Τρέμουν από το ενδεχόμενο εκλογικής νίκης του στις Προεδρικές των ΗΠΑ
Στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική και την Ασία, αξιωματούχοι δεν κρύβουν σε κατ' ιδίαν συνομιλίες τους με τους Αμερικανούς τη δυσαρέσκεια και τον αποτροπιασμό τους

Σε εποχή μεγάλων οικονομικών και γεωπολιτικών κρίσεων, το τελευταίο πράγμα που θα ήθελαν πολλές κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο είναι μια εκλογική επιτυχία του φερόμενου ως Ρεπουμπλικανού, πολυεκατομμυριούχου και απρόβλεπτου Ντόναλντ Τραμπ, στις Προεδρικές Εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ξένοι διπλωμάτες εκφράζουν τη βαθύτατη ανησυχία τους σε Αμερικανούς κυβερνητικούς αξιωματούχους, ύστερα από τις δημόσιες προσβλητικές και εμπρηστικές δηλώσεις του Τραμπ. Στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή, τη Λατινική Αμερική και την Ασία, αξιωματούχοι δεν κρύβουν σε κατ' ιδίαν συνομιλίες τους με τους Αμερικανούς τη δυσαρέσκεια και τον αποτροπιασμό τους για τον ξενοφοβικό χαρακτήρα των δηλώσεων Τραμπ, επισήμαναν τρεις Αμερικανοί αξιωματούχοι, που για λόγους ευνόητους διατήρησαν την ανωνυμία τους.

Οι Αμερικανοί αξιωματούχοι
«Καθώς συνεχίζεται η ρητορική του Τραμπ και σε μερικές περιπτώσεις εντείνεται, ορισμένοι ηγέτες σε ολόκληρο τον κόσμο αρχίζουν και έχουν ολοένα και περισσότερες ανησυχίες», τόνισε ένας από τους Αμερικανούς αξιωματούχους. Όπως μεταδίδουν ξένα τηλεοπτικά δίκτυα, οι «τρεις», όπως αναμενόταν, αρνήθηκαν να αποκαλύψουν τον κατάλογο των χωρών που οι διπλωμάτες τους έχουν εκφράσει ανησυχίες, αλλά άφησαν να διαρρεύσει πως προέρχονται κυρίως από τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία και το Μεξικό. Οι Αμερικανοί υπέδειξαν πως είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο το γεγονός, ξένοι διπλωμάτες να εκφράζουν ανησυχία, ακόμα και σε ιδιωτικές συνομιλίες, για υποψήφιους στη μέση της προεκλογικής περιόδου. Σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών δεν επιθυμούν να θεωρούνται ως εμπλεκόμενοι στα εσωτερικά των ΗΠΑ, γνωρίζοντας πως θα χρειαστεί να συνεργαστούν με οποιονδήποτε νικήσει.

Οι τοποθετήσεις φόβου
Αλλά ανώτατοι αξιωματούχοι σε αρκετές χώρες, στις οποίες περιλαμβάνονται η Βρετανία, το Μεξικό, η Γαλλία και ο Καναδάς, έχουν ήδη τοποθετηθεί δημοσίως αποδοκιμάζοντας τις θέσεις του Τραμπ. Ο Υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ τον αποκάλεσε απειλή για την ειρήνη και την ευμάρεια, σε συνέντευξή του την Κυριακή που πέρασε. Συνεργάτες του Τραμπ αρνήθηκαν να κάνουν το παραμικρό σχόλιο για την ανησυχία των ξένων διπλωματών. Ενώ οι πρεσβείες της Ιαπωνίας, της Ινδίας και του Μεξικού αρνήθηκαν επίσης να σχολιάσουν τα όσα λέγονται σε ιδιωτικές συζητήσεις, η Υπουργός Εξωτερικών του Μεξικού Κλαούντια Ρουίθ Μασιέου δήλωσε, την περασμένη βδομάδα, πως οι πολιτικές και τα σχόλια του Τραμπ διακατέχονται από ρατσισμό και άγνοια για το διεθνές γίγνεσθαι.

