Μοναδική ίσως ελπίδα φαντάζει η εφαρμογή της συμφωνίας για το κλίμα

Σε όποια γωνιά της Γης και αν στραφεί κανείς, θα βρει, μεταξύ άλλων, διενέξεις ανάμεσα σε λαούς, εμφύλιους πολέμους, θρησκευτική βία σε απίστευτο επίπεδο, πείνα, δυστυχία, προσφυγικό κύμα που μοιάζει με τσουνάμι

Ο ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ απέχει παρασάγγας από αυτά για τα οποία ιδρύθηκε

Οι διεθνείς διενέξεις και η παγκόσμια οικονομική κρίση όσο πάνε και αυξάνονται. Ο κόσμος λες και βάλθηκε να αυτοκαταστραφεί. Έφτασε άραγε στο Λυκόφως του ο διεθνής οργανισμός; Θα έχει την ίδια τύχη με την Κοινωνία των Εθνών, που δεν πρόλαβε να εξουδετερώσει το τέρας του ναζισμού; Όπως σχολιάζει ο Γιάννης Συνοδινός, μοναδική ίσως ελπίδα φαντάζει η εφαρμογή της συμφωνίας του ΟΗΕ για το κλίμα, μια τελευταία απέλπιδα προσπάθεια για τη διάσωση του πλανήτη μας.

Σε όποια γωνιά της Γης και αν στραφεί κανείς, θα βρει διενέξεις ανάμεσα σε λαούς, εμφύλιους πολέμους, θρησκευτική βία σε απίστευτο επίπεδο, πείνα, δυστυχία, προσφυγικό κύμα που μοιάζει με τσουνάμι, λειψυδρία, οικονομικά προβλήματα, αυξανόμενη διαφθορά και αυξανόμενη εμφάνιση ακροδεξιών κομμάτων, που σε πολλές περιπτώσεις θυμίζουν το τέρας του Ναζισμού, που η Κοινωνία των Εθνών και η ανικανότητα των πολιτικών στη Βρετανία και τη Γαλλία απέτυχαν να αντιμετωπίσουν. Το αποτέλεσμα είναι γνωστό.

Η οικοδόμηση ενός υγιούς Οργανισμού

Πάνω στα ερείπια που άφησαν δύο Παγκόσμιοι Πόλεμοι, οι λαοί της Γης προσπάθησαν να οικοδομήσουν έναν πιο σταθερό και υγιή Οργανισμό, με στόχο την εδραίωση της παγκόσμιας ειρήνης και την ευημερία των πληθυσμών. Επιτεύχθηκε αυτός ο στόχος; Ο οιοσδήποτε αντικειμενικός και σώφρων άνθρωπος αδίσταχτα θα παραδεχτεί πως ο ΟΗΕ απέχει παρασάγγας από αυτά για τα οποία ιδρύθηκε. Οι Μεγάλοι του Πλανήτη, βλέποντας να διακυβεύονται τα συμφέροντά τους, των πλουσίων για να ακριβολογούμε, αφαίρεσαν από τον ΟΗΕ τη φωνή των λαών, το δικαίωμά τους να αποφασίζουν δημοκρατικά, για το ποιος έχει δίκιο και ποιος άδικο στις διάφορες τοπικές διενέξεις που σε ορισμένες περιπτώσεις απειλούν να γίνουν διεθνείς. Παραδείγματα το μεταναστευτικό και ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία.

Η Γενική Συνέλευση είναι το κύριο όργανο που κανονικά θα έπρεπε να αποφασίζει για την τύχη του πλανήτη μας και όχι μια μικρή ομάδα ισχυρών κρατών, που συγκροτούν το λεγόμενο Συμβούλιο Ασφαλείας, που το αποτελούν μόνιμα μέλη και μη μόνιμα, τα οποία οι μεγάλοι τα έβαλαν εκεί για να ρίξουν στάχτη στα μάτια του κόσμου. Αλλά ακόμα και οι αποφάσεις ή τα ψηφίσματα του Σ.Α. είτε αγνοούνται (τρανταχτό παράδειγμα το δράμα της Κύπρου με τον τουρκικό κατοχικό στρατό), είτε μπλοκάρονται από μέλη του Σ.Α. που έχουν το δικαίωμα άσκησης βέτο (παράδειγμα οι Ρωσία και Κίνα, στην προσπάθεια να ανατραπεί ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Άσαντ).

Τι απομένει λοιπόν από αυτό το τερατούργημα που ονομάζεται ΟΗΕ, με τα τεράστια γρανάζια της διοικητικής γραφειοκρατίας τους, τα σκάνδαλα διαφθοράς ακόμα και σε ειρηνευτικές αποστολές, τους βιασμούς γυναικών σε χώρες όπου υποτίθεται ότι στάλθηκαν κυανόκρανοι για να προστατεύσουν τους πολίτες τους; Σύμφωνα με την άποψη αρκετών, περιλαμβανομένου του Γιάννη Μανιάτη, βουλευτή στην Ελλάδα, πρώην υπουργού Ενέργειας και σήμερα καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Πειραιά, που μετείχε πρόσφατα σε συνέδριο για το Κυπριακό στο Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, η «πράσινη ενέργεια», οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) , είναι πλέον η τελευταία ελπίδα για να σώσει τον ΟΗΕ από το Λυκόφως του.

Ελάχιστα έγιναν από τη συμφωνία

Αλλά περισσότερους από τρεις μήνες από τότε που υπογράφηκε η Συμφωνία για το Κλίμα, ελάχιστα έχουν γίνει. Μετά από πολλά εμπόδια, χρονοτριβές, διαπραγματεύσεις, σκοπέλους και νομικές ασάφειες, η Διάσκεψη του ΟΗΕ για το Κλίμα, τον περασμένο Δεκέμβριο, κατέληξε σε μια συμφωνία. Παρά την αισιόδοξη διάθεση της επικεφαλής του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή, Κριστιάνα Φιγκουέρες, και τους πανηγυρισμούς και το αρχικό κλίμα ευφορίας, σήμερα επικρατεί προβληματισμός για την έμπρακτη υλοποίηση των στόχων από όλες τις χώρες που υπέγραψαν τη Συμφωνία. «Υπάρχει ακόμα πολύς δρόμος που πρέπει να διανυθεί», εκτιμά. «Οι εθνικές κυβερνήσεις είναι χαρούμενες και υπερήφανες για τη Συμφωνία του Παρισιού, η οποία εντούτοις παραμένει ένα μνημόνιο συνεννόησης, το οποίο στη συνέχεια κάθε κράτος θα πρέπει να συγκεκριμενοποιήσει και να υλοποιήσει», λέει.

Τα θετικά

Στα θετικά μπορεί να θεωρήσει κανείς τη βούληση όλων να μην παραμείνει κενό γράμμα αυτή η συμφωνία ή ένα ευχολόγιο μεγαλόστομων προτάσεων για την προστασία του κλίματος (περιβάλλοντος). Ήδη ορισμένες χώρες έχουν κάνει σοβαρά βήματα προς την ορθή κατεύθυνση. Το Μαρόκο δημιούργησε και λειτουργεί το μεγαλύτερο ηλιακό πάρκο στον κόσμο. Η Κίνα ανακοίνωσε την πρόθεσή της να κλείσει τουλάχιστον 1.000 ορυχεία άνθρακα. Αλλά αυτά είναι μερικά μονάχα παραδείγματα. Όπως επισημαίνει η Φιγκουέρες, το πιο σημαντικό είναι να γίνει πεποίθηση σε όλους πως οι οικονομίες των κρατών δεν μπορούν πλέον να βασίζονται στην καύση ορυκτών υλών. Αρκετά κράτη το έχουν καταλάβει εδώ και αρκετά χρόνια και μια διαδικασία που λαμβάνει χώραν σε βάθος χρόνου είναι πλέον μη αναστρέψιμη.

Πολλοί στον ΟΗΕ αναρωτιούνται αν το θέμα της κλιματικής αλλαγής θα παραμείνει στην κορυφή της ατζέντας του ΟΗΕ για πολύ καιρό ακόμα, καθώς είναι δεδομένη η δύσκολη πολιτική, κοινωνική και οικονομική συγκυρία διεθνώς. Για την Κριστιάνα Φιγκουέρες, παρά τις σφοδρές επικρίσεις που ακούγονται διεθνώς αναφορικά με την «προδιαγεγραμμένη» αποτυχία παρόμοιων εγχειρημάτων, υπάρχει πλέον πρόσφορο έδαφος για την ευδοκίμηση αυτής της Συμφωνίας στην πράξη, σε αντίθεση με την προγενέστερη Συμφωνία της Κοπεγχάγης για το κλίμα.

Που έγκειται το κλειδί της επιτυχίας

Το κλειδί της επιτυχίας αυτήν τη φορά έγκειται στις πιο αυστηρές νομικές δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η κάθε χώρα. Μετά την παρέλευση πέντε χρόνων, όλες οι χώρες είναι υποχρεωμένες να παρουσιάσουν τεκμηριωμένα τα όσα έχουν κάνει για την προστασία του περιβάλλοντος. Πρόκειται για μια επιταγή της διεθνούς κοινότητας για συλλογική πρόοδο σε αυτόν τον τομέα. Όλοι πλέον συμφωνούν πως το μέλλον στις πλούσιες αλλά και στις αναπτυσσόμενες ή ακόμα και τις υποανάπτυκτες χώρες βρίσκεται σε κάθε περίπτωση στην πράσινη ενέργεια και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Απομακρυσμένες, μικρές νησιωτικές χώρες στρέφονται ολοένα και περισσότερο στην αξιοποίηση της ηλιακής και της αιολικής ενέργειας. Μοναδικό ίσως αγκάθι είναι το ζήτημα της χρηματοδότησης αντίστοιχων προγραμμάτων σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής. Στον ΟΗΕ πιστεύουν πως τα κεφάλαια αυτά μπορούν να βρεθούν μονάχα μέσω της δυναμικής συνεργασίας της κρατικής με την ιδιωτική πρωτοβουλία.

Το ερώτημα είναι, φυσικά, αν οι πανίσχυρες παγκοσμίως βιομηχανίες πετρελαίου θα επιτρέψουν τέτοια προσαρμογή στις ΑΠΕ ή θα συνεχίσουν να προκαλούν με τη συμπεριφορά τους πολέμους, ώστε να πουλήσουν το προϊόν τους, που όμως εξαντλείται, ενώ παράλληλα μολύνει τον πλανήτη μας. Όπως έλεγε στην Ελλάδα ο Γιώργος Ανεμοδουράς, επιστήμονας και ιδιοκτήτης αιολικών πάρκων σε αρκετές νησιωτικές περιοχές, αυτό που η φύση έφτιαξε μέσα σε χιλιάδες χρόνια, ο άνθρωπος το καταστρέφει τον τελευταίο αιώνα.

Γ.Σ.