Αρκετές ημέρες αναμένεται να διαρκέσουν οι διαπραγματεύσεις στο Συμβούλιο Ασφαλείας
Οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ότι, παρά τον ισχυρισμό, η Πιονγκγιάνγκ απέχει μερικά χρόνια από την ανάπτυξη βόμβας υδρογόνου, αλλά διαφωνούν ως προς τις ικανότητες της Βόρειας Κορέας στη σμίκρυνση της ατομικής βόμβας

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ απείλησε με ενίσχυση των κυρώσεων κατά της Βόρειας Κορέας, η οποία ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι πραγματοποίησε με επιτυχία την πρώτη της δοκιμή βόμβας υδρογόνου, προκαλώντας κύμα διεθνούς καταδίκης. Οι 15 χώρες μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, περιλαμβανομένης της Κίνας, μοναδικής και σημαντικής συμμάχου της Πιονγκγιάνγκ, ανακοίνωσαν ότι θα εργασθούν επί δέσμης «ισχυρών συμπληρωματικών μέτρων» (κυρώσεων), οι οποίες θα περιληφθούν σε νέα απόφαση του ΟΗΕ. Οι διαπραγματεύσεις για τη νέα δέσμη κυρώσεων αναμένεται να διαρκέσουν αρκετές ημέρες.

Η ανακοίνωση του Συμβουλίου Ασφαλείας δεν προσδιορίζει τα υπό συζήτησιν μέτρα, όμως διπλωματικές πηγές του ΟΗΕ δήλωσαν ότι στόχος είναι η ενίσχυση των ισχυουσών κυρώσεων με την επέκταση της λίστας των προσώπων και των επιχειρήσεων που πλήττονται εξαιτίας της σχέσης τους με το βορειοκορεατικό πυρηνικό πρόγραμμα. Το Συμβούλιο Ασφαλείας επανέλαβε ότι η δοκιμή αποτελεί «κατάφωρη παραβίαση» σειράς αποφάσεων του ΟΗΕ, που απαγορεύουν κάθε πυρηνική ή βαλλιστική δραστηριότητα στην Πιονγκγιάνγκ.

Σοβαρός σκεπτικισμός
Το συμβάν, που παρουσιάσθηκε ως δοκιμή βόμβας υδρογόνου, έγινε δεκτό με σοβαρό σκεπτικισμό από την Ουάσιγκτον και τους ειδικούς, που θεωρούν ότι η χαμηλή ισχύς της έκρηξης δεν συμβαδίζει με τον ισχυρισμό της Πιονγκγιάνγκ. Η Νότια Κορέα και η Ιαπωνία κατήγγειλαν κατάφωρη παραβίαση των αποφάσεων του ΟΗΕ, για να ακολουθήσουν η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Λονδίνο, το Παρίσι και η Μόσχα. Ο Νοτιοκορεάτης Υπουργός Άμυνας Χαν Μιν-Κου προειδοποίησε ότι η Πιονγκγιάνγκ θα πληρώσει το τίμημα της νέας αυτής πρόκλησης. Σεούλ και Ουάσιγκτον συμφώνησαν να επεξεργασθούν ειδικές στρατηγικές πυρηνικής αποτροπής και να συνεχίσουν τις κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, ανακοίνωσε ο Χαν, έπειτα από τηλεφωνική συνομιλία με τον Αμερικανό ομόλογό του Άστον Κάρτερ.

Η Κίνα, κύριος σύμμαχος της Βόρειας Κορέας ανακοίνωσε ότι είναι «κατηγορηματικά αντίθετη» με τη δοκιμή και ο Λευκός Οίκος δεσμεύθηκε για μία «προσήκουσα» αντίδραση στις προκλήσεις της Πιονγκγιάνγκ. Τον Δεκέμβριο, ο ηγέτης της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ-Ουν είχε αφήσει να εννοηθεί ότι η χώρα του έχει κατασκευάσει βόμβα υδρογόνου, γεγονός που τέθηκε υπό αμφισβήτηση από σειρά διεθνών εμπειρογνωμόνων. «Τα σεισμολογικά δεδομένα οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η έκρηξη είναι πολύ μικρότερης ισχύος από αυτό που περιμένει κανείς από τη δοκιμή μίας βόμβας υδρογόνου, δήλωσε ο Αυστραλός ειδικός Κρίσπιν Ρόβερ. «Εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι πραγματοποιήθηκε μία επιτυχημένη πυρηνική δοκιμή, αλλά δεν κατόρθωσαν να ολοκληρώσουν τη δεύτερη φάση, της έκρηξης με υδρογόνο», είπε.

Μέγεθος Χιροσίμα
Σύμφωνα με τον αναλυτή της Rand Corporation Μπρους Μπένετ, «αυτό το όπλο είναι του μεγέθους της αμερικανικής βόμβας της Χιροσίμα, αλλά δεν πρόκειται για βόμβα υδρογόνου». Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις του νοτιοκορεατικού Υπουργείου Άμυνας, η βόμβα ήταν ισχύος έξι έως εννέα κιλοτόνων, ανάλογης με τη βόμβα της τελευταίας δοκιμής του 2013. Η πρώτη αμερικανική δοκιμή βόμβας υδρογόνου το 1952 απελευθέρωσε ενέργεια 10 κιλοτόνων. Οι περισσότεροι ειδικοί θεωρούν ότι η Πιονγκγιάνγκ απέχει μερικά χρόνια από την ανάπτυξη βόμβας υδρογόνου, αλλά διαφωνούν ως προς τις ικανότητες της Βόρειας Κορέας στη σμίκρυνση της ατομικής βόμβας. Η σμίκρυνση επιτρέπει την τοποθέτηση πυρηνικού όπλου σε βλήματα πυραύλων.

Τέταρτη δοκιμή
Βόμβα υδρογόνου ή όχι, η τέταρτη αυτή πυρηνική δοκιμή της Βόρειας Κορέας συνιστά κατάφωρη πρόκληση προς τους εχθρούς αλλά και τους σπάνιους συμμάχους της Πιονγκγιάνγκ, οι οποίοι προειδοποιούν ότι το τίμημα για τη συνέχιση του πυρηνικού της προγράμματος θα είναι πολύ υψηλό.
Ο Πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα χαρακτήρισε το 2014 τη Βόρεια Κορέα «χώρα παρία» και δεσμεύθηκε για την επιβολή βαρύτερων κυρώσεων σε περίπτωση νέας πυρηνικής δοκιμής.

Η στάση της Κίνας θα είναι αντικείμενο στενής παρακολούθησης. Το Πεκίνο, το οποίο κατά το παρελθόν έχει πιέσει για τον περιορισμό του εύρους των κυρώσεων κατά της Πιονγκγιάνγκ, καταβάλλει προσπάθειες για την επανέναρξη των εξαμερών συνομιλιών (Βόρεια Κορέα, Νότια Κορέα, ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Ιαπωνία) για το βορειοκορεατικό πυρηνικό πρόγραμμα, οι οποίες έχουν παγώσει από το 2008. Η τέταρτη αυτή δοκιμή είναι πιθανόν να δώσει το έναυσμα για την αναβίωση της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Χωρίς την υποστήριξη της Κίνας...
Η βορειοκορεατική ατομική δοκιμή φέρνει, πάντως, και πάλι στο προσκήνιο τον ρόλο της Κίνας, αλλά δεν αναμένεται ότι η μοναδική σύμμαχος της ανεξέλεγκτης Πιονγκγιάνγκ, κυριευμένος από την έμμονη αγωνία μίας κατάρρευσης της Βόρειας Κορέας, θα πεισθεί να εγκαταλείψει την παραδοσιακή πολιτική της. Αιφνιδιασμένη, όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, και σίγουρα εξοργισμένη έως και ταπεινωμένη, η Κίνα συγκρατήθηκε και, όπως και στις προηγούμενες δοκιμές της Πιονγκγιάνγκ, περιορίσθηκε να εκφράσει την «κατηγορηματική αντίθεσή» της και να καλέσει τη Βόρεια Κορέα να επανέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Χωρίς την Κίνα, που τροφοδοτεί, μεταξύ άλλων, με πετρέλαιο και τρόφιμα τη Βόρεια Κορέα, ο πληθυσμός της θα βρισκόταν σε εξαιρετικά δυσχερή θέση, σύμφωνα με τις μελέτες. Εάν υπήρχε αυστηρότερο καθεστώς κυρώσεων, στο οποίο η Κίνα έχει μέχρι σήμερα αντισταθεί, θα ανάγκαζε το Πεκίνο να αυξήσει την υποστήριξή του για να αποφευχθεί μία οξεία κρίση στη Βόρεια Κορέα, την αποφυγή της οποίας θέλει πάση θυσία το Πεκίνο.

