ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΒΑΡΣΟΒΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΤΗΣ ΚΟΜΙΣΙΟΝ ΓΙΑ ΤΑ ΜΜΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε προ ημερών επιστολή στην κυβέρνηση της Πολωνίας, καλώντας τη να εξηγήσει εάν και πώς ο νέος νόμος συνάδει με τους κανόνες της ΕΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης

Η Πολωνία αναγνωρίζει πλήρως την ελευθερία των ΜΜΕ και έκρινε ότι η Κομισιόν μπορεί να έχει λάβει παραπλανητική πληροφόρηση, που διέπεται από προκατάληψη εναντίον της πολωνικής κυβέρνησης

Η κυβέρνηση της Πολωνίας απέρριψε προχθές τις ανησυχίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την οποία ο νέος νόμος για τα πολωνικά δημόσια μέσα ενημέρωσης απειλεί την ελευθερία τους, προειδοποιώντας τις Βρυξέλλες να μην επεμβαίνουν στα εσωτερικά της χώρας στη βάση «προκατειλημμένων και πολιτικά στρατευμένων» πληροφοριών και δημοσιευμάτων. Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση του ευρωσκεπτικιστικού, δεξιού και εθνικιστικού κόμματος του Νόμου και της Δικαιοσύνης (PiS) διόρισε έναν πρώην βουλευτή του PiS επικεφαλής της δημόσιας τηλεόρασης.

Οι ανησυχίες

Υπενθυμίζεται πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε προ ημερών επιστολή στην κυβέρνηση της Πολωνίας, καλώντας την να εξηγήσει εάν και πώς ο νέος νόμος συνάδει με τους κανόνες της ΕΕ για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης - μια ένδειξη ανησυχίας στις Βρυξέλλες για τον κίνδυνο οι πολιτικές που προωθεί το PiS να υπονομεύσουν τη δημοκρατία στην Πολωνία. Το PiS επιδίωκε εδώ και καιρό να προχωρήσει σε εκ βάθρων αλλαγές των κανόνων σχετικά με τα δημόσια ΜΜΕ, προκειμένου αυτά να προασπίζουν όσα το κυβερνών κόμμα θεωρεί εθνικά συμφέροντα. Το κόμμα έχει κάνει σαφές πως σχεδιάζει να «αποπολιτικοποιήσει» τα δημόσια μέσα ενημέρωσης και να απολύσει όποιον δημοσιογράφο θεωρεί ότι έχει πολιτική στράτευση.

Η απάντηση

Απαντώντας στην επιστολή, το πολωνικό Υπουργείο Εξωτερικών διαβεβαίωσε ότι η Πολωνία αναγνωρίζει πλήρως την ελευθερία των ΜΜΕ και έκρινε ότι η Κομισιόν μπορεί να έχει λάβει παραπλανητική πληροφόρηση που διέπεται από προκατάληψη εναντίον της πολωνικής κυβέρνησης. «Το να εκτίθεται η πολωνική κυβέρνηση σε επεμβάσεις που έχουν έμπνευση άδικους, προκατειλημμένους και πολιτικά στρατευμένους ισχυρισμούς μπορεί να έχει ανεπιθύμητα αποτελέσματα», κάτι το οποίο «πρέπει να αποφευχθεί», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΞ της Πολωνίας. Σημειώνεται, πάντως, πως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να συζητήσει το ζήτημα στις Βρυξέλλες την ερχόμενη Τετάρτη, 13η Ιανουαρίου.

Ο νόμος

Βάσει του νέου νόμου, τον οποίο επικύρωσε την περασμένη Πέμπτη ο Πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα, εκχωρείται στον Υπουργό Οικονομικών το δικαίωμα να διορίζει τους επικεφαλής των κρατικών μέσων ενημέρωσης. Προχθές ο Γιάτσεκ Κούρσκι, πρώην βουλευτής του PiS, διορίστηκε επικεφαλής της κρατικής τηλεόρασης. Οι επικεφαλής των δημόσιων ΜΜΕ μέχρι σήμερα διορίζονταν κατόπιν δημόσιων διαγωνισμών που προκήρυσσε το Εθνικό Ραδιοτηλεοπτικό Συμβούλιο της Πολωνίας, μια ανεξάρτητη Αρχή, που είχε συσταθεί μεταξύ άλλων για να προασπίζει την ελευθερία του λόγου.

