ΠΡΟΒΛΗΜΑ Η ΥΠΕΡΒΑΛΛΟΥΣΑ ΔΥΝΑΜΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΧΑΛΥΒΑ

Η Κίνα, κατά το 2014, ξεπέρασε την Αμερική ως η μεγαλύτερη εμπορική χώρα

Η πιο αδύναμη ζήτηση από τις αναδυόμενες οικονομίες έχει καταστήσει το 2015 τον χειρότερο χρόνο για το διεθνές εμπόριο

Όπως αναφέρει η Κοινοτική Επίτροπος, είναι σκόπιμο η Κίνα να πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για να μειώσει τη δυναμικότητα παραγωγής χάλυβα και άλλους παράγοντες που επιδεινώνουν την κατάσταση

Η πιο αδύναμη ζήτηση από τις αναδυόμενες οικονομίες έχει καταστήσει το 2015 τον χειρότερο χρόνο για το διεθνές εμπόριο από τότε που άρχισε η παγκόσμια οικονομική κρίση το 2008, πράγμα που δημιουργεί φόβους για την κατάσταση της παγκόσμιας οικονομίας. Κατά το 2015 η αξία των εμπορευμάτων που διέσχισαν τα διεθνή σύνορα μειώθηκε κατά 13,8% σε τιμές δολαρίου, η πρώτη μείωση που παρουσιάζεται από το 2009. Ένα μεγάλο ποσοστό της πτώσης οφειλόταν στην επιβράδυνση της οικονομίας της Κίνας και άλλων αναδυομένων οικονομιών, αλλά και στην πτώση των τιμών των βασικών προϊόντων και πρώτων υλών (commodities).

Τα στατιστικά αυτά στοιχεία παρουσιάστηκαν κατά μια περίοδο που υπάρχουν ανησυχίες για το 2016, με προβλέψεις για περισσότερους κινδύνους στην παγκόσμια οικονομία παρά ό,τι αναμενόταν. Η Κίνα, η οποία κατά το 2014 ξεπέρασε την Αμερική ως η μεγαλύτερη εμπορική χώρα, ανακοίνωσε ότι τον Ιανουάριο σημειώθηκε πτώση σε διψήφιο αριθμό, τόσο στις εξαγωγές όσο και στις εισαγωγές. Στη Βραζιλία, η οποία αντιμετωπίζει τη χειρότερη οικονομική κρίση σε έναν αιώνα, οι εισαγωγές από την Κίνα κατέρρευσαν. Για παράδειγμα, οι εξαγωγές απ' την Κίνα στη Βραζιλία, από τα αυτοκίνητα μέχρι τα ήδη ρουχισμού που εξήχθησαν σε εμπορευματοκιβώτια, μειώθηκαν κατά 60% τον Ιανουάριο.

Ευτυχώς, όσον αφορά τη Βραζιλία παρουσιάζεται μια εξισορρόπηση. Αφού η πτώση των εισαγωγών στη Βραζιλία από την Κίνα συνοδεύτηκε με αύξηση των εξαγωγών από τη Βραζιλία στην Ασία. Ο κυριότερος λόγος γι' αυτό ήταν η, κατά 40%, μείωση στη συναλλαγματική αξία του βραζιλιάνικου νομίσματος, του ρεάλ, σε σχέση προς το δολάριο κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ), κατά το 2015 η αξία του παγκόσμιου εμπορίου σε τιμές δολαρίου μειώθηκε κατά 13%, στα $16,5 τρις από $19 τρις το 2014. Κατά το 2016, δε, το διεθνές εμπόριο θα παρουσιάσει για πέμπτο κατά συνέχεια χρόνο χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης. Σε προβλέψεις του ο ΠΟΕ αναφέρει ότι κατά το 2016 αναμένει τον όγκο του διεθνούς εμπορίου να αυξηθεί με τον χαμηλό ρυθμό του 2,8%.

