Ο Ισπανός Πρωθυπουργός θα πρέπει να συνάψει συμμαχίες για να σχηματίσει σταθερή κυβέρνηση
Οι αριστεροί μπορεί να ενώσουν τις δυνάμεις τους εφαρμόζοντας το «πορτογαλικό μοντέλο», βάζοντας στο περιθώριο το κυβερνών συντηρητικό κόμμα

Ιδιαίτερα δύσκολη και επικίνδυνη είναι η αποστολή του Μαριάνο Ραχόι, μετά την πύρρειο νίκη του «Λαϊκού Κόμματος» στις εκλογές της Κυριακής στην Ισπανία αφού, για να σχηματίσει σταθερή κυβέρνηση, θα πρέπει να συνάψει συμμαχίες. Ο ηγέτης της Κεντροδεξιάς δεν θα πρέπει να χάνει χρόνο, καθώς οι αριστεροί μπορεί να ενώσουν τις δυνάμεις τους εφαρμόζοντας το «πορτογαλικό μοντέλο», βάζοντας στο περιθώριο το κυβερνών συντηρητικό κόμμα.

H πολιτική της λιτότητας ανέδειξε το «Podemos», το αδελφό κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ, στην τρίτη θέση με ποσοστό 20,6% (69 έδρες), ενώ το νεόκοπο «Ciudadanos» του Άλμπερτ Ριβέρα κατέλαβε την τέταρτη θέση, με ποσοστό 13,9%. Οι ηγέτες των δύο κομμάτων, Πάμπλο Ιγκλέσιας και Άλμπερτ Ριβέρα, πανηγυρίζουν για την παρθενική τους είσοδο στην ισπανική Βουλή, ετοιμάζοντας τις επόμενες κινήσεις τους.

Πολιτικός σεισμός
Τα αποτελέσματα των εκλογών φέρνουν πολιτικό σεισμό στην ιβηρική χώρα, αντανακλώντας τη δυσφορία των Ισπανών πολιτών για την πολιτική των δύο παραδοσιακών μονομάχων της ισπανικής μεταπολίτευσης: το Λαϊκό Κόμμα και τους Σοσιαλιστές. Με βάση τα επίσημα αποτελέσματα, το μέχρι πρότινος κυβερνών Λαϊκό Κόμμα καταλαμβάνει 123 έδρες, 63 λιγότερες από αυτές που έλαβε το 2011 και 53 λιγότερες από αυτές που απαιτούνταν για την απόλυτη πλειοψηφία των 176 εδρών στην ισπανική Βουλή.

Τα πήγαν χάλια οι Σοσιαλιστές
Ακόμα πιο δύσκολη είναι η κατάσταση στο Σοσιαλιστικό κόμμα, που κατέγραψε τη χειρότερη εκλογική επίδοσή του, καταλαμβάνοντας τελικά 90 έδρες. Αντίθετα, οι αριστεροί του Podemos κατάφεραν να συγκεντρώσουν 69 έδρες και οι κεντρώοι Ciudadanos 40 έδρες. Σύμφωνα πάντως με τα ισπανικά ΜΜΕ, η είσοδος δύο νέων φρέσκων προσώπων, του Ιγκλέσιας και του Ριβέρα, θα κάνει δύσκολη την κοινοβουλευτική ζωή του Ραχόι, αν δεν καταφέρει να συνεργαστεί με ένα κόμμα (ή με κόμματα) που θα του εξασφαλίσουν κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Στη 14η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου και τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, το αποτέλεσμα των χθεσινών εκλογών βρίσκει την ιβηρική χώρα σε μια φάση ριζικής ανανέωσης του πολιτικού σκηνικού.

Το ισπανικό… «Ποτάμι»
Κεντροδεξιά και Σοσιαλιστές έχουν χάσει έδαφος εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, αλλά και των σκανδάλων διαφθοράς που έχουν απαξιώσει την πολιτική ελίτ. Εκτός από το κόμμα του Άλμπερτ Ριβέρα, το ισπανικό «Ποτάμι», όπως το έχουν «βαπτίσει» πολλά ΜΜΕ, αλλά και οι «φίλοι» του Αλέξη Τσίπρα, «Podemos» (Μπορούμε), θα παίξουν καταλυτικό ρόλο στην πολιτική ζωή της Ισπανίας τώρα που οι εκπρόσωποί τους θα καθίσουν για πρώτη φορά στα κοινοβουλευτικά έδρανα.

