ΤΟ ΚΙΝΕΖΙΝΟ ΝΟΜΙΣΜΑ ΠΡΟΒΛΕΠΕΤΑΙ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΕΙ ΕΝΑ ΔΙΕΘΝΕΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΙΚΟ

Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι οι τιμές των βασικών προϊόντων (commodities) θα ήταν σκόπιμο να καθορίζονται σε SDR, για να μειώνεται η αστάθεια που προέρχεται από τον καθορισμό τους σε τιμές δολαρίου

Η αναβάθμιση του γιουάν θα ενθαρρύνει την Κεντρική Τράπεζα της Κίνας να προχωρήσει σε περισσότερες χρηματοοικονομικές μεταρρυθμίσεις

Στην πραγματικότητα το SDR δεν είναι ένα νόμισμα, αλλά μια δυνητική απαίτηση για ελεύθερα χρησιμοποιούμενα διεθνή νομίσματα του ΔΝΤ

Το SDR είναι ένα διεθνές αποθεματικό νόμισμα, που δημιουργήθηκε το 1969 από το ΔΝΤ, για να συμπληρώνει τα επίσημα συναλλαγματικά αποθέματα των κρατών-μελών. Η αξία του προς το παρόν βασίζεται σε ένα καλάθι τεσσάρων νομισμάτων, το δολάριο, το ευρώ, το γεν και τη στερλίνα. Το καλάθι αυτό, σύμφωνα με απόφαση του ΔΝΤ του περασμένου μήνα, θα επεκταθεί από την 1ην Οκτωβρίου 2016, για να περιλαμβάνει και το κινεζικό γιουάν ως το πέμπτο νόμισμα.

Με βάση την απόφαση στο καλάθι που αποφασίζει την αξία του γιουάν, το κινεζικό γιουάν θα αποτελεί τo 10,9% σε σχέση με 8% για το γεν και τη στερλίνα, 30,9% για το ευρώ και 42,9% για το δολάριο. Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες των νομισματικών Αρχών της Κίνας για διεθνοποίηση του νομίσματος αυτού. Όπως, δε, αναφέρουν οι οικονομικοί αναλυτές, η απόφαση αυτή θα ήταν δυνατόν να οδηγήσει σε εισροές κεφαλαίων στην Κίνα ύψους $1 τρις βραχυπρόθεσμα και μέχρι $3 τρις στα επόμενα πέντε χρόνια.

Η απόφαση αυτή ικανοποιεί το αίτημα της Κίνας, που έχει υποβληθεί από καιρό και στην πραγματικότητα παρέχει στο νόμισμα αυτό το καθεστώς ενός αποθεματικού νομίσματος. Η εξέλιξη αυτή είναι πρωταρχικής σημασίας για τις Κεντρικές Τράπεζες, που πρέπει να προγραμματίσουν πώς να ανακατανείμουν τα αποθέματά τους για να συνάδουν περισσότερο με το καλάθι των νομισμάτων που αποτελούν το SDR.

Το καλάθι των νομισμάτων που αποτελούν το SDR αναθεωρείται κάθε πέντε χρόνια από το Εκτελεστικό Συμβούλιο του ΔΝΤ ή πιο νωρίς, αν το δικαιολογούν οι αλλαγές που έχουν επισυμβεί, έτσι που να εξασφαλίζεται ότι αντανακλά τη σχετική σημασία των νομισμάτων στο διεθνές εμπορικό και χρηματοοικονομικό σύστημα. Η κατανομή στα κράτη-μέλη των SDRs, η αξία των οποίων είναι σήμερα $300 δις, ή περίπου 2,5% των παγκόσμιων συναλλαγμάτων αποθεμάτων, βασίζεται στο quota (ποσόστωση) της κάθε χώρας.

Στην πραγματικότητα, το SDR δεν είναι ένα νόμισμα αλλά μια δυνητική απαίτηση για ελεύθερα χρησιμοποιούμενα διεθνή νομίσματα του ΔΝΤ. Έτσι οι χώρες που κατέχουν SDRs μπορούν να πάρουν ελεύθερα χρησιμοποιούμενα νομίσματα σε ανταλλαγή με τα δικά τους SDRs. Για παράδειγμα, το ΔΝΤ δυνατόν να καθορίσει κάποια κράτη-μέλη με πλεονασματικά ισοζυγία πληρωμών να αγοράζουν SDRs από κράτη-μέλη με ελλειμματικά ισοζυγία τρεχουσών συναλλαγών. Βέβαια, τα SDRs σπάνια χρησιμοποιούνται εκτός από τις δραστηριότητες του ΔΝΤ, όπως για παράδειγμα για τα προγράμματα παροχής βοήθειας στα κράτη-μέλη σε περιόδους κρίσεων που τα δάνεια καθορίζονται σε SDRs.

Αν και η επέκταση της οικονομικής δραστηριότητας της Κίνας έχει αυξήσει τον όγκο του εμπορίου και των συναλλαγών που διεξάγονται σε γιουάν, εντούτοις το γιουάν συνεχίζει να αποτελεί ένα μικρό ποσοστό των παγκόσμιων διεθνών συναλλαγματικών αποθεμάτων. Έρευνα από το ΔΝΤ το 2014 στα 188 κράτη-μέλη του έδειξε ότι μόνο 38 διατηρούσαν το γιουάν στα επίσημα συναλλαγματικά αποθέματά τους και αποτελούσαν το 1,1% των παγκόσμιων στοιχείων ενεργητικού (Assets).

Αντίθετα, το αμερικανικό δολάριο χρησιμοποιείτο από 127 χώρες που αποτελούσαν το 64% των παγκόσμιων συναλλαγματικών αποθεμάτων, ενώ το ευρώ αποτελούσε ένα ποσοστό της τάξης του 21%. Τα ποσοστά όσον αφορά το γιουάν ως αποθεματικό νόμισμα είναι χαμηλά ενόψει του γεγονότος ότι μέχρι που το ΔΝΤ άρχισε να πιέζει τις νομισματικές Αρχές της Κίνας να εισαγάγουν τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται για να ενταχθεί το γιουάν στο SDR δεν υπήρχαν ευκαιρίες για τις Κεντρικές Τράπεζες να χρησιμοποιήσουν το γιουάν ως αποθεματικό νόμισμα.

Η κατάσταση αυτή όμως αλλάζει, αφού η Κίνα έχει προωθήσει μεταρρυθμίσεις, με στόχο να ενταχθεί το γιουάν στο καλάθι των νομισμάτων του SDR. Έτσι η απόφαση αυτή του ΔΝΤ θα ασκήσει πιέσεις στην Κινέζικη Κεντρική Τράπεζα να διαχειρίζεται το γιουάν όπως και οι Κεντρικές Τράπεζες στις ανεπτυγμένες χώρες, με το να αφήνει τις δυνάμεις αγοράς να αποφασίζουν την αξία του. Ορισμένοι οικονομολόγοι υποστηρίζουν ότι οι τιμές των βασικών προϊόντων (commodities) θα ήταν σκόπιμο να καθορίζονται σε SDR, για να μειώνεται η αστάθεια που προέρχεται από τον καθορισμό τους σε τιμές δολαρίου.

Βέβαια, η Κίνα συνεχίζει να περιορίζει τα ποσά που οι κάτοικοί της μπορούν να εξάγουν και τα ποσά που οι ξένοι μπορούν να εισάγουν, αλλά η μετατρεψιμότητα δεν αποτελεί προϋπόθεση για να αποτελεί ένα νόμισμα συστατικό του SDR. Όπως αναφέρει έκθεση του ΔΝΤ, υπάρχουν δυο κριτήρια που χρειάζονται: η εκδοτική χώρα θα πρέπει να είναι μεγάλη εξαγωγική χώρα και το νόμισμά της θα πρέπει να χρησιμοποιείται ευρέως. Η Κίνα είναι σήμερα ο μεγαλύτερος εξαγωγέας διεθνώς.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου προβλέπει ότι μέχρι το τέλος του 2015 οι εξαγωγές της Κίνας θα αποτελούν περίπου το 14% της αξίας των προϊόντων που εξάγονται διεθνώς. Σύμφωνα με το SWIFT, το παγκόσμιο σύστημα μεταφοράς χρημάτων, λόγω της αναβάθμισης της Κίνας προβλέπεται ότι σύντομα θα ξεπεράσει την Αμερική ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας, ενώ κατά το 2015 οι εισαγωγές της θα αποτελούν το 10% της αξίας των εισαγωγών διεθνώς.

Τελικά, όμως, η περίληψη του γιουάν στο SDR θα δώσει ώθηση στις δυνάμεις που υποστηρίζουν την ελευθεροποίηση στο κινεζικό σύστημα και στην περαιτέρω ενσωμάτωση της Κίνας στην παγκόσμια οικονομική διακυβέρνηση. Υπολογίζει ότι το γιουαν, όσον αφορά τη χρήση του για διεθνείς συναλλαγές, ανήλθε στην πέμπτη θέση από την 20ή που ήταν το 2012. Κατά συνέπεια, η αναβάθμιση του γιουαν θα ενθαρρύνει την Κεντρική Τράπεζα της Κίνας να προχωρήσει σε περισσότερες χρηματοοικονομικές μεταρρυθμίσεις. Αναφέρεται ότι κατά τους τελευταίους τρεις μήνες, για να προετοιμάσει την ένταξη του γιουάν στο SDR, η Κεντρική Τράπεζα της Κίνας διάνοιξε την κινεζική αγορά ομολόγων στις ξένες Κεντρικές Τράπεζες, και άλλαξε τον τρόπο της διαχείρισης του γιουάν, παρέχοντας περισσότερη επιρροή στις αγορές.

Ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις

Οι μεταρρυθμίσεις που έγιναν από την Κίνα, με στόχο να ενταχθεί το γιουάν στο SDR, ήταν αρκετά ριζοσπαστικές, αφού το γιουάν έχει καταστεί πλήρως μετατρέψιμο, χωρίς περιορισμούς στην πρόσβαση ή ύψος των επενδύσεων στη διατραπεζική κινεζική αγορά ομολόγων. Αναφέρεται ότι έξι από τις δέκα μεγάλες Κεντρικές Τράπεζες έχουν μέχρι τώρα αποφύγει να επενδύσουν στην κινεζική τραπεζική αγορά ομολόγων. Αλλά λόγω των προσφάτων μεταρρυθμίσεων, οι τράπεζες αυτές και άλλοι δημόσιοι επενδυτικοί οργανισμοί αναθεωρούν τη στάση τους.

Οργανισμοί που αναμένεται να επενδύσουν στο γιουάν, εκτός από τις Κεντρικές Τράπεζες, είναι τα κρατικά επενδυτικά ταμεία, όπως για παράδειγμα το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας, που αναμένεται να επενδύσει ένα ποσό της τάξης $40 δις. Άλλοι Οργανισμοί που είναι δυνατόν να επενδύσουν στο γιουάν είναι η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών, η African Development Banκ, η Islamic Development Bank, η Arab Monetary Fund και η International Fund for Agricultural Development.

ΠΑΡΗΣ ΗΛΙΑ
Διοικητικός Σύμβουλος,
KPMG, Λογιστικές, Ελεγκτικές, Φορολογικές και Συμβουλευτικές Υπηρεσίες
(Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα,
και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες της
KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG)