Επείγουσα συνεδρίαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας τη Δευτέρα

Στην αμερικανική ήπειρο αναμένεται η εκδήλωση τριών έως τεσσάρων εκατομμυρίων κρουσμάτων εντός του τρέχοντος έτους

ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ από το τσίμπημα του κουνουπιού Aedes aegypti (Κουνούπι Τίγρης)

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) και συγκαλεί επείγουσα διάσκεψη για τη Δευτέρα, 1η Φεβρουαρίου, για τον ιό Zίκα που εξαπλώνεται «με εκρηκτικό τρόπο» στην αμερικανική ήπειρο, όπου αναμένεται η εκδήλωση τριών έως τεσσάρων εκατομμυρίων κρουσμάτων εντός του έτους. Εκφράζοντας ανησυχία για την «πιθανότητα εξάπλωσης του ιού σε παγκόσμιο επίπεδο» και απέναντι στην πιθανή σύνδεσή του με την εμφάνιση γενετικών ανωμαλιών και νευρολογικών συνδρόμων, ο ΠΟΥ συγκάλεσε σε επείγουσα σύσκεψη την Επιτροπή Αντιμετώπισης Κρίσεων, ώστε να αποφασισθεί εάν η επιδημία «συνιστά απειλή για τη δημόσια υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο».

Σε υψηλό επίπεδο συναγερμού

Σύμφωνα με τη Διευθύντρια του ΠΟΥ Μάργκαρετ Τσαν, «ο ιός εντοπίσθηκε τον περασμένο χρόνο στην αμερικανική ήπειρο, όπου εξαπλώνεται κατά εκρηκτικό τρόπο. Το επίπεδο συναγερμού είναι εξαιρετικά υψηλό».

Ήδη η Γαλλία και ο Καναδάς έχουν αναφέρει περιπτώσεις ταξιδιωτών που μολύνθηκαν από τον ιό κατά την παραμονή τους σε πληγείσες περιοχές. Τρία άτομα στη Νέα Υόρκη, ανάμεσά τους και μία έγκυος, έχουν μολυνθεί σε ταξίδια τους στη νότια Αμερική. Η ειδική υπηρεσία των Ηνωμένων Εθνών είναι εξαιρετικά ανήσυχη εξαιτίας της έλλειψης ανοσίας των πληθυσμών στις περιοχές που πλήττονται για πρώτη φορά και για την απουσία εμβολίων, ειδικευμένων θεραπειών, καθώς και ταχέων τεστ εντοπισμού του ιού. Για τον λόγο αυτό, η κ. Τσαν προειδοποίησε ότι «οι κλιματολογικές συνθήκες που διαμορφώνονται από το φαινόμενο Ελ Νίνιο, το οποίο είναι εξαιρετικά ισχυρό από το περασμένο έτος και ευνοεί την άνοδο της θερμοκρασίας της Γης, θα αυξήσουν φέτος τον πληθυσμό των κουνουπιών».

Μπορεί να μεταδίδεται κι από τη σεξουαλική επαφή

Όπως ο δάγκειος πυρετός και η νόσος chikungunya, ο ιός Zίκα, που έχει πάρει το όνομά του από το δάσους της Ουγκάντας όπου εντοπίσθηκε για πρώτη φορά το 1947, μεταδίδεται από το τσίμπημα του κουνουπιού Aedes aegypti (Κουνούπι Τίγρης). «Μεγάλες επιδημίες μπορεί να προκληθούν σε πόλεις σε παγκόσμιο επίπεδο», προειδοποιεί ο ΠΟΥ στον λογαριασμό του στο Twitter. Δύο περιπτώσεις μόλυνσης από τον ιό Zίκα δημιουργούν υπόνοιες για μετάδοσή του και μέσω της σεξουαλικής επαφής, σύμφωνα με Αμερικανό υγειονομικό αξιωματούχο. «Τέτοιες περιπτώσεις καθιστούν βιολογικά πιθανή μία μετάδοση διά της σεξουαλικής επαφής, όμως σε αυτό το στάδιο η επιστήμη είναι ξεκάθαρη, δηλαδή ο ιός Zίκα μεταδίδεται με το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού», τόνισε η Δρ Αν Σουσάτ, Υποδιευθύντρια των Αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών.

Ανησυχητικές προβλέψεις

Στη Λατινική Αμερική η περισσότερο πληγείσα χώρα είναι η Βραζιλία, με 1,5 εκατομμύριο κρούσματα, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ. Προχθές, η Ονδούρα ανακοίνωσε ότι έχει καταγράψει περισσότερα από 1.000 κρούσματα του ιού από τον Δεκέμβριο. «Περιμένουμε 3 έως 4 εκατομμύρια κρούσματα κατά το 2016 στην αμερικανική ήπειρο», δήλωσε στη Γενεύη αξιωματούχος του ΠΟΥ, ωστόσο ο Οργανισμός θεωρεί ότι η έκταση της επιδημίας έχει υποτιμηθεί, διότι η πλειοψηφία των κρουσμάτων δεν παρουσιάζουν επιπλοκές.

Αν και μέχρι στιγμής δεν έχει αποδειχθεί η σύνδεση του ιού με την μικροκεφαλία και το σύνδρομο Gyllain-Barre, συνιστάται από τις Αρχές στις γυναίκες να αποφύγουν την εγκυμοσύνη στην Κολομβία, το Σαλβαδόρ, τον Ισημερινό, τη Βραζιλία, τη Τζαμάικα και το Πόρτο Ρίκο. Παρ’ όλα αυτά, ο ΠΟΥ διατηρεί επιφυλακτική στάση. «Δεν γνωρίζουμε αν αυτός ο ιός μπορεί να διαπεράσει τον πλακούντα», δήλωσε ο υπεύθυνος για την περιοχή της Λατινικής Αμερικής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας Μάρκος Εσπινάλ, ενώ ο Δρ Μπρους Έιλουαρντ, Υποδιευθυντής του Οργανισμού, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ο ΠΟΥ δεν μπορεί να δώσει συμβουλή στις γυναίκες να αποφύγουν την εγκυμοσύνη, διότι αυτό αποτελεί προσωπική επιλογή. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα Εθνικά Αμερικανικά Ινστιτούτα Υγείας ανακοίνωσαν ότι, σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας, ο ιός είναι πιθανόν να εξαπλωθεί κατά τους θερμούς μήνες του έτους κατά μήκος των ανατολικών και των δυτικών ακτών για να φθάσει στις μεσοδυτικές πολιτείες.

Χάνει τη μάχη η Βραζιλία

Την ίδια ώρα, η Πρόεδρος της Βραζιλίας Ντίλμα Ρουσέφ προειδοποίησε χθες πως η χώρα χάνει τη μάχη της καταπολέμησης του κουνουπιού που μεταδίδει τον ιό Ζίκα, ενώ απηύθυνε έκκληση για μια πανεθνική προσπάθεια, προκειμένου να εξαλειφθούν τα έντομα αυτά. Δεν διαθέτουμε εμβόλιο για τον Ζίκα ακόμη. Το μοναδικό πράγμα που μπορούμε να κάνουμε είναι να καταπολεμήσουμε το κουνούπι», είπε η πρόεδρος μιλώνας σε δημοσιογράφους κατά την επίσκεψή της στο κέντρο επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση της κρίσης.

Ο ιός αυτός έχει συνδεθεί με χιλιάδες περιπτώσεις μωρών που γεννήθηκαν πάσχοντας από μικροκεφαλία, δηλαδή έχουν πολύ μικρό κεφάλι και ο εγκέφαλός τους δεν έχει αναπτυχθεί κανονικά. Η Ρουσέφ κάλεσε τους Βραζιλιάνους να αποστραγγίζουν τα στάσιμα νερά από λακκούβες και ανοικτές δεξαμενές, όπου αναπαράγονται τα κουνούπια. Στις 13 Φεβρουαρίου 200.000 στρατιώτες θα ριχτούν στην πανεθνική «μάχη» για την εξάλειψη του κουνουπιού.

Πολλά κρούσματα στον Ισημερινό

Στον γειτονικό Ισημερινό έχουν καταγραφεί 22 επιβεβαιωμένα κρούσματα της ασθένειας, αλλά υπάρχουν και άλλα 67 «ύποπτα» κρούσματα, ανακοίνωσε χθες η κυβέρνηση. Τα κρούσματα εντοπίστηκαν σε έξι επαρχίες της χώρας, ακόμη και στα Νησιά Γκαλαπάγκος. Μέχρι στιγμής πάντως καμία έγκυος δεν έχει εμφανίσει συμπτώματα της ασθένειας στον Ισημερινό. «Είμαστε προετοιμασμένοι», διαβεβαίωσε η Υπουργός Υγείας Μαργκαρίτα Γκεβάρα. «Μόλις έκανε την εμφάνισή του ο ιός ενεργοποιήσαμε τα σχέδιά μας για την αντιμετώπισή του», εξήγησε.

Ταξιδιωτική οδηγία προφύλαξης από τον ιό

Εν τω μεταξύ, ταξιδιωτική οδηγία προφύλαξης, από τον ιό Ζίκα, που από το 2014 βρίσκεται σε εξέλιξη στην τροπική ζώνη της Αφρικής, της Νοτιοανατολικής Ασίας και των νησιών του Ειρηνικού Ωκεανού, αλλά προσφάτως και στην κεντρική και νότιο Αμερική, εξέδωσε χθες το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) της Ελλάδας. Ειδικότερα, οι ταξιδιώτες που επισκέπτονται περιοχές με τρέχουσα τοπική μετάδοση της λοίμωξης συνιστάται να λαμβάνουν συνεχή μέτρα αποφυγής των δηγμάτων από κουνούπια, καθώς το κουνούπι, που μεταδίδει τη νόσο, τσιμπά κατά τη διάρκεια ημέρας και νύχτας, σε εξωτερικούς και σε εσωτερικούς χώρους, καθώς και στις αστικές περιοχές. Ιδιαιτέρως, όσον αφορά νήπια, ηλικιωμένους, εγκύους και άτομα με σοβαρές χρόνιες νόσους ή ανοσοκαταστολή, προτείνεται συνεκτίμηση του κινδύνου νόσησης και των συνιστώμενων μέτρων προφύλαξης πριν από το ταξίδι σε ενδημικές περιοχές. Ιδιαίτερα στις εγκύους, συνιστάται αυξημένη προστασία κατά των δηγμάτων από κουνούπια στις ενδημικές περιοχές.

Τι να προσέξουν οι ταξιδιώτες

Σύμφωνα με την Οδηγία, ο ταξιδιώτης συνιστάται:

1. Να φορά φαρδιά ελαφρά ρούχα με μακριά μανίκια, μακριά παντελόνια, ψηλές κάλτσες, και, επιπλέον, σε εξωτερικούς χώρους, κλειστά παπούτσια και καπέλο.

2. Να χρησιμοποιεί στο ακάλυπτο δέρμα εντομοαπωθητικά, όπως DEET (N-diethyl-m-toluamide) σε συγκέντρωση 30-50%. Για τον ψεκασμό των ρούχων του (όχι απευθείας στο δέρμα) να χρησιμοποιεί εντομοκτόνα σκευάσματα, όπως περμεθρίνη, τετραμεθρίνη, αλλεθρίνη κ.ά.

3. Να χρησιμοποιεί εντομοκτόνα σκευάσματα (σπρέι, φιδάκια, ταμπλέτες) στους χώρους που πρόκειται να καταλύσει.

4. Να χρησιμοποιεί κουνουπιέρα κατά τις ώρες του ύπνου. Συστήνεται η κουνουπιέρα να ψεκάζεται με εντομοκτόνο.

Σημειώνεται πως μετά την επιστροφή από περιοχή με κρούσματα από ιό, ο ταξιδιώτης συνιστάται να παρακολουθεί την υγεία του για 12 ημέρες. Αν κατά τη διάρκεια αυτών των ημερών παρουσιαστεί πυρετός, πονοκέφαλος, ερυθρότητα στα μάτια, εξάνθημα, μυαλγίες και αρθραλγίες, συνιστάται να αναζητήσει ιατρική βοήθεια και να ενημερώσει τον γιατρό για το ταξιδιωτικό του ιστορικό.

Ο ιός

Σημειώνεται πως ο ιός Ζίκα μοιάζει με τον ιό που προκαλεί τον δάγκειο πυρετό και μεταδίδεται, όπως και ο δάγκειος πυρετός, με δήγμα μολυσμένου κουνουπιού. Τα συμπτώματα της νόσου περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, ερυθρότητα στα μάτια, εξάνθημα, μυαλγίες και αρθραλγίες. Ο χρόνος επώασης της νόσου κυμαίνεται από 2 ώς 7 ημέρες. Η νόσος είναι συνήθως ήπια και διαρκεί 4-7 ημέρες. Δεν υπάρχει εμβόλιο ή φαρμακευτική αγωγή για την προφύλαξη από τη νόσο. Όπως αναφέρει το ΚΕΕΛΠΝΟ, η συσχέτιση του ιού Ζίκα με την εμφάνιση περιστατικών μικροκεφαλίας στη Βραζιλία και περιπτώσεων Guillain Barre στη γαλλική Πολυνησία βρίσκεται υπό διερεύνηση.