Επίσης αποκάλεσε παράλογο το σχέδιό του για την ανέγερση μεθοριακού τείχους, ώστε να σταματήσει η παράνομη μετανάστευση. Οι ξένοι διπλωμάτες και αξιωματούχοι δείχνουν ιδιαίτερα ενοχλημένοι από τις εχθρικές θέσεις του δισεκατομμυριούχου Τραμπ σχετικά με τη μετανάστευση και τους μουσουλμάνους. Εκπρόσωποι κυβερνήσεων στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή δεν κρύβουν στους Αμερικανούς συνομιλητές τους πως οι δηλώσεις του Τραμπ ενάντια στο Ισλάμ χρησιμοποιούνται ως όπλο προπαγάνδας από το Ισλαμικό Κράτος και άλλους τζιχαντιστές, στη στρατολόγηση μελών των οργανώσεών τους.

Οι προκλήσεις του επίδοξου Πλανητάρχη
Στις 7 Δεκεμβρίου το προεκλογικό επιτελείο του Τραμπ εξέδωσε γραπτή δήλωσή του, σύμφωνα με την οποία ζητούσε την πλήρη απαγόρευση εισόδου μουσουλμάνων στις Ηνωμένες Πολιτείες, «μέχρις ότου αυτοί που διαχειρίζονται σήμερα τις τύχες της πατρίδας μας καταλάβουν τι συμβαίνει στον κόσμο». Αργότερα βέβαια ο Τραμπ προσπάθησε να ρίξει τους τόνους, λέγοντας πως στους Αμερικανούς μουσουλμάνους που ταξιδεύουν στο εξωτερικό πρέπει να επιτρέπεται η επιστροφή τους στις ΗΠΑ, ενώ το ίδιο πρέπει να ισχύσει και στους μουσουλμάνους στρατιωτικούς των ΗΠΑ ή στους μουσουλμάνους αθλητές, που πηγαίνουν για να μετάσχουν σε αγώνες σε αμερικανικές πόλεις.

Υπάρχει επίσης η εντύπωση στο εξωτερικό, πως οι ΗΠΑ θα απομονωθούν περισσότερο, αν εκλεγεί Πρόεδρος ο Τραμπ, καθώς έχει διακηρύξει ότι θα διαγράψει διεθνείς εμπορικές συμφωνίες και θα πιέσει τους συμμάχους της χώρας του να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο στις διενέξεις της Μέσης Ανατολής. «Ευρωπαίοι διπλωμάτες ρωτούν συνέχεια για την άνοδο του Τραμπ και δεν μπορούν να πιστέψουν αυτό που συμβαίνει στις Ην. Πολιτείες. Ο πανικός τους είναι φανερός», δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος του ΝΑΤΟ, που και αυτός ζήτησε να κρατηθεί η ανωνυμία του. «Με την Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίζει υπαρξιακή κρίση, αυξάνεται η ανησυχία για το ενδεχόμενο απομονωτισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες, σε εποχή που η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερο από ποτέ την αμερικανική υποστήριξη».

Υποτιμώνται οι αντιδράσεις…
Βέβαια οι Αμερικανοί λένε πως οι ανησυχίες προέρχονται οι περισσότερες από κατώτερους διπλωμάτες παρά από ανώτερους αξιωματούχους. «Τα σχόλιά τους δείχνουν αιφνιδιασμό και περιέργεια», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. «Σε ορισμένες περιπτώσεις ακούσαμε εκφράσεις συναγερμού, αλλά οι περισσότερες από αυτές αναφέρονται κυρίως στις δηλώσεις του Τραμπ για τους μετανάστες, τους πρόσφυγες και γενικότερα την ξενοφοβία του».

