Τι είναι και γιατί αναστάτωσαν τον κόσμο όλη τη βδομάδα που μας πέρασε
Οι φάκελοι δείχνουν πως οι πελάτες της Mossack Fonseca μπορούσαν να ξεπλύνουν χρήμα, να αποφεύγουν κυρώσεις και να μην πληρώνουν φόρους

Μια τεράστια διαρροή εγγράφων έριξε φως στο πώς οι πλούσιοι και οι δυνατοί του κόσμου χρησιμοποιούν φορολογικούς παραδείσους για να κρύψουν τα πλούτη τους. Οι φάκελοι διέρρευσαν από μιαν από τις πιο απόκρυφες εταιρείες του κόσμου, μια δικηγορική εταιρεία του Παναμά, που ονομάζεται Mossack Fonseca. Τι είναι λοιπόν αυτοί οι φάκελοι ή τα Έγγραφα του Παναμά; Οι φάκελοι δείχνουν πως οι πελάτες της Mossack Fonseca μπορούσαν να ξεπλύνουν χρήμα, να αποφεύγουν κυρώσεις και να μην πληρώνουν φόρους.

Εμπλέκονται 12 τωρινοί και πρώην αρχηγοί κρατών, περιλαμβανομένων δικτατόρων που καταγγέλλονται ότι κατέκλεψαν τις ίδιες τους τις χώρες. Περισσότεροι από 60 συγγενείς και στενοί συνεργάτες αρχηγών κρατών και άλλων πολιτικών επίσης ενέχονται σε αυτό το σκάνδαλο. Οι φάκελοι προκαλούν την υποψία για την ύπαρξη ολόκληρου δικτύου ξεπλύματος χρήματος πολλών δισεκατομμυρίων, στο οποίο μετέχουν στενοί συνεργάτες του Προέδρου της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν. Το Κρεμλίνο αντιλέγει πως πρόκειται για στημένη συνωμοσία πρώην πρακτόρων της CIA, με στόχο να δυσφημήσουν τον κ. Πούτιν.

Ποιοι περιλαμβάνονται σε αυτά
Στον κατάλογο με τα ονόματα περιλαμβάνονται επίσης ο γαμπρός του Προέδρου της Κίνας Σι Ξιν Πινγκ, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο, ο Πρόεδρος της Αργεντινής Μαουρίτσιο Μάκρι, ο πατέρας (έχει πεθάνει εν τω μεταξύ) του Πρωθυπουργού της Βρετανίας Ντέιβιντ Κάμερον και τρία από τα τέσσερα παιδιά του Πρωθυπουργού του Πακιστάν Ναουφάζ Σαρίφ. Τα έγγραφα δείχνουν πως ο Πρωθυπουργός της Ισλανδίας Σιγκμούντουρ Γκουνλάουγκσον (που εν τω μεταξύ υπέβαλε την παραίτησή του) δεν είχε δηλώσει μερίδιό του στα πλούτη της γυναίκας του.

Το σκάνδαλο ακούμπησε επίσης την Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (FIFA).
Ορισμένα από τα έγγραφα δείχνουν πως μέλος της Επιτροπής Ηθολογίας της FIFA, ο Ουρουγουανός δικηγόρος Χουάν Πέδρο Νταμιάνι και η εταιρεία του, έδιναν νομικές συμβουλές σε τουλάχιστον επτά offshore εταιρείες που σχετίζονται με έναν πρώην αντιπρόεδρο της Παγκόσμιας Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας, που συνελήφθη τον περασμένο Μάιο, στο πλαίσιο έρευνας των Ην. Πολιτειών για τη διαφθορά στο ποδόσφαιρο.

Η απόκρυψη
Παρ' όλο που υπάρχουν νόμιμοι τρόποι για τη χρήση φορολογικών παραδείσων, αυτό που συμβαίνει σε αυτήν τη περίπτωση είναι η απόκρυψη των πραγματικών εσόδων των εμπλεκομένων, η προέλευση των χρημάτων και η αποφυγή πληρωμής φόρων γι' αυτά τα χρήματα. Μερικές από τις βασικές κατηγορίες αφορούν στη δημιουργία εταιρειών φαντασμάτων, που δείχνουν ότι είναι νόμιμες, αλλά με άδεια ράφια. Δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να διαχειρίζονται χρήματα, αποφεύγοντας εν τούτοις να αναφέρουν τους ιδιοκτήτες τους.

Τι λένε οι «εμπλεκόμενοι»
Από τους εμπλεκόμενους η Mossack Fonseca λέει πως λειτουργεί για περισσότερα από 40 χρόνια και πως ποτέ δεν κατηγορήθηκε για παράνομες συναλλαγές. Ο εκπρόσωπος του Προέδρου Πούτιν, ο Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι τα δημοσιεύματα οφείλονται σε δημοσιογραφικές πληροφορίες και άλλους οργανισμούς, που εδώ και καιρό προσπαθούν να δυσφημήσουν τον κ. Πούτιν και τον τρόπο που κυβερνά τη Ρωσία.

Σε συνέντευξή του στη σουηδική τηλεόραση, ο κ. Γκουνλάουγκσον ισχυρίσθηκε πως τα οικονομικά του είναι υπεράνω υποψίας και διέκοψε τη συνέντευξη. Η FIFA ανακοίνωσε πως τώρα ερευνά τις πράξεις του κ. Νταμιάνι, o οποίος δήλωσε στο πρακτορείο Ρόιτερς πως διέκοψε τις σχέσεις του με τον πρώην αντιπρόεδρο της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας που ανακρίνεται από το FBI, από την ώρα που αυτός κατηγορήθηκε για διαφθορά.

Ποιος τα ανέδειξε
Τα 11,5 εκατομμύρια έγγραφα αποκτήθηκαν από τη γερμανική εφημερίδα «Suddeutche Zeitung», η οποία τα μοίρασε για έρευνα στο Διεθνές Κονσόρτιουμ Ερευνώντων Δημοσιογράφων (International Consortium of Investigative Journalists-ICIJ). Το ICIJ συνεργάστηκε τότε με δημοσιογράφους από 107 δημοσιογραφικούς οργανισμούς σε 76 χώρες, περιλαμβανομένου και του αγγλικού «Guardian», που συνήθως εκφράζει τις απόψεις του Εργατικού Κόμματος. Οι δημοσιογράφοι ανέλυσαν τα κείμενα για έναν ολόκληρο χρόνο, πριν τα δώσουν στη δημοσιότητα.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαρροή στην ιστορία και ξεπερνά αυτήν του Wikileaks, ο ιδρυτής του οποίου διώκεται για σεξουαλική παρενόχληση από τις σουηδικές Αρχές. Επειδή αυτά που αποκάλυψε ο ιδρυτής του Ασάνζ ήταν τόσο συγκλονιστικά, και επειδή δεν υπήρχε νομικό κώλυμα, οι Αμερικανοί έβαλαν τους Σουηδούς να του απαγγείλουν την κατηγορία για σεξουαλική παρενόχληση, ώστε να τον συλλάβουν και να τον στείλουν μετά αλυσοδεμένο στην Ουάσιγκτον. Αυτός όμως πρόλαβε και κατέφυγε στην πρεσβεία του Ισημερινού στο Λονδίνο και έγινε ο ήρωας εκατομμυρίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.

Στα πρόσφατα έγγραφα αναφέρονται τα ονόματα 214.000 οντοτήτων, στις οποίες περιλαμβάνονται επιχειρήσεις, οργανισμοί, ιδρύματα κοκ. Οι πληροφορίες ανάγονται από το 1977 και καταλήγουν στον Δεκέμβριο του περασμένου χρόνου. Τα περισσότερα από τα κείμενα είναι σε μορφή e-mail, αλλά διέρρευσαν επίσης φωτοτυπίες συμβολαίων και διαβατηρίων.

Η στάση ΗΠΑ-Γαλλίας
Το εκπληκτικό είναι ότι οι Ην. Πολιτείες και η Γαλλία έσπευσαν να εγκωμιάσουν την τελευταία διαρροή, ενώ δεν έκαναν το ίδιο στην περίπτωση του Ασάνζ, ο οποίος εξέθεσε την Ουάσιγκτον για τις βρόμικες ενέργειές της σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη μας. Το ίδιο ισχύει και για τον πρώην αναλυτή της CIA Ντόουζον, που ούτε λίγο ούτε πολύ αποκάλυψε ότι οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες παράνομα και καταχρηστικά παρακολουθούσαν -και ποιος ξέρει τι κάνουν ακόμα- όλο τον κόσμο. Ο Ντόουζον πρόλαβε και διέφυγε, και ζει τώρα στη Μόσχα. Ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα αρκέστηκε να δηλώσει τη θλίψη του για το γεγονός, χωρίς να λάβει ουσιαστικά μέτρα ενάντια στις υπηρεσίες της χώρας του που ελέγχουν τον κάθε πολίτη στη γη.