«Πράσινο φως» από το Ευρωκοινοβούλιο στο «φακέλωμα» επιβατών πτήσεων
Η οδηγία, η οποία έχει προταθεί από το 2011 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία

Στη σκιά των τρομοκρατικών επιθέσεων σε Παρίσι και Βρυξέλλες, το Ευρωκοινοβούλιο άναψε χθες το «πράσινο φως» στο σύστημα καταγραφής, ανταλλαγής και χρήσης των στοιχείων και προσωπικών δεδομένων των επιβατών αεροπορικών πτήσεων (Passenger Name Record, PNR), στο πλαίσιο πρόληψης και καταπολέμησης της τρομοκρατίας. Η σχετική ευρωπαϊκή οδηγία υποχρεώνει τις αεροπορικές εταιρείες να παραδίδουν στις εθνικές Αρχές τα στοιχεία των επιβατών για όλες τις πτήσεις από και προς χώρες εκτός ΕΕ. Η οδηγία, η οποία έχει προταθεί από το 2011 από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία (461 ψήφοι υπέρ, 179 κατά και 9 αποχές) από την ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που συνεδριάζει στο Στρασβούργο.

Η οδηγία
Σύμφωνα με την οδηγία, τα κράτη-μέλη θα πρέπει να ιδρύσουν ή να ορίσουν μία Αρχή αρμόδια για την πρόληψη, ανίχνευση, διερεύνηση και δίωξη τρομοκρατικών και σοβαρών εγκλημάτων, η οποία θα λειτουργεί ως η οικεία «μονάδα στοιχείων επιβατών». Οι μονάδες θα είναι αρμόδιες για τη συλλογή και διαχείριση των δεδομένων PNR από τους αερομεταφορείς. Οι πληροφορίες αυτές θα διατηρούνται σε βάση δεδομένων για περίοδο πέντε ετών, αλλά ύστερα από έξι μήνες όλα τα δεδομένα PNR θα «ανωνυμοποιούνται», με την κάλυψη των στοιχείων που μπορούν να χρησιμεύσουν στην άμεση ταυτοποίηση του επιβάτη στον οποίο αναφέρονται (π.χ. όνομα, διεύθυνση και στοιχεία επικοινωνίας).

Οι μονάδες στοιχείων επιβατών θα είναι αρμόδιες για τη συλλογή δεδομένων PNR από αερομεταφορείς, την αποθήκευση, την επεξεργασία και τη διαβίβαση των δεδομένων αυτών ή του αποτελέσματος της επεξεργασίας τους στις αρμόδιες Αρχές. Η οδηγία ορίζει ότι η διαβίβαση δεδομένων θα γίνεται «μόνον κατά περίπτωση» και αποκλειστικά για συγκεκριμένους σκοπούς, όπως η πρόληψη, ανίχνευση και διερεύνηση τρομοκρατικών και άλλων σοβαρών εγκληματικών πράξεων και η δίωξη των υπευθύνων.

Η οδηγία θα αφορά τις πτήσεις από και σε χώρες εκτός της ΕΕ, ενώ θα εφαρμόζεται και για πτήσεις εντός της ΕΕ, (δηλαδή από μια χώρα της ΕΕ σε μία ή περισσότερες άλλες χώρες της ΕΕ), υπό την προϋπόθεση ότι το κράτος-μέλος θα το ανακοινώνει εγγράφως στην Επιτροπή. Τα κράτη-μέλη θα μπορούν να συλλέγουν και να επεξεργάζονται δεδομένα PNR από οικονομικούς φορείς που δεν είναι μεταφορείς, όπως ταξιδιωτικά γραφεία και διοργανωτές ταξιδιών που παρέχουν σχετιζόμενες με ταξίδια υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένων των κρατήσεων πτήσεων.

Εγγυήσεις για προστασία προσωπικών δεδομένων
*Η εθνική Μονάδα Στοιχείων Επιβατών θα ορίζει υπεύθυνο προστασίας δεδομένων για την εποπτεία της επεξεργασίας δεδομένων PNR και την υλοποίηση των σχετικών διασφαλίσεων.

*Η πρόσβαση στο σύνολο των δεδομένων PNR, η οποία θα επιτρέπει στους χρήστες να εντοπίζουν αμέσως το υποκείμενο των δεδομένων, θα χορηγείται μόνο υπό πολύ αυστηρούς και περιοριστικούς όρους μετά την αρχική περίοδο διατήρησης των δεδομένων, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση του Ευρωκοινοβουλίου.
*Κάθε επεξεργασία δεδομένων PNR πρέπει να καταγράφεται ή να τεκμηριώνεται.

*Θα υπάρχει ρητή απαγόρευση της επεξεργασίας δεδομένων PNR που αποκαλύπτουν τη φυλετική ή εθνοτική καταγωγή, τα πολιτικά φρονήματα, τις θρησκευτικές ή φιλοσοφικές πεποιθήσεις, τη συμμετοχή σε συνδικαλιστική οργάνωση, την υγεία, τη σεξουαλική ζωή ή τον γενετήσιο προσανατολισμό ενός ατόμου.