Νικητής του πρώτου γύρου των Προεδρικών αναδείχθηκε ο Νόρμπερτ Χόφερ
Θα αντιμετωπίσει στον δεύτερο γύρο, που θα γίνει στις 22 Μαΐου, τον Οικολόγο Αλεξάντερ φαν ντερ Μπέλεν, ο οποίος κατέλαβε την πρωτιά στη Βιένη

Τα πάνω-κάτω στο πολιτικό σκηνικό της Αυστρίας έφερε η εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής για ανάδειξη του Προέδρου της χώρας. Ο ακροδεξιός υποψήφιος Νόρμπερτ Χόφερ κατάφερε να τερματίσει πρώτος, ενώ θα αναμετρηθεί στον δεύτερο γύρο της 22ας Μαΐου με τον Αλεξάντερ φαν ντερ Μπέλεν των Οικολόγων. Οι υποψήφιοι του συνασπισμού στη Βιένη, Αντρέας Κολ (του κεντροδεξιού OVP) και Ρούντολφ Χουντστόρφερ (του σοσιαλδημοκρατικού SPO), κατατροπώθηκαν τερματίζοντας τέταρτος και πέμπτος αντίστοιχα, πίσω από την ανεξάρτητη Ίρμγκραντ Γκρις. Βάσει των όσων μεταδόθηκαν από διεθνή ΜΜΕ, τα αποτελέσματα της εκλογικής αναμέτρησης στην Αυστρία έχουν ως εξής:

Νόρμπερτ Χόφερ: 36.40%
Αλεξάντερ φαν ντερ Μπέλεν: 20.38%
Ίρμγκραντ Γκρις: 18.52%
Αντρέας Κολ: 11.18%
Ρούντολφ Χουντστόρφερ: 11.18%

Σάρωσε όλες τις περιφέρειες
Μάλιστα, η νίκη του ακροδεξιού Χόφερ ήταν σαρωτική σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, με μόνο την πρωτεύουσα να σώζει την «τιμή» της Αυστρίας και να ψηφίζει πρώτα τον οικολόγο φαν ντερ Μπέλεν. Οι δημοσκοπήσεις είχαν πέσει εντελώς έξω, όμως αυτό πλέον είναι το λιγότερο που απασχολεί τη Βιένη. Κι αυτό ενώ ναι μεν κανονικά στην Αυστρία ο πρόεδρος έχει περιορισμένες αρμοδιότητες, όμως ο Χόφερ είπε με νόημα αμέσως μετά την κάλπη: «Θα εκπλαγείτε με το τι μπορεί να κάνει ένας πρόεδρος». Στο πιο ακραίο σενάριο, ο επόμενος πρόεδρος θα μπορούσε να διαλύσει φέτος το Κοινοβούλιο και να πυροδοτήσει νέες εκλογές, από τις οποίες βάσει των δημοσκοπήσεων το FPΟ θα έβγαινε αρκετά ενισχυμένο.

Απογοητευμένος ο Φάιμαν
Στην πρώτη του δήλωση ο Νόρμπερτ Χόφερ τόνισε πως «ως πρόεδρος της χώρας, οφείλω να υπηρετώ όλους τους πολίτες της Αυστρίας. Αυτός είναι ο σκοπός μου, όμως αυτό δεν σημαίνει πως θα εγκαταλείψω τις αξίες μου. Αυτό είναι σαφές. Είμαι σταθερός στις απόψεις μου», είπε μετά τη νίκη του, την ώρα που ο Αυστριακός Καγκελάριος Βέρνερ Φάιμαν εξέφρασε την απογοήτευσή του. «Είμαι πραγματικά λυπημένος με αυτό το αποτέλεσμα. Είναι μια σαφή προειδοποίηση για την κυβέρνηση. Πρέπει να συνεργαστούμε και να πετύχουμε καλύτερα αποτελέσματα», δήλωσε ο Βέρνερ Φάιμαν.

Ένα αυστριακό «Φροντ Νασιονάλ» με τη συνταγή της Λεπέν
Πώς εξηγείται η έκβαση του πρώτου γύρου; Σαφέστατα καταγράφεται στο αποτέλεσμα η πρόθεση των ψηφοφόρων να τιμωρήσουν τα δύο κυβερνώντα κόμματα. Το πλήγμα και στα δύο είναι τεράστιο και έχουν ήδη αρχίσει οι συζητήσεις μέχρι σε ποιο βαθμό πρέπει να φτάσει η απόδοση ευθυνών για την ήττα, και μέχρι ποιο επίπεδο θα «πέσουν κεφάλια». Οι αναλύσεις των εταιρειών δημοσκοπήσεων από τα exit polls δείχνουν πως το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (του καγκελαρίου Βέρνερ Φάιμαν) αντιμετωπίζει ποιοτικά μεγαλύτερη κρίση:

Οι δυνάμεις και των δύο κομμάτων ήταν μεν απογοητευτικές, όμως επιπλέον το SPΟ αντιμετωπίζει διαρροή υποστηρικτών προς όλες τις πλευρές -από την ακροδεξιά μέχρι την αποχή. Στην πολιτική όμως δεν υπάρχει «απλή» ψήφος διαμαρτυρίας. Εξού και η πρώτη αποτίμηση του ίδιου του Φάιμαν: «Είναι μία λυπηρή ημέρα και μία καθαρή προειδοποίηση για τα κόμματα της συγκυβέρνησης», είπε στο πρώτο σχόλιό του στην Kurier. Οι πολίτες, συνέχισε, «θέλουν να δουν αποτελέσματα».

Το προσφυγικό κι ο ρόλος που διαδραμάτισε
Συγκεκαλυμμένα, εδώ ίσως βρίσκεται συνοπτικά και η εξήγηση τόσο της γενικότερης εικόνας όσο και ειδικά της δυσκολίας για το SPΟ: Το κυριότερο θέμα που απασχόλησε την Αυστρία τους τελευταίους μήνες ήταν το προσφυγικό και χαρακτηρίστηκε από τη μεταστροφή της Βιένης προς τον χειμώνα, όταν ο σοσιαλδημοκράτης Φάιμαν και το κόμμα του εγκατέλειψαν την αρχική τους στάση και ήρθαν πιο κοντά στην κάπως σκληρότερη γραμμή του συγκυβερνώντος VPΟ.

Σε κάποιους, αυτό φάνηκε σαν οι Σοσιαλδημοκράτες να τρέχουν πίσω από την «ουρά» των εταίρων τους. Από εκεί όμως ξεκινά και το δεύτερο τμήμα της ερμηνείας που δίνουν οι αναλύσεις σε αυστριακό και γερμανικό Τύπο: Φάνηκε τελικά ότι ούτε η νέα στάση της Βιένης στο προσφυγικό, με το αρχικό πλαφόν στους πρόσφυγες και στη συνέχεια το κλείσιμο του λεγόμενου Βαλκανικού Διαδρόμου, δεν ικανοποίησε τους Αυστριακούς, οι οποίοι επέλεξαν... το αυθεντικό - τον ακροδεξιό Χόφερ.

Άλλα σημεία που βοήθησαν στην άνοδο Χόφερ
Στην άνοδο του Χόφερ πρέπει να προσμετρηθεί όμως ειδικά το ότι η εκστρατεία του είναι το αποκορύφωμα του FPΟ να αποβάλει την εικόνα της «σκληροπυρηνικής ακροδεξιάς» και να εμφανιστεί ως καθαρή, πατριωτική δεξιά - χωρίς, βεβαίως, να απομακρύνεται ουσιαστικά από τις ιδεολογικές του καταβολές. Ακολούθησε έτσι την ίδια τακτική που είχε και η Μαρίν Λεπέν στη Γαλλία με το «Εθνικό Μέτωπο».

Ο Χόφερ ήταν η ενσάρκωση αυτή της τακτικής, καθώς στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας είχε καλλιεργήσει την εικόνα «μετριοπαθούς» φιγούρας (σε σύγκριση με τον αρχηγό του κόμματός του, Χάιντς-Κρίστιαν Στράχε), αλλά η στάση που υποστήριζε ήταν στη γραμμή του κόμματός του, με άξονα τις αντιμεταναστευτικές θέσεις και την αντίθεση στην ΕΕ. Για αυτό και τη νίκη του Χόφερ «γιορτάζουν» από το βράδυ της Κυριακής οι δυνάμεις αυτού του στρατοπέδου σε ολόκληρη την ΕΕ, με πρώτη την Μαρίν Λεπέν από το Παρίσι που, με μήνυμά της στο Twitter, έστειλε τα «συγχαρητήριά της στους φίλους του FPO» και ένα «μπράβο στον αυστριακό λαό».

Τα σενάρια της επόμενης μέρας
Η Αυστρία ελπίζει πως η συνέχεια θα είναι ανάλογη με τις μέχρι τώρα πρωτιές της Λεπέν: Ο δεύτερος γύρος μπορεί να συνασπίσει τους υπόλοιπους εναντίον του Χόφερ. Το επιτελείο του Οικολόγου φαν ντερ Μπέλεν έδειξε ήδη πώς σκοπεύει να κινηθεί για την τελική μάχη του δεύτερου γύρου: Ο φαν ντερ Μπέλεν «αντιπροσωπεύει αυτά που μας ενώνουν, ο Χόφερ θέλει βασικά να γίνει μόνο το μακρύ χέρι του κομματικού του διευθυντή στο προεδρικό μέγαρο» είπε η επικεφαλής της εκστρατείας του. Κι όλα αυτά, ενώ η Αυστρία αναρωτιέται ποιο μπορεί πραγματικά να είναι το χειρότερο σενάριο με τελική εκλογή του Χόφερ.

Η Standard για παράδειγμα θεωρεί λιγότερο πιθανή τη διάλυση του Κοινοβουλίου και πιο αναμενόμενη τη δημιουργία δυσκολιών στην κυβέρνηση, αλλά το πρώτο συμπέρασμά της είναι μάλλον απαισιόδοξο. «Ένα μεγάλο τμήμα του αυστριακού πληθυσμού εμφανίζεται να υποστηρίζει την αυταρχικού τύπου πολιτική που έχει εδώ και μερικά χρόνια αρχίσει να αναπτύσσεται στην Ουγγαρία και την Πολωνία, με αποδυνάμωση του Κοινοβουλίου, υποχώρηση από τη διάκριση των εξουσιών, αντίσταση στις Βρυξέλλες και περιορισμό στις ελευθερίες των ΜΜΕ» γράφει, λέγοντας πως «σύντομα, η Βιένη μπορεί εκτός από γεωγραφικά να είναι και πολιτικά πιο ανατολικά από την Πράγα».