Υπάρχει τρόπος να είναι πιο υγιεινά και με χαμηλότερο κόστος τα γλυκά των ημερών
Οι τροφές που ενισχύουν τα επίπεδα της σεροτονίνης, του «χαρούμενου» χημικού του εγκεφάλου, η οποία μειώνεται τον χειμώνα εξαιτίας της έλλειψης ηλιακού φωτός, είναι βασικές για να περάσεις αυτήν την εποχή χωρίς να πάρεις βάρος

Αναρωτηθήκατε ποτέ γιατί το καλοκαίρι ένα δροσιστικό παγωτό μάς ικανοποιεί, ενώ τον χειμώνα θέλουμε συνήθως ένα μεγάλο και απολαυστικό σοκολατένιο γλυκό; Ο χειμώνας είναι αναμφίβολα η εποχή κατά την οποία τρώμε αψηφώντας τη γραμμή μας. Κάποιοι ειδικοί πιστεύουν ότι υπάρχει κάποια εξήγηση που βασίζεται στην εξέλιξη. Οι πρόγονοί μας έτρωγαν περισσότερο τον χειμώνα για να μπορέσουν να επιβιώσουν στις περιόδους που έκανε κρύο, όταν η τροφή ήταν δυσεύρετη. Και δυστυχώς για εμάς, η βιολογία μας δεν έχει προσαρμοστεί στη σύγχρονη ζωή, με την κεντρική θέρμανση και τα σούπερ μάρκετ.

Έχεις λιγούρα για υδατάνθρακες;
Επιπλέον, αν ανήκεις στο 7% του πληθυσμού των Ευρωπαίων που εκτιμάται ότι πάσχουν από εποχική συναισθηματική διαταραχή (SAD), είναι ακόμη πιο δύσκολο να αντισταθείς στην έντονη επιθυμία να το παρακάνεις με το φαγητό. Οι λιγούρες για υδατάνθρακες είναι ένα από τα συμπτώματα της SAD. Οι τροφές που ενισχύουν τα επίπεδα της σεροτονίνης, του "χαρούμενου" χημικού του εγκεφάλου, η οποία μειώνεται το χειμώνα εξαιτίας της έλλειψης ηλιακού φωτός, είναι βασικές για να περάσεις αυτήν την εποχή χωρίς να πάρεις βάρος. Όταν τα επίπεδα σεροτονίνης είναι χαμηλά, νιώθουμε πεινασμένοι.

Ποιες τροφές ανεβάζουν τη διάθεση τον χειμώνα;
Οι τροφές που είναι πλούσιες στο αμινοξύ τρυπτοφάνη (κοτόπουλο, ψάρι ή μπανάνα) βοηθούν τον οργανισμό να παράγει σεροτονίνη, οπότε θα έπρεπε να έχουν θέση στη διατροφή σου. Οι τροφές που ενισχύουν την παραγωγή ντοπαμίνης είναι επίσης ιδανικές γι' αυτήν την εποχή, επειδή τα χαμηλά επίπεδά της σχετίζονται με την έλλειψη ενέργειας και την κακοδιαθεσία. Προσπάθησε, ακόμη, να τρως τροφές που περιέχουν ένα αμινοξύ που ονομάζεται φαινυλαλανίνη, που περιέχεται στο αμύγδαλο, το αβοκάντο, τα φιστίκια, το οποίο ο οργανισμός σου μετατρέπει σε ντοπαμίνη.

Άλλος ένας τρόπος για να βελτιώσεις τη διάθεσή σου τον χειμώνα είναι να φροντίζεις να μην έχεις αυξομειώσεις στο σάκχαρο, κάτι που οδηγεί σε αίσθηση κόπωσης και οξυθυμία, ενώ αυξάνει τις λιγούρες. Τροφές όπως το λευκό ψωμί, τα πατατάκια, τα γλυκά και τα κέικ μετατρέπονται σε σάκχαρο σχεδόν αμέσως, προκαλώντας απότομη αύξηση του σακχάρου στο αίμα. Άλλες, όπως το καστανό ρύζι, η βρώμη, οι ξηροί καρποί και τα φασόλια, αφομοιώνονται πιο αργά, οδηγώντας σε μια ηπιότερη, μεγαλύτερης διάρκειας αλλαγή στα επίπεδα του σακχάρου. Εάν συνδυάσεις όλες αυτές τις βασικές αρχές, θα έχεις ένα διατροφικό πλάνο που θα σε βοηθήσει στη διάρκεια του χειμώνα.
Αλλά ακόμα και αν δεν μπορείς να αντισταθείς στα χριστουγεννιάτικα γλυκά, υπάρχει τρόπος να γίνουν πιο υγιεινά και με χαμηλότερο κόστος:

