ΤΙ ΣΥΜΦΩΝΗΣΑΝ ΟΙ ΥΠΟΥΡΓΟΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΤΗΝ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ

Οι Αρχές των χωρών της ΕΕ θα αποκτήσουν πρόσβαση σε προσωπικά στοιχεία που συλλέγουν αεροπορικές εταιρείες: ονόματα, ημερομηνίες ταξιδιού, πρόγραμμα, στοιχεία πιστωτικών καρτών και στοιχεία επικοινωνίας

Τα στοιχεία θα συλλέγονται από πτήσεις προς ή από την ΕΕ, καθώς και από πτήσεις μεταξύ κρατών-μελών, ενώ θα συλλέγονται τα στοιχεία των πτήσεων τσάρτερ

Όπως προνοεί η συμφωνία, τα στοιχεία που θα ανταλλάσσονται θα παραμένουν σε αρχείο για περίοδο έξι μηνών

Την ώρα που ο αριθμός των προσφύγων και μεταναστών που φτάνουν στην Ευρώπη διά θαλάσσης φτάνει τις εννιακόσιες χιλιάδες, οι Υπουργοί Εσωτερικών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συμφώνησαν την Παρασκευή στη δημιουργία ενός συστήματος για την ανταλλαγή στοιχείων επιβατών πτήσεων. Η συμφωνία επιτεύχθηκε εν μέσω της ανησυχίας που προκάλεσαν σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι κι ορίζει ότι οι Αρχές των χωρών της ΕΕ θα αποκτήσουν πρόσβαση σε προσωπικά στοιχεία που συλλέγουν αεροπορικές εταιρείες: ονόματα, ημερομηνίες ταξιδιού, πρόγραμμα, στοιχεία πιστωτικών καρτών και στοιχεία επικοινωνίας. Τα στοιχεία θα συλλέγονται από πτήσεις προς ή από την ΕΕ, καθώς και από πτήσεις μεταξύ κρατών-μελών, ενώ θα συλλέγονται τα στοιχεία των πτήσεων τσάρτερ. Η συμφωνία ορίζει ότι τα στοιχεία θα παραμένουν σε αρχείο για έξι μήνες.

Η μπάλα στο ΕΚ

Ο Ετιέν Σνάιντερ, αναπληρωτής πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου, προεδρεύουσας χώρας γι' αυτό το εξάμηνο, εξέφρασε την Παρασκευή την «υπερηφάνειά του για το γεγονός ότι μετά από τόσα χρόνια διαπραγματεύσεων, καταφέραμε να καταλήξουμε σε συμφωνία». Σημειώνεται πως η απόφαση θα κατατεθεί την ερχόμενη Πέμπτη στην Επιτροπή Εσωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Αν περάσει από την Επιτροπή τότε θα γίνει ψηφοφορία στην Ολομέλεια της Ευρωβουλής, πιθανότατα στις αρχές του 2016. Διαφορετικά, θα συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ευρωκοινοβουλίου, χωρών-μελών και Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αναγνωρίζονται οι προσπάθειες της Ελλάδας

Την ίδια ώρα, τις προσπάθειες της Ελλάδας στην αντιμετώπιση των προσφυγικών ροών αναγνώρισαν ο Προεδρεύων του Συμβουλίου της ΕΕ και Υπουργός Εξωτερικών του Λουξεμβούργου, Γιαν Άσελμπορν και ο Επίτροπος, αρμόδιος για θέματα Μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που παραχώρησαν λίγο μετά τη λήξη του Συμβουλίου Υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ στις Βρυξέλλες. «Οι προσπάθειες της Ελλάδας είναι αξιοθαύμαστες αν αναλογιστεί κανείς τις μαζικές μεταναστευτικές ροές προς τη χώρα», δήλωσε ο Γιαν Άσελμπορν, τονίζοντας ότι η χώρα έχει κάνει σημαντικές προσπάθειες στη δημιουργία των κέντρων καταγραφής και ταυτοποίησης προσφύγων (hotspots).

«Πρέπει να μπούμε στη θέση της Ελλάδας. Υπάρχουν πέντε νησιά κοντά στα τουρκικά παράλια», πρόσθεσε στη συνέχεια ο ίδιος. Σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ, που πρώτη εισήγαγε η Γερμανία, ο Γιαν Άσελμπορν ανέφερε ότι τον Μάρτιο θα εξεταστεί η δυνατότητα παράτασής τους, πέραν των έξι μηνών που προβλέπει η συνθήκη Σένγκεν. Όπως είπε, το άρθρο 26 της συνθήκης παρέχει τη νομική κάλυψη για μια τέτοια παράταση, αλλά η ενεργοποίησή του πρέπει να βασίζεται σε «αποδεδειγμένα γεγονότα» που σχετίζονται με «σοβαρές αδυναμίες».

«Η προθεσμία αυτή για τη Γερμανία και την Αυστρία λήγει τον ερχόμενο Μάρτιο», εξήγησε ο Γ. Ασέλμπορν. Συνεχίζοντας, ο Γ. Άσελμπορν ξεκαθάρισε πως δεν υφίσταται «νομικά» ο «αποκλεισμός» ή η «έξοδος» κάποιου κράτους-μέλους από τη ζώνη Σένγκεν. Όταν υπάρχουν προβλήματα, εξήγησε, λαμβάνονται «σταδιακά μέτρα» με βάση τους «κανόνες».

Δεν εκπλήρωσαν τις δεσμεύσεις τους…

Από την πλευρά του, ο Επίτροπος Δημήτρης Αβραμόπουλος τόνισε ότι τα κράτη-μέλη δεν έχουν ακόμα εκπληρώσει όλες τις δεσμεύσεις και τα συμφωνηθέντα στην αντιμετώπιση του προσφυγικού ζητήματος.