Είναι η πρώτη φορά που ο ΠΟΕ δεν προβλέπει επιτάχυνση στον ρυθμό ανάπτυξης του παγκόσμιου εμπορίου. Αναφέρεται ότι για τη μεγαλύτερη περίοδο των τελευταίων τριών δεκαετιών το παγκόσμιο εμπόριο αυξανόταν με διπλάσιο ρυθμό από τον ρυθμό ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας. Και τούτο ως αποτέλεσμα της επιτάχυνσης της παγκόσμιας οικονομίας, λόγω της δυναμικής εισδοχής της Κίνας στο παγκόσμιο εμπόριο και άλλων παραγόντων, όπως είναι η πτώση στο κόστος της μεταφοράς εμπορευμάτων.

Ο κ. Roberto Azevedo, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΕ, δήλωσε ότι η ανάκαμψη του διεθνούς εμπορίου παρεμποδίζεται, σε κάποιο βαθμό, και από τη λήψη ορισμένων μέτρων προστατευτισμού, ενόσω διάφορες χώρες σταδιακά εισάγουν νέα προστατευτικά μέτρα. Αλλά ο κ. Robert Koopman, επικεφαλής οικονομολόγος του ΠΟΕ, δήλωσε ότι τα νέα προστατευτικά μέτρα είναι λιγότερο σημαντικά από εκείνα που εισήχθησαν κατά τις προηγούμενες οικονομικές κρίσεις.

Και ότι ο κυριότερος παράγοντας μείωσης του ρυθμού ανάπτυξης του παγκόσμιου εμπορίου αποτελεί η στασιμότητα στη ζήτηση, που επιδεινώνεται από τη βραδεία επιστροφή στις επενδύσεις. Παράλληλα, ο κ. Koopman δήλωσε ότι ενώ ορισμένοι οικονομολόγοι πιστεύουν πως αποδυναμώνεται η παγκοσμιοποίηση, όπως παρουσιάζεται στην επιβράδυνση αύξησης του ρυθμού του διεθνούς εμπορίου, εντούτοις υπάρχουν λόγοι να πιστεύεται ότι οι επιχειρήσεις και η παγκόσμια οικονομία ήδη εφευρίσκουν νέους τρόπους προσαρμογής.

Το διεθνές εμπόριο της Κίνας κατά τον περασμένο Ιανουάριο μειώθηκε σημαντικά, περισσότερο απ' ό,τι προβλεπόταν από τους οικονομολόγους, ενόσω η οικονομία της χώρας επηρεάστηκε από τη μειωμένη παγκόσμια ζήτηση και την επιβράδυνση στη ζήτηση στο εσωτερικό. Οι εξαγωγές μειώθηκαν κατά 11,2% σε ετήσια βάση σε τιμές δολαρίου σε σύγκριση με πρόβλεψη πτώσης 3,6%, ενώ οι εισαγωγές μειώθηκαν 8,8% σε σχέση με πρόβλεψη πτώσης 1,8%.

Τα πρόσφατα στοιχεία, όμως, σχετικά με το διεθνές εμπόριο της Κίνας είναι πιο ενθαρρυντικά, έπειτα από πτώσεις που παρουσιάστηκαν τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο - κατά τον Μάρτιο οι εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 18,7% σε τιμές γιουάν σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2015. Οι εισαγωγές επίσης σταθεροποιήθηκαν και μειώθηκαν κατά 1,7% σε σχέση με πτώση 8% τον περασμένο Φεβρουάριο. Ο εξαγωγικός τομέας της Κίνας επηρεάστηκε δυσμενώς από την επιβράδυνση του παγκόσμιου εμπορίου, το οποίο σε τιμές δολαρίου σημειώνει επιβράδυνση από το 2012, σε μεγάλο βαθμό ως αποτέλεσμα της πτώσης των τιμών των commodities.

