H ΑΓΚΥΡΑ ΑΝΑΔΙΠΛΩΝΕΙ ΚΑΙ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ ΝΑ ΚΤΙΣΕΙ ΓΕΦΥΡΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΟΥΣ ΠΑΙΧΤΕΣ…

Χάνει συνέχεια έδαφος στη Μέση Ανατολή, όπου η καταστροφική εξωτερική πολιτική του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και των ισλαμιστών του την έφερε σε συγκρουσιακή πορεία με τους Άραβες, ενώ έχασε και τον από πολλών χρόνων σύμμαχό της, το κράτος του Ισραήλ

Η Τουρκία περπατάει πάνω σε ένα τεντωμένο σκοινί, προσπαθώντας να βελτιώσει τις σχέσεις της με το Ιράν και την περιφερειακή αντίπαλό του Σαουδική Αραβία, καθώς και με το Ισραήλ. Βλέποντας να χάνει συνέχεια έδαφος στη Μέση Ανατολή -όπου η καταστροφική εξωτερική πολιτική του Τούρκου Προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και των ισλαμιστών του την έφερε σε συγκρουσιακή πορεία με τους Άραβες, ενώ έχασε και τον από πολλών χρόνων σύμμαχό της, το κράτος του Ισραήλ- η Τουρκία αναδιπλώνεται, προσπαθώντας να κτίσει γέφυρες με τους μεγάλους παίκτες στη σημερινή κρίση της Μέσης Ανατολής.

Λόγω της κρίσης στις σχέσεις της με τη Ρωσία, τον συνεχιζόμενο πόλεμο με τους Κούρδους και την υποστήριξη που παρέχει στους Σουνίτες αντάρτες της Συρίας, θα πίστευε κανείς πως η Τουρκία και το Ιράν θα βρίσκονταν στα μαχαίρια, ιδιαίτερα μετά τη συνεργασία της Τεχεράνης με τη Μόσχα.

Εντούτοις, παρά το γεγονός ότι οι Τούρκοι και οι Σαουδάραβες ενισχύουν τους Σύρους αντάρτες που προσπαθούν να ανατρέψουν το καθεστώς του Σύρου Προέδρου Μπασάρ αλ Άσαντ και τους συμμάχους του Ιράν, Ρωσία και Χεζμπολάχ, η Τουρκία έχει στενή οικονομική συνεργασία με το Ιράν. Για να μπορέσει να διατηρήσει την επιρροή και τη δύναμή της στην περιοχή, η Τουρκία είναι υποχρεωμένη να έχει αγαστές σχέσεις με το Ιράν, ώστε να μπορεί να προωθήσει τις εμπορικές και πολιτικές επιρροές της σε χώρες της περιοχής, όπως είναι το Ιράκ.

Επιπλέον, η Τουρκία και το Ιράν αντιτίθενται σφόδρα στην ιδέα ίδρυσης ανεξάρτητου κουρδικού κράτους και προσπαθούν να ελέγχουν με κάθε τρόπο την ανερχόμενη δύναμη των Κούρδων. «Η Τουρκία -ενεργειακά- εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από το Ιράν, καθώς οι σχέσεις της με τον άλλο βασικό προμηθευτή της -Ρωσία- βρίσκονται σε «χαμηλό βαρομετρικό» μετά την κατάρριψη ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους», επισημαίνει ο καθηγητής Εφραίμ Ιμπάρ, διευθυντής του Κέντρου Στρατηγικών Μελετών Μπεγκίν-Σαντάτ στο Πανεπιστήμιο Μπαρ Ιλάν του Ισραήλ.

Η Τουρκία σίγουρα ανησυχεί από την άνοδο του Ιράν στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και γι' αυτόν τον λόγο επιχειρεί να αναβαθμίσει τις σχέσεις της με τη Σαουδική Αραβία. «Η Τουρκία και η Σαουδική Αραβία, δύο σουνιτικές δυνάμεις, παρουσιάζονται αδύναμες, ιδιαίτερα μετά την αποτυχία των προσπαθειών τους να ανατραπεί το καθεστώς του Άσαντ, παρά τις συντονισμένες προσπάθειές τους», υπέδειξε ο Ισραηλινός καθηγητής. Σχετικά με τις σχέσεις της Τουρκίας με το Ισραήλ, ο Ινμπάρ πιστεύει ότι απαιτείται αναβάθμισή τους, σε αντίβαρο των ιρανικών φιλοδοξιών. Αλλά η ισλαμική κυβέρνηση της Τουρκίας και οι ακραίες πολιτικές της εμποδίζουν την προσέγγισή της από την Ιερουσαλήμ.

Ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν δήλωσε, σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιρανό ομόλογό του Χασάν Ρουχανί στην Άγκυρα, την περασμένη βδομάδα, πως η χώρα του και το γειτονικό Ιράν πρέπει να συνεργαστούν και να γεφυρώσουν τις διαφορές τους ώστε να αντιμετωπισθούν με επιτυχία η τρομοκρατία και οι αντιδικίες στην περιοχή. Τα σχόλια του Ερντογάν διατυπώθηκαν μια μόλις ημέρα μετά τη συνεδρίαση του Οργανισμού Ισλαμικής Συνεργασίας στην Κωνσταντινούπολη, κατά τη διάρκεια της οποίας καταγγέλθηκε το Ιράν ότι ενισχύει την τρομοκρατία και ανακατεύεται στις εσωτερικές υποθέσεις χωρών της Μέσης Ανατολής, όπως είναι η Συρία και η Υεμένη.

Η Τουρκία εισάγει τεράστιες ποσότητες Φυσικού Αερίου από το Ιράν και οι δύο χώρες επιχειρούν να βελτιώσουν τους τραπεζικούς και εμπορικούς δεσμούς τους, με στόχο το μεταξύ τους εμπορικό ισοζύγιο να ξεπεράσει τα 30 δις. δολάρια τον χρόνο στα επόμενα έτη. «Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή ευνοεί τη συνεργασία ανάμεσα στην Τουρκία και στο Ιράν στη μετά τις κυρώσεις εποχή», επισήμανε ο Ρουχανί.

Πόσο καιρό η Τουρκία θα μπορέσει να παίζει αυτό το παιγνίδι ισορροπώντας ανάμεσα σε δύο εχθρούς είναι ένα καλό ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί, καθώς οι ισλαμιστές που την κυβερνούν ενισχύουν ισλαμικές επαναστατικές δυνάμεις στην περιοχή, όπως είναι η Μουσουλμανική Αδελφότητα, που λίγο έλειψε να καταλάβει την Αίγυπτο, καθώς και άλλες ισλαμικές οργανώσεις στη Συρία και αλλαχού. Η Σαουδική Αραβία, μια status quo δύναμη, έχει θέματα με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα και άλλες ισλαμικές οργανώσεις που θέλουν να ανατρέψουν τη σαουδαραβική μοναρχία. Γι' αυτόν κυρίως τον λόγο οι Σαουδάραβες συνεργάζονται στενά με το καθεστώς της Αιγύπτου, που ανέτρεψε από την εξουσία τον Πρόεδρο Μόρσι, που είχε ανέλθει στην εξουσία με τη Μουσουλμανική Αδελφότητα.

Στην προσπάθεια της Τουρκίας να έχει καλές σχέσεις με την Τεχεράνη και το Ριάντ μπήκαν σφήνα οι Ηνωμένες Πολιτείες. Η επίσκεψη στη Σαουδική Αραβία του Αμερικανού Προέδρου Μπαράκ Ομπάμα χαρακτηρίζεται, από Ευρωπαίους αναλυτές, ως προσπάθεια αναθέρμανσης των σχέσεων ανάμεσα σε δύο συμμάχους, που τα τελευταία χρόνια δεν τα πηγαίνουν και τόσο καλά. Ο Αμερικανός Υπουργός Άμυνας κ. Κάρτερ τάχθηκε δημόσια υπέρ της συνεργασίας της Ουάσιγκτον με τη Σαουδική Αραβία και προειδοποίησε πως η άρση των κυρώσεων δεν είναι μονόδρομος αν το Ιράν επιχειρήσει να επεκτείνει την επιρροή του έξω από την επικράτειά του. Οι Σαουδάραβες δεν έχουν δει με καλό μάτι την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από το Ιράκ, πιστεύοντας πως αυτό οδήγησε τη Βαγδάτη στην αγκαλιά της Τεχεράνης. Η επιστροφή αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στο Ιράκ επικροτήθηκε από τη Σαουδική Αραβία.

Γ.Σ.