Η ΚΙΝΑ ΒΛΕΠΕΙ ΠΛΕΟΝ ΤΟ ΧΡΗΜΑ ΝΑ ΦΕΥΓΕΙ ΑΠΟ ΤΗ ΧΩΡΑ

Παρά την επιβολή ελέγχων και τους περιορισμούς εξαγωγής συναλλάγματος που υπήρχαν, μόνο τον περασμένο Αύγουστο έφυγαν από την Κίνα περίπου $200 δις, σύμφωνα με την Goldman Sachs, όταν ολόκληρο το 2014 είχαν φύγει $324 δις, σύμφωνα με την UBS

Λόγω του ειδικού καθεστώτος που ισχύει μεταξύ Χονγκ Κονγκ και Κίνας, πάνω από 1200 ανταλλακτήρια συναλλάγματος που εδρεύουν στο Χονγκ Κονγκ βοηθούν πλούσιους Κινέζους να μεταφέρουν τα χρήματά τους στο εξωτερικό

Από τον περασμένο Αύγουστο, μετά τη μαύρη Δευτέρα στην κινεζική χρηματιστηριακή αγορά και την υποτίμηση του νομίσματος κατά 2%, η Κίνα, που επί μακρόν προσείλκυε κεφάλαια από όλο τον κόσμο, βλέπει πλέον το χρήμα να φεύγει από τη χώρα. Παρά όμως την επιβολή ελέγχων (capital controls) και τους περιορισμούς εξαγωγής συναλλάγματος που υπήρχαν, μόνο τον περασμένο Αύγουστο έφυγαν από τη χώρα περίπου $200 δις, σύμφωνα με την Goldman Sachs, όταν ολόκληρο το 2014 είχαν φύγει $324 δις, σύμφωνα με την UBS.

Οι εκροές κεφαλαίων συνεχίζονται στην Κίνα, είτε λόγω της φημολογίας ότι επίκειται και περαιτέρω υποτίμηση του νομίσματος, είτε γιατί κάποιοι πιστεύουν ότι οι έλεγχοι θα γίνουν σύντομα πολύ πιο αυστηροί. Συνολικά, πάνω από $840 δις φαίνεται να έχουν φύγει από τη χώρα το 2015, με στόχο την επένδυσή τους μέσω της αγοράς ακινήτων σε διάφορες χώρες του κόσμου. Συγκεκριμένα, οι Κινέζοι φαίνεται ότι προτιμούν διάφορες πόλεις των Ηνωμένων Πολιτειών, το Σύδνεϋ και το Βανκούβερ, ενώ οι τιμές των ακινήτων στο Χονγκ Κονγκ φαίνεται να έχουν αυξηθεί κατά 60% από το 2010 μέχρι σήμερα.

Πώς είναι δυνατόν οι Κινέζοι να βγάζουν τόσο μεγάλα ποσά στο εξωτερικό, όταν η νομοθεσία δεν τους επιτρέπει να εξάγουν περισσότερα από $50.000 τον χρόνο, ανά άτομο. Οι διάφορες μέθοδοι που φαίνεται να χρησιμοποιούν για να το πετύχουν ανήκουν στις γκρίζες ζώνες της νομοθεσίας. Γεγονός, όμως, είναι πως κάτι που είναι νόμιμο σε άλλες χώρες, στην Κίνα μπορεί να είναι και παράνομο.

Μέχρι στιγμής η κυβέρνηση φαίνεται να κρατά μια παθητική στάση στο φαινόμενο, σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, αλλά τονίζουν ότι αυτό δεν νομιμοποιεί αυτόματα τη χρήση παράνομων διαδρομών για την εξαγωγή κεφαλαίων στο εξωτερικό. Στο στόχαστρο των Αρχών φαίνεται να βρίσκονται ακόμα και κρατικοί αξιωματούχοι που διαχειρίζονται κυβερνητικά κεφάλαια, αλλά και οι λεγόμενες «υπόγειες τράπεζες», οι οποίες είναι ανταλλακτήρια που λειτουργούν χωρίς επίσημη άδεια και μετατρέπουν τα γιουάν σε δολάρια, παρακρατώντας ένα ποσοστό προμήθεια επί του ποσού που πρέπει να μεταφερθεί.

Μέχρι το 2020, η Κίνα σκοπεύει να αποσύρει αυτούς τους ελέγχους και να απελευθερώσει τη συναλλαγή του γιουάν, όμως μέχρι τότε ας δούμε μερικούς από τους τρόπους που οι Κινέζοι χρησιμοποιούν για να βγάλουν περισσότερα χρήματα από τη χώρα, απ' όσα προβλέπουν οι ισχύοντες κανονισμοί.

Τα ανταλλακτήρια

Λόγω του ειδικού καθεστώτος που ισχύει μεταξύ Χονγκ Κονγκ και Κίνας, πάνω από 1200 ανταλλακτήρια συναλλάγματος που εδρεύουν στο Χονγκ Κονγκ βοηθούν πλούσιους Κινέζους να μεταφέρουν τα χρήματά τους στο εξωτερικό. Η προμήθειά τους δεν είναι υψηλή, υπολογίζεται ότι πληρώνουν περίπου $160 περισσότερα για κάθε $130.000 απ' ό,τι θα πλήρωναν αν επιτρέπονταν να πραγματοποιηθεί η συναλλαγή. Οι πελάτες πηγαίνουν στο Χονγκ Κονγκ και ανοίγουν ένα λογαριασμό.

Στη συνέχεια μεταφέρουν τα χρήματά τους σε έναν λογαριασμό που διατηρεί το ανταλλακτήριο στην Κίνα. Μόλις ολοκληρωθεί η μεταφορά το ανταλλακτήριο εμβάζει το ποσό σε δολάρια ή οποιοδήποτε άλλο νόμισμα, μείον την προμήθειά του, στον τραπεζικό λογαριασμό του πελάτη στο Χονγκ Κονγκ. Η μέθοδος αυτή, αν και προϋποθέτει αρχικά προσωπική επαφή με τον πελάτη, στη συνέχεια αρκεί ένα μήνυμα από τον πελάτη στο WhatsApp ή στο WeChat. Όταν τα ανταλλακτήρια χρειαστεί να μεταφέρουν τα χρήματα που έχουν μαζέψει, το κάνουν ως εμπορική πράξη, καθώς δεν ισχύουν για επιχειρήσεις οι ίδιοι έλεγχοι συναλλάγματος που ισχύουν για ιδιώτες.

Επιταγές από το σκιώδες τραπεζικό σύστημα

Οι ενδιαφερόμενοι πηγαίνουν τα χρήματα σε μίαν από τις λεγόμενες «υπόγειες τράπεζες», καθώς στην Κίνα ανθεί το σκιώδες τραπεζικό σύστημα. Εκεί τους δίνεται μια επιταγή σε δολάρια που αντιστοιχεί στο ποσό που έδωσαν, μείον την προμήθεια της «τράπεζας». Στη συνέχεια πηγαίνουν στο Χονγκ Κονγκ και εξαργυρώνουν την επιταγή.

Η «μετακόμιση των μυρμηγκιών»

Ένας άλλος τρόπος είναι να χρησιμοποιούν μεσάζοντες (συγγενείς, φίλους κ.ά.) μέσω των οποίων θα συγκεντρώνεται το ποσό που θέλουν να βγάλουν από τη χώρα, χρησιμοποιώντας το δικαίωμα του καθενός από αυτούς να εξάγουν μέχρι $50.000 τον χρόνο. Οι Κινέζοι το αποκαλούν η «μετακόμιση των μυρμηγκιών», γιατί μοιάζει με τον ομαδικό τρόπο που δουλεύουν τα μυρμήγκια. Η κυβέρνηση όμως ξεκίνησε να ελέγχει τέτοιες πρακτικές και συγκεκριμένα παρακολουθείται η συχνότητα κατά την οποία οι τράπεζες μεταφέρουν χρήματα σε ένα λογαριασμό από πολλαπλές πηγές.

Μεταφορά μετρητών σε αποσκευή

Είναι ο πιο απλός τρόπος και ο λιγότερο όμως αποτελεσματικός. Στην Κίνα αποτελεί συχνά είδηση το γεγονός πολίτες να συλλαμβάνονται στην προσπάθειά τους να περάσουν χρήματα από τα σύνορα είτε σε χαρτοφύλακες και αποσκευές ή ακόμα και δεμένα πάνω στο σώμα τους. Το τελωνείο εμπόδισε 80 άτομα να μεταφέρουν συνολικά 30 εκατομμύρια γιουάν στο Χονγκ Κονγκ μέσα σε τρεις μήνες. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η είδηση της «Canada National Post», που αναφέρει ότι στο Βανκούβερ και στον Καναδά υπάλληλοι του τελωνείου κατέσχαν περισσότερα από 15 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά και επιταγές από 869 Κινέζους πολίτες από τον Ιούνιο του 2012 μέχρι και τον Δεκέμβριο του 2014. Σύμφωνα με τη κινεζική νομοθεσία, το ποσό που μπορεί κάποιος να πάρει μαζί του σε ταξίδι είναι 20.000 γιουάν ή συνάλλαγμα αξίας 5.000 δολαρίων.

Μέσω της China Construction Bank

Για τους περισσότερο εύπορους, οι κινεζικές τράπεζες προσέφεραν ένα νόμιμο κανάλι για να μεταφέρουν χρήματα για αγορά σπιτιού στο εξωτερικό. H δεύτερη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, η China Construction Bank Corp., πρόσφερε ένα προϊόν που επιτρέπει σε πελάτες της να δανειστούν μέχρι και 20 εκατομμύρια δολάρια Χονγκ Κονγκ, με εγγύηση καταθέσεις σε γιουάν και άλλα περιουσιακά στοιχεία του δανειολήπτη στην Κίνα.

Μέσω πιστωτικών και χρεωστικών καρτών

Ένας άλλος τρόπος που σκαρφίστηκαν ήταν μέσω καρτών πιστωτικών ή χρεωστικών της UnionPay με την εξής διαδικασία: Αγοράζουν ένα ακριβό αντικείμενο στο εξωτερικό με την κάρτα από κατάστημα που επιτρέπει επιστροφές. Στη συνέχεια επιστρέφουν το αντικείμενο και αντί το ποσό να πιστωθεί πίσω στην κάρτα, το εισπράττουν από το κατάστημα σε μετρητά και το κατάστημα κρατά μια προμήθεια της τάξης του 5% με 10%.

Η συγκεκριμένη πρακτική ήρθε στη δημοσιότητα όταν μικρά ενεχυροδανειστήρια γύρω από το καζίνο του Μακάο ακολουθούσαν αυτό το σύστημα, προκειμένου να τροφοδοτούν τους Κινέζους παίκτες άμεσα με μετρητά. Στη συνέχεια βέβαια η πρακτική αυτή επεκτάθηκε και πέρα από τον χώρο των τυχερών παιχνιδιών.

Μέσω υπερτιμολογήσεων

Κάποιος από τη Κίνα αγοράζει ένα προϊόν από το εξωτερικό. Ο πωλητής υπερτιμολογεί το προϊόν και ο αγοραστής εμβάζει το φουσκωμένο ποσό, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η συναλλαγή. Στη συνέχεια ο πωλητής εμβάζει τη διαφορά σε έναν τραπεζικό λογαριασμό του Κινέζου αγοραστή στο εξωτερικό.

Όσο περνά ο καιρός όλο και περισσότεροι τρόποι γίνονται γνωστοί. Κάποιοι κάνουν λόγο για μετατροπή των γιουάν σε bit-coin και μεταφορά τους σε λογαριασμό με υπεράκτια έδρα και από εκεί μετατροπή σε ξένο νόμισμα. Ακόμα, μεταφορά των γιουάν από Pay-Pal λογαριασμό που έχει ανοιχτεί στην Κίνα σε λογαριασμό Pay-Pal με υπεράκτια έδρα και από εκεί μετατροπή σε ξένο νόμισμα.

Οι επιλογές πολλαπλασιάζονται συνεχώς και έρχεται κάποια στιγμή που αναρωτιέσαι και μάλλον δίκαια… μήπως τελικά τα capital controls είναι για μόνο για τους φτωχούς;