ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΤΩΝ ΚΛΙΜΑTΙΚΩΝ ΑΛΛΑΓΩΝ

Η Ε.Ε. έχει δεσμευτεί να περιορίσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 40% μέχρι το 2030

· Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (European Εnvironmental Agency) περισσότεροι από 500.000 Ευρωπαίοι πολίτες πεθαίνουν πρόωρα, σε ετήσια βάση, λόγω μολύνσεων του περιβάλλοντος

· Υπολογίζεται ότι διεθνώς 3,7 εκ. άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο ως αποτέλεσμα της μόλυνσης του περιβάλλοντος, που προέρχεται από την καύση κάρβουνου και πετρελαίου

· Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι οι κάτοικοι σε 9 στις 10 ευρωπαϊκές πόλεις εκτίθενται σε μόλυνση του περιβάλλοντος πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια

Μεταξύ της 30ής Νοεμβρίου και 11ης Δεκεμβρίου του 2015 διεξήχθει διάσκεψη κορυφής των Ηνωμένων Εθνών, στην οποία παρέστησαν 195 αρχηγοί κρατών, με συμμετοχή 10.000 συνέδρων, για τη λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών. Η Συμφωνία που έχει επιτευχθεί φιλοδοξεί να μειώσει την υπερθέρμανση «πέρα από τους δύο βαθμούς Κελσίου», ενώ ρεαλιστικός στόχος είναι να μειωθεί στους ενάμιση βαθμούς Κελσίου.

Της διάσκεψης Προέδρευε ο Yπουργός Εξωτερικών της Γαλλίας, κ. Λοράν Φαμπιούς. Η Συμφωνία που έχει επιτευχθεί είναι η πιο σημαντική από το 1997, όταν συμφωνήθηκε το Πρωτόκολλο του Κιότο, που είναι η μόνη μέχρι σήμερα δεσμευτική συμφωνία που υποχρεώνει εκείνες τις χώρες που την υιοθέτησαν να μειώσουν τις εκπομπές αερίων. Η χώρα που το 1997 είχε τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων, η Αμερική, ουδέποτε επικύρωσε το Πρωτόκολλο του Κιότο, ενώ η χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές αερίων σήμερα, η Κίνα, θεωρήθηκε τότε ως αναπτυσσόμενη και κατά συνέπεια δεν ήταν υπόχρεη να μειώσει τις εκπομπές αερίων.

Από τότε έγιναν διάφορες διασκέψεις σε διάφορες χώρες, που τελικά κατέληξαν στη διάσκεψη κορυφής του Παρισιού. Στόχος της διάσκεψης ήταν η μείωση των εκπομπών μεταξύ 40% και 70% μέχρι το 2050, σε σχέση με το 2010, και να φθάσουν σε μηδενικό επίπεδο μέχρι το 2100. Η Ευρωπαϊκή Ένωση υποσχέθηκε όπως μέχρι το 2030 μειώσει τις εκπομπές αερίων κατά 40%, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990. Όσον αφορά την Κύπρο στόχος είναι η μείωση των εκπομπών αερίων κατά 20-25% από τα επίπεδα του 2005. Παρόμοια διάσκεψη κορυφής έγινε το 2009 στην Κοπεγχάγη, η οποία όμως οδήγησε σε αδιέξοδο.

Λόγω των απότομων αλλαγών στη θερμοκρασία δημιουργούνται ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως τυφώνες, πλημμύρες, καύσωνες, καταιγίδες, ενώ η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει καθώς οι πάγοι λιώνουν, και κατά συνέπεια ορισμένα νησιωτικά κράτη απειλούνται με εξαφάνιση. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (European Εnvironmental Agency), περισσότεροι από 500.000 Ευρωπαίοι πολίτες πεθαίνουν πρόωρα, σε ετήσια βάση, λόγω μολύνσεων του περιβάλλοντος.

Υπολογίζεται ότι διεθνώς 3,7 εκ. άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο ως αποτέλεσμα της μόλυνσης του περιβάλλοντος, που προέρχεται από την καύση κάρβουνου και πετρελαίου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι οι κάτοικοι σε 9 από τις 10 ευρωπαϊκές πόλεις εκτίθενται σε μόλυνση του περιβάλλοντος πάνω από τα επιτρεπόμενα όρια. Ειδική μελέτη έχει δείξει ότι τα επίπεδα μόλυνσης της ατμόσφαιρας σε πολλές περιοχές της Κίνας είναι 70 φορές μεγαλύτερα από εκείνα που θεωρούνται ασφαλή. Άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι το 1/5 της αγροτικής γης της Κίνας είναι μολυσμένο, με επικίνδυνα υψηλά επίπεδα καδμίου, νικελίου, αρσενικού, μόλυβδου και υδράργυρου.

Η Συμφωνία που έχει επιτευχθεί θα είναι δεσμευτική για τις χώρες που θα την υπογράψουν και θα είναι η πρώτη παγκόσμια κλιματική συμφωνία σε 18 χρόνια, δηλαδή από το 1997. Η Συμφωνία δεν απαιτεί από τις χώρες να επιτύχουν συγκεκριμένους στόχους, αλλά υποχρεώνει όλες τις χώρες να υποβάλλουν τα σχέδιά τους κάθε πέντε χρόνια, με διαφάνεια, με τρόπο που δεν έχει συμβεί στο παρελθόν. Σαν αντάλλαγμα, οι αναπτυσσόμενες χώρες ζήτησαν όπως οι πλούσιες χώρες υποχρεωθούν να καταβάλλουν τουλάχιστον $100 δις τον χρόνο, μετά από το 2020, πράγμα το οποίο έχουν υποσχεθεί, για να βοηθήσουν τις φτωχές χώρες να αντιμετωπίσουν την παγκόσμια υπερθέρμανση.

Η Συμφωνία θα πρέπει να υπογραφεί μέχρι τον ερχόμενο Απρίλιο και θα τεθεί σε εφαρμογή αν τουλάχιστον 55 χώρες, που θα αποτελούν συνολικά τουλάχιστον το 55% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων, την επικυρώσουν. Η Συμφωνία του Παρισιού δημιουργεί ένα κοινό πλαίσιο δημιουργίας και υποβολής προγραμμάτων διαχείρισης εκπομπών με ένα αντίστοιχο σύστημα εποπτείας, που καθιστά πιο εύκολη την παρακολούθηση της κάθε χώρας.

Η παγκόσμια θερμοκρασία έχει ήδη αυξηθεί κατά 9 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, γεγονός που καθιστά δύσκολη την αποτροπή περαιτέρω αύξησής της μέχρι το τέλος του αιώνα. Ασφαλώς, η πρόοδος θα εξαρτηθεί από τα οικονομικά κίνητρα που θα δοθούν για να μετακινηθούν οι χώρες από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η οικονομική πρόκληση είναι να εξευρεθεί ένα είδος φόρου για το διοξίδιο του άνθρακα, μέσω του μηχανισμού αγοράς, που να αυξάνει το κόστος της χρήσης του κάρβουνου, του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έτσι που να μειώνει τη χρήση τους. Ως αποτέλεσμα των ερευνών που διεξάγονται, ένας κόσμος χωρίς ύπαρξη εκπομπών του διοξιδίου του άνθρακα θα εξαρτάται στον βαθμό που οι εκπομπές αεριών θα ήταν δυνατόν να συλλέγονται και να αποθηκεύονται τεχνολογικά, κάτι που είναι μια σημαντική πρόκληση.

Στόχος οι επενδύσεις στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας

Οι επιχειρήσεις προωθούσαν την υιοθέτηση μιας παγκόσμιας τιμής για το διοξίδιο του άνθρακα για να περιληφθεί στη συμφωνία του Παρισιού, αλλά στο τέλος το όριο της τιμής αφέθηκε για καθορισμό στις χώρες, με στόχο την επίτευξη του στόχου της μείωσης των εκπομπών. Πολλοί επιχειρηματίες έχουν δηλώσει ότι η μεγαλύτερη επίπτωση από τη συμφωνία της κλιματικής αλλαγής θα είναι σχετικά μικρότερη από την αποθάρρυνση χρήσης ορυκτών καυσίμων και την ενθάρρυνση των επενδυτών να υποστηρίξουν τεχνολογίες χρήσης χαμηλής παραγωγής διοξιδίου του άνθρακα. Μαζί με τη Συμφωνία του Παρισιού, άλλες πρωτοβουλίες εισήχθησαν με στόχο την ενθάρρυνση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ο Bill Gates, ιδρυτής της Microsoft, ανακοίνωσε ότι συνεργάζεται με άλλους δισεκατομμυριούχους για να προωθήσουν την καθαρή ενέργεια.

Διπλωματικός θρίαμβος

Η Συμφωνία Παρισιού θέτει τη βάση για πιο υψηλούς στόχους μελλοντικά. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Columbia, κ. Jeffrey Sachs, αναφέρει πως η Συμφωνία του Παρισιού αποτελεί έναν διπλωματικό θρίαμβο
και αποτελεί μια πράξη πραγματικής παγκόσμιας συνεργασίας και ιστορικής σημασίας.

Ο καθηγητής Sachs τονίζει ότι τρεις πολιτικοί αξίζουν ειδικής μνείας: Ο Πρόεδρος της Αμερικής, κ. Μπαράκ Ομπάμα, που αντιμετώπισε τις αντιρρήσεις του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, ο Κινέζος Πρόεδρος κ. Xi Jinping, κι ο Γάλλος Πρόεδρος κ. Φρανσουά Ολάντ που ανέλαβε τα πολιτικά ρίσκα της διάσκεψης και κατόρθωσε την επιτυχία αυτήν, παρόλο που η χώρα του αντιμετώπιζε τους κινδύνους της τρομοκρατίας.

ΜΑΡΙΑ ΔΗΜΟΣΘΕΝΟΥΣ
[email protected]
KPMG, Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και
δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκη τις απόψεις και γνώμες της
KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG).