τη μορφή της νόσου.

ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΠΟΥΛΟΥ
Νευρολόγος