Καμία στήριξη από βετεράνους πολιτικούς
Πάντως, εκατό βετεράνοι πολιτικοί, που διαμορφώνουν την εξωτερική πολιτική του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, διακήρυξαν πως δεν θα στηρίξουν τον Τραμπ, σε ανοικτή επιστολή τους στην οποία τονίζουν πως οι προτάσεις του, αν εφαρμοστούν, θα υπονομεύσουν την ασφάλεια των ΗΠΑ. Ο στρατηγός Φίλιπ Μπρίντλαβ, ανώτατος Αμερικανός στρατιωτικός στην Ευρώπη, δήλωσε πως οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές δημιουργούν ανησυχία στους συμμάχους της Ουάσιγκτον. «Δέχομαι πολλές ερωτήσεις από τους Ευρωπαίους συναδέλφους μου για την τρέχουσα εκλογική διαδικασία σε γενικές γραμμές», δήλωσε ο Μπρίντλαβ, που όμως απέφυγε να αναφέρει ονομαστικά τον Τραμπ.

«Και νομίζω πως αυτή τη φορά βλέπουν έναν εντελώς διαφορετικό δημόσιο διάλογο, που δεν τον είχαν συνηθίσει στο παρελθόν». Παρ' όλο που δεν αποκαλύπτουν το περιεχόμενο των ιδιωτικών διπλωματικών επαφών τους, μερικοί ξένοι αξιωματούχοι παραδέχονται τις ανησυχίες των κυβερνήσεών τους για τον Τραμπ. Βρετανός αξιωματούχος επισήμανε πως τον Ιανουάριο, ο Πρωθυπουργός της χώρας του Ντέιβιντ Κάμερον δήλωσε πως: «Αυτά που λέει ο Τραμπ, κατά την άποψή μου, δεν είναι μονάχα λανθασμένα, αλλά στη πραγματικότητα κάνουν ακόμα πιο δύσκολη την προσπάθειά μας να αντιμετωπίσουμε και να νικήσουμε τους εξτρεμιστές».

Κινέζος αξιωματούχος αναφέρθηκε σε ανακοίνωση την περασμένη βδομάδα της εκπροσώπου του κινεζικού Υπουργείου Εξωτερικών Χουά Τσουνγίν, όταν ρωτήθηκε, αν το Πεκίνο ανησυχεί για την πρόθεση του Τραμπ να επιβάλλει υψηλές ταρίφες στα κινεζικά προϊόντα. Η Χουά απέφυγε να αναφερθεί ονομαστικά σε κάποιον από τους υποψηφίους, αλλά τόνισε πως «θέλω να υπενθυμίσω ότι η Κίνα και οι Ην. Πολιτείες έχουν τεράστια ευθύνη για τη διατήρηση της διεθνούς πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας».

Ασχολίαστες επιθέσεις σε άλλες χώρες
Εκπρόσωποι άλλων χωρών οι οποίες δέχθηκαν δημόσιες επιθέσεις από τον Τραμπ, όπως το Ιράν, το Ιράκ, η Σαουδική Αραβία, και το Βιετνάμ, δεν σχολίασαν ή δεν απάντησαν σε αιτήματα για κάποιο σχόλιο. Αλλά αρκετοί Αμερικανοί εμπειρογνώμονες εξωτερικής πολιτικής επιβεβαίωσαν τις ανησυχίες των ξένων διπλωματών. «Όλοι οι ξένοι διπλωμάτες με τους οποίους μίλησαν δείχνουν έκπληκτοι από το φαινόμενο Τραμπ και ανησυχούν γι' αυτό, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη», δήλωσε ο Έλιοτ Έιμπραμς, ανώτατο στέλεχος στο Αμερικανικό Συμβούλιο Διεθνών Σχέσεων, που από το 2001 ώς το 2009 ήταν υπεύθυνος υποθέσεων για τη Μέση Ανατολή στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας υπό τον πρόεδρο Τζορτζ Μπους.
Γ.Σ.