Κουραμπιές
Το παραδοσιακό γλυκό των Χριστουγέννων, ο κουραμπιές, έχει πολλές θερμίδες και αρκετά λιπαρά, ιδίως κορεσμένα, που θεωρούνται επιβλαβή για το καρδιαγγειακό σύστημα. Δεν συνιστούμε, βέβαια, να μην τους απολαύσεις, εξάλλου μια φορά τον χρόνο τούς τρώμε. Μπορείς, ωστόσο, να αποφεύγεις τις υπερβολές και να προτιμάς τους μικρούς σε μέγεθος κουραμπιέδες, για να μειώνεις τις θερμίδες και τα λίπη που προσλαμβάνεις.
1 κουραμπιές (40 γρ.) = Θερμίδες 240, Λιπαρά 9,2 γρ.

Δίπλες
Οι δίπλες είναι καλύτερη επιλογή σε σχέση με τους κουραμπιέδες, επειδή έχουν λιγότερες θερμίδες και σχεδόν 50% λιγότερα λιπαρά. Εάν, μάλιστα, για την παρασκευή τους έχει χρησιμοποιηθεί ελαιόλαδο και όχι σπορέλαιο, τότε θα εφοδιάσεις τον οργανισμό σου με καρδιοπροστατευτικά μονοακόρεστα λιπαρά οξέα.
1 δίπλα (45 γρ.) = Θερμίδες 170, Λιπαρά 4,5 γρ.

Μελομακάρονο
Τα μελομακάρονα θεωρούνται καλύτερη επιλογή σε σύγκριση με τους κουραμπιέδες, επειδή περιέχουν λιγότερο βούτυρο, άρα και λιγότερα κορεσμένα λιπαρά. Αν μάλιστα είναι σπιτικά, αυτό συνήθως σημαίνει ότι έχουν παρασκευαστεί με ελαιόλαδο (και όχι με σπορέλαιο και βούτυρο, όπως αυτά του εμπορίου). Συνεπώς, τα λιπαρά τους είναι μονοακόρεστα, τα οποία είναι ευεργετικά για το καρδιαγγειακό σύστημα.
1 μελομακάρονο (35 γρ.) = Θερμίδες 190, Λιπαρά 8 γρ.

Μαρόν γλασέ
Τα μαρόν γλασέ (δηλαδή τα κάστανα σε σιρόπι ζάχαρης) είναι χαρακτηριστικά χειμωνιάτικα γλυκά. Δεν περιέχουν λιπαρά (ένα κάστανο έχει λιγότερο από 0,3 γρ. λίπους) και έχουν σημαντικά λιγότερες θερμίδες από τα υπόλοιπα γλυκά. Επίσης, τα κάστανα είναι πλούσια σε φυτικές ίνες και ιχνοστοιχεία.
1 κομμάτι (40 γρ.) = Θερμίδες 75, Λίπη σχεδόν μηδενικά

Σοκολατάκι από κουβερτούρα
Τα σοκολατάκια από γνήσια κουβερτούρα, που είναι σκούρα και κάπως πικρά με έντονο άρωμα, ίσως είναι τα μόνα γλυκά που συστήνουν οι ειδικοί, επειδή είναι πλούσια σε ευεργετικές αντιοξειδωτικές ουσίες. Επίσης, η κουβερτούρα περιέχει στεατικό οξύ, το οποίο έχει την ιδιότητα να μεταβολίζεται στον οργανισμό ως ευερ­γετικό μονοακόρεστο λιπαρό οξύ. ­Ιδανικά, συστήνεται η κατανάλωση 10-20 γρ. μαύρης σοκολάτας ημερησίως.
1 σοκολατάκι (20 γρ.) = Θερμίδες 110, Λίπη 6,5 γρ.