«Μπορούμε να ανταποκριθούμε αποτελεσματικά μόνο εάν όλοι πραγματοποιήσουν τις δεσμεύσεις και τις υποχρεώσεις τους», πρόσθεσε ο ίδιος και κάλεσε τα κράτη-μέλη να επιταχύνουν τη διαδικασία μετεγκατάστασης από την Ελλάδα και την Ιταλία και να διαθέσουν τα απαραίτητα μέσα για να ολοκληρωθεί η λειτουργία των hotspots στις χώρες αυτές. Συνεχίζοντας, ο Δ. Αβραμόπουλος ανέφερε ότι η Ελλάδα ζήτησε την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας, την ανάπτυξη των Ομάδων Ταχείας Συνοριακής Επέμβασης (RABIT) και τη συμφωνία με τη Frontex για τα χερσαία σύνορά της με την ΠΓΔΜ. «Η Κύπρος υπήρξε η πρώτη χώρα η οποία ανταποκρίθηκε στο αίτημα της Ελλάδας για πολιτική προστασία», είπε ο Δ. Αβραμόπουλος και κάλεσε όλα τα κράτη-μέλη να ακολουθήσουν το παράδειγμά της, στέλνοντας προσωπικό για τη στήριξη της Ελλάδας.

Εμπλοκή Frontex για φύλαξη συνόρων της ΕΕ

Σε μιαν άλλη εξέλιξη, ο Γερμανός Υπουργός Εσωτερικών, Τόμας Ντε Μεζιέρ, δήλωσε ότι αναμένει ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα προτείνει νέους κανόνες για την προστασία των συνόρων της ΕΕ, οι οποίοι θα προβλέπουν ότι Ευρωπαίοι συνοριακοί φρουροί θα μπορούν να παρεμβαίνουν όταν μια εθνική κυβέρνηση δεν καταφέρνει να τα προασπίσει. Ο ντε Μεζιέρ έκανε τις δηλώσεις αυτές κατά την άφιξή του στις Βρυξέλλες για τη σύνοδο της ΕΕ κατά την οποία οι υπουργοί θα συζητήσουν πώς θα διασφαλίσουν το σύστημα ανοικτών συνόρων Σένγκεν στο εσωτερικό της ΕΕ και το πώς η Ελλάδα θα καταφέρει να ελέγξει ροές ανθρώπων χωρίς προηγούμενο, που φθάνουν μέσω της Τουρκίας και κατευθύνονται μαζικά βορειότερα στην Ευρώπη.

Καλώντας για την ενίσχυση της συνοριακής υπηρεσίας της ΕΕ Frontex, τη βοήθεια της οποίας ζήτησε η Ελλάδα προχθές, αφού δέχθηκε έντονη πίεση από άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ, ο ντε Μεζιέρ είπε πως αναμένει ότι ο ρόλος της Frontex θα είναι επαυξημένος στις προτάσεις τις οποίες θα παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 15 Δεκεμβρίου. «Η Επιτροπή θα πρέπει να παρουσιάσει μια πρόταση... που θα έχει σκοπό, όταν ένα εθνικό κράτος δεν εκπληρώνει αποτελεσματικά το καθήκον του στη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, τότε αυτό να μπορεί να το αναλάβει η Frontex», δήλωσε σε δημοσιογράφους.

Η κυρίαρχη ευθύνη των κρατών-μελών της ΕΕ για εκείνο το τμήμα των εξωτερικών συνόρων της περιοχής Σένγκεν που τους ανήκει προστατεύεται από τις συνθήκες της ΕΕ. Ο ντε Μεζιέρ σημείωσε τη γαλλο-γερμανική ώθηση για τη Frontex, ο ρόλος της οποίας είναι κυρίως να συντονίζει τις εθνικές συνοριακές υπηρεσίες, που θα συμπληρωθεί με ένα πιο φιλόδοξο σύστημα φύλαξης των ευρωπαϊκών συνόρων και ακτών. Δεν είπε κατά πόσον οι νέες προτάσεις θα ενισχύουν την ικανότητα της ΕΕ να παρεμβαίνει στην περίπτωση ενός απρόθυμου κράτους-μέλους.

Φτάνουν τις εννιακόσιες χιλιάδες

Σημειώνεται, πάντως, πως σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευσης, τουλάχιστον 893.970 πρόσφυγες και μετανάστες έχουν φθάσει στις ακτές χωρών της Ευρώπης διά θαλάσσης μέχρι στιγμής φέτος. Σύμφωνα με ανακοίνωση, η οποία αναρτήθηκε στον ιστότοπο του Οργανισμού, τουλάχιστον 3.601 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους ή αγνοούνται εξαιτίας ναυτικών δυστυχημάτων στη Μεσόγειο. Η Ελλάδα υποδέχθηκε τον μεγαλύτερο αριθμό προσφύγων και παράτυπων μεταναστών που έφθασαν στην Ευρώπη διά θαλάσσης, καθώς συνολικά καταγράφηκαν 744.652 αφίξεις, σύμφωνα με τον Οργανισμό.

Η Ιταλία είναι η δεύτερη σημαντικότερη πύλη εισόδου, καταγράφοντας 145.098 αφίξεις, ενώ η Ισπανία ακολουθεί με 3.845 αφίξεις. Συνολικά φέτος ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τη Διαχείριση της Επιχειρησιακής Συνεργασίας στα Εξωτερικά Σύνορα των Κρατών Μελών της ΕΕ (Frontex) έχει καταγράψει πάνω από 1,2 εκ. διελεύσεις των ευρωπαϊκών συνόρων από πρόσφυγες.