Σύμφωνα με την επιστολή του πολωνικού ΥΠΕΞ, οι «δικαιοδοσίες» του πολωνικού ΕΣΡ, συμπεριλαμβανομένων αυτών που έχουν σκοπό «να διασφαλίζεται ο πλουραλισμός στα ΜΜΕ», παραμένουν «άθικτες». «Δεν υπάρχει κανένας νόμος της ΕΕ που να απαιτεί ένας ρυθμιστικός φορέας της αγοράς των μέσων ενημέρωσης να έχει την εξουσία να καθορίζει τη σύνθεση των διοικητικών συμβουλίων των δημόσιων εταιρειών ΜΜΕ», προστίθεται στην ανακοίνωση του πολωνικού Υπουργείου Εξωτερικών.

Κι άλλες αντιδράσεις

Ο νόμος συνεχίζει, ωστόσο, να προκαλεί αντιδράσεις, και προχθές στις φωνές διαμαρτυρίας προστέθηκε και αυτή του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ). Σε ανακοίνωσή της η Ιζαμπέλ Σάντους, επικεφαλής της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της κοινοβουλευτικής συνέλευσης του ΟΑΣΕ, εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για τα «μέτρα τα οποία υπονομεύουν την ανεξαρτησία και την αμεροληψία των μέσων ενημέρωσης» στην Πολωνία, και κάλεσε την πολιτική ηγεσία της χώρας να τα ανακαλέσει.

Το PiS, που διαδέχθηκε μια κεντρώα κυβέρνηση επιτυγχάνοντας σαρωτική νίκη στις εκλογές του Οκτωβρίου, απορρίπτει τέτοιες επικρίσεις. Τονίζει ότι έλαβε ευρεία εντολή για την αναμόρφωση της χώρας, ώστε να αντανακλώνται οι καθολικές αξίες της αλλά και για να ανακτήσει η Βαρσοβία μέρος της εθνικής της ανεξαρτησίας, που έχει εκχωρηθεί στις Βρυξέλλες. Τον Δεκέμβριο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε εκφράσει την ανησυχία της για τη θέσπιση νέου πλαισίου όσον αφορά τη λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Πολωνίας και αξίωσε να αναβληθεί η εφαρμογή του.

Μηνύματα και σε ευρωβουλευτές

Οι ευρωβουλευτές που επέστρεψαν προχθές στα γραφεία τους, μετά τις διακοπές, βρήκαν στον φάκελο των εισερχομένων του ηλεκτρονικού τους ταχυδρομείου αναρίθμητες επιστολές υποστηρικτών της κυβέρνησης της Πολωνίας, που απορρίπτουν τις καταγγελίες ότι η νέα κυβέρνηση στη Βαρσοβία υποσκάπτει τις δημοκρατικές ελευθερίες. Η Συμμαχία Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (Alliance of Liberals and Democrats for Europe, ALDE) ανέφερε ότι οι ευρωβουλευτές της έλαβαν «εκατοντάδες μηνύματα σπαμ τις τελευταίες ημέρες... τα οποία μας διαβεβαιώνουν ότι η δημοκρατία στην Πολωνία τα πάει μια χαρά και ότι τώρα η κατάσταση είναι επιτέλους πολύ καλύτερη απ' ό,τι επί των ημερών της προηγούμενης κυβέρνησης». Μέλη της ομάδας των Πρασίνων επίσης έλαβαν «εκατοντάδες, πιθανόν χιλιάδες τέτοια μηνύματα», είπε ένας εκπρόσωπός της. «Το PiS χρησιμοποιεί την παλιά καλή προπαγάνδα που η Πολωνία θυμάται από το παρελθόν της. Όμως, όσο συχνά κι αν λέγεται ένα ψέμα, δεν μετατρέπεται σε αλήθεια», επισήμανε ο επικεφαλής της ALDE Γκι Φερχόφστατ.