Κέικ
Τα τύπου κέικ γλυκά γίνονται με πολύ βούτυρο και πολλά αβγά. Ως εκ τούτου, είναι ένα ιδιαίτερα πλούσιο σε θερμίδες γλυκό με πολλά λιπαρά, κυρίως κορεσμένα. Προσπαθήστε να φάτε μόνο ένα κομμάτι.
1 κομμάτι (100 γρ.) = Θερμίδες 350, Λιπαρά 20 γρ.

Μηλόπιτα
Η μηλόπιτα γίνεται με αβγά και βούτυρο. Μια εναλλακτική επιλογή είναι το ψιλοκομμένο φρέσκο μήλο με κανέλα για αντιοξειδωτικά και περισσότερες βιταμίνες και φυτικές ίνες, και light γιαούρτι για λιγότερα λιπαρά και περισσότερο ασβέστιο.
1 κομμάτι = Θερμίδες 244, Λιπαρά 6,5 γρ.

Μπακλαβάς
Τα μπακλαβαδάκια του εμπορίου -με ξηρούς καρπούς- έχουν αρκετά γραμμάρια "κακού" για την καρδιά ζωικού λίπους, λόγω του βουτύρου που περιέχουν. Ωστόσο, περιέχουν και ωφέλιμα πολυακόρεστα λιπαρά οξέα από τους ξηρούς καρπούς της γέμισης. Πάντως, ο παραδοσιακός σπιτικός μπακλαβάς γίνεται με ελαιόλαδο και όχι με βούτυρο. Συνεπώς, περιέχει ωφέλιμα μονοακόρεστα λιπαρά οξέα.
1 μικρό κομμάτι (25 γρ.) = Θερμίδες 180, Λίπη 10 γρ.

Συμπερασματικά:
? Το μαρόν γλασέ είναι το γλυκό με τις λιγότερες θερμίδες, σε σύγκριση με όλα τα υπόλοιπα.
? Tο δεύτερο πιο light σε λιπαρά γλυκό είναι οι δίπλες, με 4,5 γρ. ­λίπους ανά κομμάτι -εάν, μάλιστα, έχουν τηγανιστεί σε ελαιόλαδο, τότε πρόκειται για "καλά" μονοακόρεστα λιπαρά οξέα που είναι ωφέλιμα για την καρδιά.
? Ακολουθούν τα σοκολατάκια , τα πιο "φτωχά" από πλευράς θερμίδων και λίπους, αρκεί βέβαια να επιλέξεις σοκολατάκια από γνήσια κουβερτούρα και όχι όσα είναι "φορτωμένα" με ξηρούς καρπούς ή γέμιση.
Ισχύει, για όλα τα γλυκά, η γενική αρχή ότι είναι κατά κανόνα καλύτερα, όταν είναι σπιτικά. Εκτός από τη θρεπτική αξία, και το κόστος αποτελεί ένα μεγάλο κίνητρο για να τα φτιάχνουμε μονοί μας, γιατί τα περισσότερα από τα παραπάνω γλυκά κατασκευάζονται με υλικά που υπάρχουν σε όλα τα νοικοκυριά: φρούτα, αλεύρι, γάλα, αβγά, ξηρούς καρπούς, μέλι κλπ.
Επίσης για λόγους οικονομίας αλλά και θερμίδων, παίζει σημαντικό ρόλο το μέγεθος. Τα πιο μικρά κομμάτια έχουν λιγότερες θερμίδες και λιγότερο κόστος αλλά και η ελεγχόμενη κατανάλωσή τους αποτελεί ένα μέτρο οικονομίας αλλά και υγείας. Μία με δύο φόρες την εβδομάδα ένα κομμάτι από το αγαπημένο μας γλυκό κάνει καλό και στην υγεία μας αλλά και κατ' επέκτασιν στην τσέπη μας.

ΕΥΘΥΜΙΑ ΔΕΔΕ
Κλινική Διαιτολόγος - Διατροφολόγος, pathfinder.gr