Από το 1982, τα δύο μεγάλα κόμματα, οι Συντηρητικοί (ΡΡ) και οι Σοσιαλιστές (PSOE), ήταν σε θέση να σχηματίζουν κυβέρνηση και να αντικαθιστούν το ένα το άλλο, συγκεντρώνοντας μαζί 75%-85% των ψήφων. Το 2008, όμως, άρχισε η... κατρακύλα των Σοσιαλιστών, οι οποίοι υποχώρησαν από το 44% στο 28% το 2011 και τώρα αντιμετωπίζουν μια περαιτέρω μείωση.

Σενάρια
Για την απόλυτη πλειοψηφία, απαιτούνται 176 έδρες σε μια βουλή των 350 εδρών, κατά συνέπεια για να ηγηθεί ο Ραχόι (το κόμμα του έχει 123 έδρες) μιας σταθερής κυβέρνησης, θα μπορούσε να συμμαχήσει είτε με τους Σοσιαλιστές (το κόμμα έχει 90 έδρες) με τα δύο κόμματα να κατακτούν άνετα την κοινοβουλευτική πλειοψηφία, που είναι το πιθανότερο σενάριο είτε με τους Podemos (το κόμμα έχει 69 έδρες), κάτι όμως που έχει ήδη αποκλείσει ο ηγέτης του Πάμπλο Ιγκλέσιας.

Όπως επισημαίνουν οι αναλυτές, η πολιτική σταθερότητα της Ισπανίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις μετεκλογικές συνεργασίες των κομμάτων, κυρίως του «Podemos» και του «Ciudadanos». Το κόμμα «Ciudadanos» (Πολίτες) του Άλμπερτ Ριβέρα μπορεί να στηρίξει είτε την Κεντροδεξιά είτε τους Σοσιαλιστές. Ωστόσο, ο επικεφαλής του κόμματος Άλμπερτ Ριβέρα έχει δηλώσει πως δεν θέλει να καταλήξει όπως το κόμμα των Φιλελεύθερων Δημοκρατών στη Βρετανία, που τιμωρήθηκε από τους ψηφοφόρους του γιατί ναι μεν υποσχέθηκε αλλαγή, ωστόσο έσπευσε να στηρίξει το status quo.

Αλλά κι αν ακόμη στήριζε το Λαϊκό Κόμμα του Ραχόι, η συνεργασία τους δεν θα εξασφάλιζε απόλυτη πλειοψηφία. Από την πλευρά του, το «Podemos» (Μπορούμε), του Πάμπλο Ιγκλέσιας, θα ανέτρεπε το προεκλογικό του πρόγραμμα, αν ένωνε τις δυνάμεις του με το Λαϊκό Κόμμα του Ραχόι.

Συνδυασμοί
Άλλος ένας πιθανός συνασπισμός είναι αυτός που θα ενώσει τους Σοσιαλιστές, το δεύτερο κόμμα, με το «Ciudadanos» και τους «Podemos». O ηγέτης του «Ciudadanos» Άλμπερτ Ριβέρα έχει δηλώσει πως δεν θα μπει σε έναν συνασπισμό με τους Σοσιαλιστές, τους οποίους θεωρεί ως ένα κόμμα του παρελθόντος. Αλλά και ο ηγέτης των «Podemos» Πάμπλο Ιγκλέσιας έχει δηλώσει ότι δεν θα υποστηρίξει τους Σοσιαλιστές, εάν πάρει λιγότερες ψήφους από αυτούς.

Το προφίλ του Ιγκλέσιας
Οπορτουνιστής για τους μεν, χαρισματικός και ειλικρινής για τους δε: ο Πάμπλο Ιγκλέσιας κατάφερε σε λιγότερο από δύο χρόνια να κάνει το κόμμα ριζοσπαστικής αριστεράς «Podemos» (Μπορούμε) τρίτη δύναμη στο Κοινοβούλιο και να φέρει τα πάνω-κάτω στην ισπανική πολιτική σκακιέρα. «Η Ισπανία ψήφισε για μίαν αλλαγή συστήματος» ξεκαθάρισε, απαιτώντας μιαν «αναγκαία και χωρίς καθυστέρηση» αλλαγή του Συντάγματος.

Συνηθισμένος στις «tertulias», τα talk-show που αρέσουν στους Ισπανούς, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας έγινε κατ' αρχήν γνωστός από την εκπομπή Tuerka, που μεταδιδόταν αρχικά στο Διαδίκτυο και στη συνέχεια στην τηλεόραση. Η εμπειρία αυτή του επέτρεψε να κυριαρχήσει στα δύο τηλεοπτικά ντιμπέιτ της προεκλογικής εκστρατείας και να επιτύχει μια θεαματική άνοδο του κόμματός του που έμοιαζε να δυσκολεύεται.

«Πρέπει να ζητήσετε συγγνώμη (...) για το ότι ήσασταν το κόμμα της διαφθοράς σε αυτήν τη χώρα», είπε στην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης της δεξιάς Σοράγια Σάενθ ντε Σανταμαρία, μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες. Δίνοντας συχνά την εικόνα ενός ανθρώπου θυμωμένου, ξέρει επίσης να μετριάζει τον λόγο του και να εγκαταλείπει τον οργισμένο τόνο στις ομιλίες του στις συγκεντρώσεις των υποστηρικτών του.

Ήταν πάντα πολιτικός
Ιδρύοντας τους Podemos τον Ιανουάριο του 2014 μαζί με μια χούφτα συναδέλφων του που διδάσκουν στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε, της Μαδρίτης, ο Ιγκλέσιας κατάφερε να αποσπάσει ένα σημαντικό μέρος των ψήφων των «Αγανακτισμένων», ενός αυθόρμητου κινήματος διαδηλωτών που κατασκήνωσαν το 2011 στο κέντρο της Μαδρίτης, για να καταγγείλουν τη λιτότητα και τη διαφθορά. Πέντε μήνες αργότερα, προς έκπληξη όλων, εξελέγη ευρωβουλευτής, μαζί με άλλους τέσσερεις υποψηφίους των Podemos. Η πολιτική ήταν πάντα στο αίμα αυτού του 37χρονου Μαδριλένου με τα καστανά μάτια και το διαπεραστικό βλέμμα, τα μακριά μαλλιά και την αλογοουρά, ο οποίος δεν εγκατέλειψε ποτέ τα τζιν και τα αθλητικά παπούτσια.

Φορτωμένος διπλώματα
Οι Δημοκρατικοί γονείς του γνωρίστηκαν μπροστά στο μνήμα του ιδρυτή του Ισπανικού Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος (PSOE) Πάμπλο Ιγκλέσιας Πόσε, και του έδωσαν το όνομά του. Σε ηλικία μόλις 14 ετών, ο γιος της δικηγόρου, ειδικευμένης στο Εργατικό Δίκαιο, Μαρία Λουίσα Τουριόν, και του Χαβιέρ Ιγκλέσιας, που φυλακίστηκε από τη δικτατορία του Φρανθίσκο Φράνκο (1939-1975) για συμμετοχή σε ένοπλη οργάνωση, ήταν ήδη μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας.

Ο παππούς του από την πλευρά του πατέρα του, σοσιαλιστής, είχε καταδικαστεί σε θάνατο μετά τον Εμφύλιο (1936-1939) όμως γλύτωσε την εκτέλεση. Ένας θείος της μητέρας του, σοσιαλιστής, εκτελέστηκε. Όμως, σε αντίθεση με τον ταπεινό τυπογράφο που ίδρυσε το PSOE, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας του 21ου αιώνα είναι φορτωμένος διπλώματα: διδάκτορας Πολιτικών Επιστημών, πτυχιούχος Νομικής, με μάστερ στην Επικοινωνία και στους Ανθρώπινους Πόρους, δίδαξε από το 2008 έως το 2013 στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης.

Χαρισματικός
Άνθρωπος της εποχής του, που λατρεύει το σκούτερ του και τις τηλεοπτικές σειρές. Ένας διανοούμενος, ένας λαμπρός μαθητής που ονειρευόταν να «κάνει αισθητή την παρουσία του στην πολιτική ζωή με ριζοσπαστικό τρόπο», στην αριστερά, θυμάται ο Ραμόνο Κοταρέλο, ένας από τους καθηγητές του. Περιγράφει έναν φοιτητή «περιποιητικό, ευγενικό και πνευματώδη» στην ιδιωτική του ζωή. Χαρισματικός, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας ολοκληρώνει συχνά τις συναντήσεις του σχηματίζοντας μιαν αλυσίδα με την ομάδα του, σηκώνοντας τα χέρια ψηλά.

«Μια εσφαλμένη εικόνα», κατά την άποψη του Αντόνιο Ελόρθα, πρώην συναδέλφου του Πάμπλο Ιγκλέσιας στο Κομπλουτένσε. «Δεν μπορούσε κανείς να του έχει εμπιστοσύνη. Έκανε του κεφαλιού του σε όλα. Δεν υπερασπιζόταν κανέναν δίκαιο σκοπό, μη χάσει η ιστορία μιαν ουγγιά εξουσίας». Ευθύς, καμιά φορά απότομος, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας έχει δημιουργήσει επίσης εχθρότητες στο Κομπλουτένσε συνιδρύοντας την «Contrapoder», μια εναλλακτική δεξαμενή σκέψης, κοιτίδα των Podemos.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ, Πρώτο Θέμα, in.gr