Οι κινέζικες εξαγωγές χάλυβα αυξήθηκαν κατά 30% στους 10 εκ. τόνους τον Μάρτιο σε σχέση με τον ίδιο μήνα του 2015. Οι εξαγωγές χάλυβα κατά το πρώτο τρίμηνο του 2016 ανήλθαν στους 27,83 εκ. τόνους, δημιουργώντας παράλληλα την πιθανότητα να φθάσουν στο επίπεδο ρεκόρ των 112 τόνων του 2015.

Η Κοινοτική Επίτροπος για το διεθνές εμπόριο της Ε.Ε. κ. Cecilia Malmstrom κάλεσε την Κίνα να μειώσει την υπερβάλλουσα δυναμικότητα στη βιομηχανία παραγωγής χάλυβα και υποσχέθηκε νέα μέτρα για τη στήριξη της χαλυβουργίας της Ε.Ε., η οποία απειλείται από τις υψηλές εισαγωγές κινέζικου χάλυβα. Η επιστολή της κ. Malmstrom προς την Υπουργό Εμπορίου της Κίνας κ. Gao Hucheng έρχεται σε μια περίοδο εμβάθυνσης της κρίσης σε μια βιομηχανία χάλυβα της Ε.Ε., που έχει χάσει πάνω από το ? του εργατικού δυναμικού της από το 2009. Τον περασμένο μήνα η μεγαλύτερη χαλυβουργία της Βρετανίας (ΤΑΤΑ Steel) ανακοίνωσε ότι θα μειώσει το ανθρώπινο δυναμικό της κατά χίλιες θέσεις. Η κ. Malmstrom πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει κατακλυστεί από παράπονα που προέρχονται από τις ευρωπαϊκές χαλυβουργίες και σχετίζονται με τις αθέμιτες πρακτικές των Κινέζων. Τόνισε δε ότι θα ήταν σκόπιμο η Κίνα να πάρει όλα τα αναγκαία μέτρα για να μειώσει τη δυναμικότητα παραγωγής χάλυβα και άλλους παράγοντες που επιδεινώνουν την κατάσταση.

Η κ. Malmstrom ανέφερε επίσης στην Κινέζα Υπουργό Εμπορίου ότι οι κινεζικές εξαγωγές χάλυβα στην Ε.Ε. αυξήθηκαν κατά 50% κατά το 2015 και πρόσθεσε ότι η μείωση της τιμής κατά 50%, για ορισμένα προϊόντα, υπερέβαινε τη μείωση στις τιμές των πρώτων υλών και της ενέργειας.

Όπως ανάφεραν ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, η Βρετανία έχει παρεμποδίσει προσπάθειες για ενδυνάμωση των μέτρων εναντίον των εισαγωγών φθηνού κινεζικού χάλυβα, οι οποίες έχουν επηρεάσει τη χαλυβουργία ΤΑΤΑ Steel στη Βρετανία. Ο επικεφαλής του Συνδέσμου Ευρωπαίων παραγωγών χάλυβα, που αντιπροσωπεύει όλους τους παραγωγούς στην Ε.Ε., ανάφερε ότι η Βρετανία καταψήφισε προσπάθειες να αποκλείσουν τον φθηνό χάλυβα από την Κίνα. Παράλληλα, ηγήθηκε ενστάσεων για πιο αυστηρούς περιορισμούς, παρόμοιους με αυτούς που έχουν εισαχθεί στην Αμερική. Μια τέτοια πολιτική θέτει σε κίνδυνο τους 15.000 εργαζομένους στη χαλυβουργία ΤΑΤΑ Steel στη Βρετανία. Παράλληλα, η Βρετανία υποστηρίζει ότι κατά το καλοκαίρι η Κίνα θα πρέπει να αναγνωριστεί ως οικονομία αγοράς εντός του ΠΟΕ.

ΜΙΧΑΛΗΣ ΜΙΧΑΗΛ
[email protected]
Διοικητικός Σύμβουλος,
KPMG,
Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα
και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της
KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG).