ΒΟΜΒΑ ΣΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΗΣ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΑΝ ΕΚΛΕΓΕΙ

Τι λέει για το ΝΑΤΟ, την Κίνα και το Ισλαμικό Κράτος. Κρατούν την αναπνοή τους οι διπλωμάτες. Οργή στον αραβικό κόσμο

* Για τους Άραβες η Ιερουσαλήμ (Αλ Κουντς), με το τέμενος Αλ Ακσά, είναι η δεύτερη πιο ιερή πόλη του Ισλάμ.

* Οι Παλαιστίνιοι τη θέλουν για πρωτεύουσα -έστω και τη μισή, την ανατολική- του μελλοντικού κράτους τους.

* Από την άλλη μεριά, το Ισραήλ την έχει αναγνωρίσει ως την «αιώνια και αδιαίρετη πρωτεύουσα του εβραϊκού κράτους».

* Καμιά χώρα δεν την αναγνωρίζει επίσημα, καθώς εκεί διακυβεύονται πολλά θρησκευτικά συμφέροντα.

Διπλωματικές βόμβες εκτόξευσε ο Ντόναλντ Τραμπ, υποψήφιος για το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στις προεδρικές εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανακοινώνοντας πως αν εκλεγεί πρόεδρος θα μεταφέρει την αμερικανική πρεσβεία στο Ισραήλ, από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, ενώ άφησε και πολλά υπονοούμενα για το αν η Ουάσινγκτον πρέπει να συνεισφέρει τόσα πολλά χρήματα στο ΝΑΤΟ. Ο κ. Τραμπ ανακοίνωσε επίσης τα πρώτα ονόματα αυτών που τον συμβουλεύουν σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται ακαδημαϊκοί και πρώην στρατιωτικοί με πείρα σε θέματα Μέσης Ανατολής και ενέργειας. Αρκετοί από αυτούς έχουν ήδη εργαστεί ως σύμβουλοι άλλων Ρεπουμπλικάνων υποψηφίων, όπως οι Μιτ Ρόμνεϋ και Μπεν Κάρσον. Επικεφαλής των συμβούλων του κ. Τραμπ είναι ο Τζεφ Σέσσιονς, Ρεπουμπλικάνος γερουσιαστής από την Αλαμπάμα, που έχει συμβάλει αποφασιστικά στον σχεδιασμό των προτάσεων για την εξωτερική πολιτική και κυρίως για το μεταναστευτικό.

Ο κ. Τραμπ έχει δεχτεί πολλές επικρίσεις, καθώς οι απόψεις του έρχονται σε πλήρη αντίθεση με την επίσημη γραμμή του κατεστημένου του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Έτσι, ενώ μερικοί από αυτούς που ανακοίνωσε είναι σχεδόν άγνωστοι στους κύκλους του κόμματός του, άλλοι έχουν προκαλέσει πολλά σχόλια με τη συμπεριφορά τους. Ένας από αυτούς, ο στρατηγός Τζόζεφ Σμιτζ, παραιτήθηκε από τον στρατό το 2005, κατηγορούμενος για ανάρμοστη συμπεριφορά.

Εντούτοις επίσημη καταγγελία ποτέ δεν του έγινε. Ένας άλλος σύμβουλος, ο Ουαλίντ Φαρές, επικρίθηκε δριμύτατα όταν ήταν σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Μιτ Ρόμνεϋ το 2011. Οι Μουσουλμάνοι τον κατηγορούσαν πως είχε στενές επαφές με ακραία στοιχεία των Χριστιανών του Λιβάνου. Ο Φαρές είναι δεδηλωμένος εχθρός της Σαρίας ή ισλαμικού θρησκευτικού νόμου και στις τηλεοπτικές εμφανίσεις του λέει πως είναι ειδικός σε ζητήματα Μέσης Ανατολής.

Κανείς δεν μπορεί να πει με σιγουριά, αν αυτός ήταν ο εμπνευστής της ιδέας του Τραμπ να μεταφερθεί η πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών από το Τελ Αβίβ στην Ιερουσαλήμ, γεγονός που αν συμβεί θα είναι ατομική βόμβα στις σχέσεις των φιλοδυτικών αραβικών κρατών με την Ουάσινγκτον. Για τους Άραβες η Ιερουσαλήμ (Αλ Κουντς), με το τέμενος Αλ Ακσά, είναι η δεύτερη πιο ιερή πόλη του Ισλάμ. Οι Παλαιστίνιοι τη θέλουν για πρωτεύουσα -έστω και τη μισή, την ανατολική- του μελλοντικού κράτους τους.

Από την άλλη μεριά, το Ισραήλ την έχει αναγνωρίσει ως την «αιώνια και αδιαίρετη πρωτεύουσα του εβραϊκού κράτους». Καμιά όμως χώρα δεν την αναγνωρίζει επίσημα, καθώς εκεί διακυβεύονται πολλά θρησκευτικά συμφέροντα. Η Ελλάδα είναι η μοναδική χώρα που διατηρεί στην Ιερουσαλήμ Γενικό Προξενείο, λόγω της σχέσης της με το Ελληνοορθόδοξο Πατριαρχείο, που ελέγχει τον Ναό της Ανάστασης. Η Χίλαρι Κλίντον, όταν ήταν Πρώτη Κυρία των Ην. Πολιτειών, είχε επισκεφθεί την Ιερουσαλήμ και είχε προκαλέσει σάλο, λέγοντας πως είχε φτάσει η ώρα να αναγνωριστεί διεθνώς η πόλη αυτή ως η νόμιμη πρωτεύουσα του Ισραήλ. Είχε γίνει χαμός και ο άντρας της, πρόεδρος Μπιλ Κλίντον, υποχρεώθηκε να πάρει πίσω τα σχόλιά της.

Θα «τσακίσει» το Ισλαμικό Κράτος

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε και στο Ισλαμικό Κράτος, λέγοντας πως θα το τσακίσει. Απέφυγε όμως να απαντήσει σε ερώτηση αν θα στείλει αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις. «Θα ασκήσω μεγάλες πιέσεις σε άλλες χώρες της περιοχής για να αποστείλουν τους στρατιώτες τους, ενώ εμείς θα τους υποστηρίξουμε με την αεροπορία μας. Έφτασε η ώρα να απαλλαγούμε από αυτό το Ισλαμικό Κράτος», είπε. Παρόλο που δεν ρωτήθηκε για τη ρωσική εμπλοκή στον εμφύλιο πόλεμο της Συρίας, στο παρελθόν είχε εκφράσει σχετική υποστήριξη.

«Ξέρετε, η Ρωσία επίσης θέλει να απαλλαγεί από το Ισλαμικό Κράτος. Το ίδιο θέλουμε και εμείς. Η Ρωσία όμως βρίσκεται ήδη στη Συρία και δεν βλέπω τον λόγο γιατί να μην την αφήσουμε να καθαρίσει με το Ισλαμικό Κράτος». Μίλησε επίσης για τη συμφωνία της Δύσης με το Ιράν σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και διακήρυξε πως αν εκλεγεί, θα την καταργήσει.

Όπως λένε παρατηρητές, δεν αποκλείεται να έκανε αυτή τη δήλωση γιατί ήθελε να εκμεταλλευτεί το γεγονός ότι μιλούσε στο συνέδριο της Αμερικανοϊσραηλινής Επιτροπής Δημοσίων Σχέσεων (Aipac), που χρησιμεύει ως πανίσχυρο λόμπι υπέρ των θέσεων του Ισραήλ στην αμερικανική πρωτεύουσα. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου έχει διαφωνήσει ανοικτά με τον Λευκό Οίκο για αυτή τη συμφωνία και οι σχέσεις του με τον Αμερικανό πρόεδρο Μπαράκ Ομπάμα βρίσκονται στο χειρότερο σημείο τους.

Ευρωπαϊκή ασφάλεια και το ΝΑΤΟ

Για την ευρωπαϊκή ασφάλεια και το ΝΑΤΟ ο Τραμπ επίσης έριξε βόμβα, λέγοντας πως καλή είναι η ασφάλεια των Ευρωπαίων, όμως οι Ηνωμένες Πολιτείες πληρώνουν πολύ περισσότερα στο ΝΑΤΟ από όσα τούς αναλογούν, ιδιαίτερα στο θέμα της Ουκρανίας. Κατηγόρησε τους Ευρωπαίους ότι δεν κάνουν τίποτε και τα έβαλε με τη Γερμανία, ζητώντας από το Βερολίνο να πληρώσει αν θέλει να έχει ασφάλεια. Αναφερόμενος στο ΝΑΤΟ, υποστήριξε πως η ιδέα της ύπαρξής του είναι καλή, όμως είναι προϊόν άλλης εποχής, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν πλουσιότερες.

Η ρητορική του συνεχίστηκε και για τη Νότιο Κορέα, από την οποία ζήτησε πιο ενεργό συμμετοχή στις δαπάνες για την αντιμετώπιση της διένεξής της με τη Βόρειο Κορέα. «Η Νότιος Κορέα είναι πολύ πλούσια», είπε. «Σπουδαία βιομηχανική χώρα. Αλλά εμείς είμαστε αυτοί που ξοδεύουμε τεράστια ποσά για την ασφάλειά της, στέλνοντας τα πλοία, τα αεροπλάνα και τον στρατό μας, για να αποτρέψουν την επιθετικότητα του Βορρά. Καιρός είναι η Νότιος Κορέα να αυξήσει τον αμυντικό προϋπολογισμό της», είπε.

Εμπορικές σχέσεις με Κίνα

Ο υποψήφιος για το χρίσμα του Ρεπουμπλικανικού κόμματος αναφέρθηκε επίσης στις εμπορικές σχέσεις με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας, λέγοντας πως είναι σε βάρος των Ην. Πολιτειών. Είπε πως η Κίνα κερδίζει σε βάρος θέσεων εργασίας στις Ην. Πολιτείες. Απέφυγε πάντως να απαντήσει σε παρατήρηση δημοσιογράφου μεγάλου αμερικανικού τηλεοπτικού δικτύου, ότι παρόλο που επικρίνει τις αμερικανο-κινεζικές σχέσεις, αυτός αγοράζει κοστούμια και γραβάτες Made in China. Πολύ πρόσφατα ανώτατος αξιωματούχος της CIA είχε υποστηρίξει ότι οι απόψεις του κ. Τραμπ για τις σχέσεις του Πεκίνου με την Ουάσινγκτον είναι πολύ επικίνδυνες.