Στο μεταξύ, οι προοπτικές αναθέρμανσης των σχέσεων ανάμεσα στο Πεκίνο και την Πιονγκγιάνγκ φαίνεται ότι απομακρύνονται. Τον Δεκέμβριο, κυκλοφόρησαν επίμονες φήμες για επικείμενη επίσκεψη στην Κίνα του ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ-Ουν, ο οποίος, αντίθετα με τον πατέρα και τον παππού του, δεν έχει επισκεφθεί εδώ και τέσσερα χρόνια που βρίσκεται στην εξουσία τον μοναδικό του σύμμαχο.

Η αποστολή του επίσημου βορειοκορεατικού γυναικείου συγκροτήματος ποπ των Μορανμπόνγκ, το οποίο επρόκειτο να δώσει την πρώτη συναυλία ενώπιον Κινέζων αξιωματούχων, είχε θεωρηθεί ως θετικό προμήνυμα. Ωστόσο, η αιφνιδιαστική ματαίωση της συναυλίας, χωρίς εξήγηση, μία απόφαση που στη βορειοκορεατική περίπτωση δεν μπορεί να προέρχεται παρά από την κορυφή του καθεστώτος, διέψευσε τις προσδοκίες για αναθέρμανση των σχέσεων. Τέσσερεις ημέρες αργότερα, ο Κιμ Γιονγκ-Ουν υπέγραφε τη διαταγή για την πυρηνική δοκιμή.

Περιφρούρηση του κορεατικού status quo
Απρόβλεπτος νεαρός διάδοχος της μίας και μοναδικής κομμουνιστικής δυναστείας στον κόσμο, «ο Κιμ Γιονγκ-Ουν καλλιεργεί αναμφίβολα την εικόνα κάποιου που δεν έχει τίποτε να χάσει», εκτιμά ο Γουάνγκ Ντονγκ, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου του Πεκίνου. Αψηφώντας τη διεθνή κοινότητα και κυρίως την Κίνα, η Πιονγκγιάνγκ προχώρησε στην πυρηνική δοκιμή, την προπαραμονή των γενεθλίων του ηγέτη της, προκαλώντας ανοικτά τον ΟΗΕ.

Η Κίνα προμήθευσε τον περασμένο χρόνο με 23 εκατομμύρια τόνους δημητριακών και περισσότερους από 176.000 τόνους καυσίμων τη Βόρεια Κορέα, σύμφωνα με στοιχεία των κινεζικών τελωνειακών Αρχών, όμως «η επιρροή της είναι όλο και πιο αποδυναμωμένη, με κυριότερο πρόβλημα το ότι η ηγεσία της Πιονγκγιάνγκ δεν ακούει. Είναι ξεροκέφαλη», λέει ο Κινέζος ειδικός επί των Διεθνών Σχέσεων Ζου Φενγκ, ο οποίος δεν αναμένει ότι η Κίνα θα μεταβάλει ριζικά τη στάση της.

Τα σχόλια του επίσημου κινεζικού Τύπου κινήθηκαν χθες εντός του πλαισίου της μέχρι σήμερα επίσημης γραμμής, χωρίς να ζητείται η σκλήρυνση της στάσης του Πεκίνου.

Η πυρηνική δοκιμή της Πιονγκγιάνγκ χαρακτηρίζεται «επικίνδυνη, ανεύθυνη και απερίσκεπτη» σε κύριο άρθρο της «China Daily», στο οποίο επαναλαμβάνεται ότι μόνο οι διαπραγματεύσεις μπορούν να βελτιώσουν την κατάσταση. Μία στάση που επιβεβαιώνει το αδιέξοδο στο οποίο βρίσκεται η Κίνα, λόγω της στενότητας των περιθωρίων διπλωματικών ελιγμών, σύμφωνα με τη Γιανμέι Σιέ, αναλύτρια του International Crisis Group.

Η Κίνα θα απευθύνει και πάλι εκκλήσεις για την επανάληψη των εξαμερών συνομιλιών, αλλά δεν τίθεται θέμα αναθεώρησης των θεμελιωδών αρχών της στρατηγικής της, σύμφωνα με την αναλύτρια. «Για το Πεκίνο, μία Βόρεια Κορέα εξοπλισμένη με πυρηνικό όπλο, είναι κάτι άβολο και ανησυχητικό. Αλλά, ενδεχόμενη κατάρρευση του καθεστώτος της Πιονγκγιάνγκ -που θα οδηγήσει σε χαώδη κατάσταση στις πόρτες της και, εν δυνάμει, στην επανένωση της κορεατικής χερσονήσου, με την Ουάσιγκτον να επεκτείνει την επιρροή της μέχρι τα κινεζικά σύνορα- είναι μία τρομακτική προοπτική στα μάτια του Πεκίνου».

Επανέρχονται τα μεγάφωνα
Η Νότια Κορέα ανακοίνωσε, στο μεταξύ, χθες, ότι θα ξαναρχίσει την προπαγανδιστική της εκστρατεία στα σύνορα με τη Βόρεια Κορέα, όπως είχε κάνει και τον περασμένο Αύγουστο, προκαλώντας τότε απειλές για στρατιωτικά αντίποινα από την Πιονγκγιάνγκ. Η απόφαση να τεθούν ξανά σε λειτουργία τα ισχυρά μεγάφωνα, που βρίσκονται στη νοτιοκορεατική πλευρά της έντονα στρατιωτικοποιημένης μεθορίου μεταξύ των δύο χωρών, ελήφθη μετά την προχθεσινή ανακοίνωση της Πιονγκγιάνγκ ότι προχώρησε σε μια τέταρτη πυρηνική δοκιμή, δήλωσε εκπρόσωπος της νοτιοκορεατικής Προεδρίας.

«Η τέταρτη πυρηνική δοκιμή του Βορρά συνιστά κατάφορη παραβίαση των διεθνών της δεσμεύσεων (...) και μια σοβαρή παραβίαση της συμφωνίας της 25ης Αυγούστου» μεταξύ της Νότιας και της Βόρειας Κορέας, πρόσθεσε. «Η νοτιοκορεατική κυβέρνηση αποφάσισε ως εκ τούτου να ξαναρχίσει τη μετάδοση μηνυμάτων στα σύνορα με τη Βόρεια Κορέα από το μεσημέρι (05:00 ώρα Κύπρου)» της Παρασκευής, διευκρίνισε.

Η συμφωνία που είχε συναφθεί στα τέλη του Αυγούστου ανάμεσα στα δύο κράτη είχε επιτρέψει να δοθεί τέλος σε μια επικίνδυνη κλιμάκωση, η οποία υπήρχε κίνδυνος να γενικευτεί σε ένοπλη σύγκρουση. Οι στρατοί των δύο χωρών είχαν τεθεί για πολλές ημέρες σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού. Το βαρύ πυροβολικό της Βόρειας Κορέας είχε αναπτυχθεί κατά μήκος των συνόρων, την ώρα που νοτιοκορεατικά και αμερικανικά καταδιωκτικά πραγματοποιούσαν ασκήσεις προσομοίωσης βομβαρδισμών.

Βάσει της συμφωνίας του Αυγούστου, η Νότια Κορέα δεσμευόταν να σιγήσουν τα μεγάφωνά της στα σύνορα, αφού η Βόρεια Κορέα εξέφρασε τη λύπη της για την έκρηξη μιας νάρκης κατά προσωπικού στα σύνορα στις αρχές του ιδίου μήνα, η οποία είχε προκαλέσει τον ακρωτηριασμό δύο Νοτιοκορεατών στρατιωτών. Στη συμφωνία αναφερόταν επίσης ότι τα μεγάφωνα θα συνεχίσουν να σιωπούν, «εκτός κι αν συμβεί κάτι που δεν είναι φυσιολογικό».

Δεν ήταν έκπληξη η νέα δοκιμή της Β. Κορέας
ΑΡΚΕΤΑ είναι τα ανοιχτά ερωτήματα μετά την ανακοίνωση της Πιονγκγιάνγκ για «επιτυχημένη» δοκιμή βόμβας υδρογόνου. Έγινε πραγματικά δοκιμή τέτοιου είδους βόμβας και, αν ναι, πόσο επιτυχής ήταν; Ο διευθυντής του Ινστιτούτου Aσιατικών Σπουδών GIGA στο Αμβούργο Πάτρικ Κέλνερ δήλωσε στο μικρόφωνο της DW ότι η μόνη ένδειξη που υπάρχει μέχρι στιγμής είναι η σεισμική δόνηση που καταγράφηκε στην περιοχή πυρηνικών δοκιμών Πουγκιέ Ρι στα βορειοανατολικά της Βόρειας Κορέας.

Όπως επισήμανε, «θα πρέπει να περιμένουμε πρώτα για να δούμε αν όντως η Βόρεια Κορέα είναι σε θέση να κατασκευάσει βόμβα υδρογόνου ή αν ήταν απλά μια δοκιμή στην πορεία που απαιτείται για την κατασκευή της. Μια δοκιμή όμως είναι πολύ πιθανή. Ας μην ξεχνάμε ότι η Πιονγκγιάνγκ έχει δεσμευθεί δημόσια ότι θα επιδιώξει την κατασκευή της. Έχει εγγραφεί στο DΝΑ της χώρας ότι αποτελεί πυρηνική δύναμη. Είναι ο μόνος τρόπος για να αναμετρηθεί ισότιμα με τις άλλες μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις του πλανήτη».

Για τον Γερμανό καθηγητή η νέα δοκιμή δεν οδηγεί σε κλιμάκωση της αντιπαράθεσης στην κορεατική χερσόνησο μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας. Όπως τόνισε, «πρόκειται για την τέταρτη κατά σειρά δοκιμή και συνεπώς δεν αποτελεί έκπληξη. Κλιμάκωση έχουμε μόνο όταν πλήττεται άμεσα το έδαφος της Νοτίου Κορέας. Αναμένεται μια σειρά καταδικών της δοκιμής και ίσως και απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας, αλλά όχι κλιμάκωση της αντιπαράθεσης μεταξύ Βόρειας και Νότιας Κορέας».

Μετά τη νέα δοκιμή όλα δείχνουν ότι η διεθνής κοινότητα θα προχωρήσει στην επιβολή νέων κυρώσεων κατά της Πιονγκγιάνγκ. Ο καθηγητής Πάτρικ Κέλνερ αναφέρθηκε στη μορφή αλλά και τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν αυτές, λέγοντας ότι «οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στο βορειοκορεατικό καθεστώς τα τελευταία χρόνια είχαν ποικίλα αποτελέσματα. Επιτυγχάνουν τον στόχο τους κυρίως όταν αφορούν κατασχέσεις περιουσιακών στοιχείων, αλλά και διακοπή χρηματοδότησης που διασφαλίζει την επιβίωση του καθεστώτος της Πιονγκγιάνγκ. Και τώρα θα καταβληθούν προσπάθειες για κάτι παρόμοιο, έτσι ώστε να πληγούν κυρίως κρατικές εταιρείες που ελέγχονται από τον βορειοκορεατικό στρατό. Προτεραιότητα είναι να πληγεί πρωτίστως η πολιτική ηγεσία και προσωπικά ο Κιμ Γιονγκ Ουν», καταλήγει ο Πάτρικ Κέλνερ.