Η τακτική άσκηση και η αποφυγή της καθιστικής ζωής μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά
Η επηρεασμένη σεξουαλική δραστηριότητα μετά το έμφραγμα μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, εντάσεις στη σχέση με το άλλο φύλο και να μειώσει τις πιθανότητες στα νεαρά ζευγάρια να αποκτήσουν παιδιά

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου σε αρκετές περιπτώσεις οδηγεί σε μειωμένη σεξουαλική δραστηριότητα, που εν μέρει οφείλεται στον φόβο ότι το σεξ μπορεί να προκαλέσει νέο έμφραγμα ή να οδηγήσει ακόμα και στον θάνατο. Η επηρεασμένη σεξουαλική δραστηριότητα μετά το έμφραγμα μπορεί να οδηγήσει σε κατάθλιψη, εντάσεις στη σχέση με το άλλο φύλο και να μειώσει τις πιθανότητες στα νεαρά ζευγάρια να αποκτήσουν παιδιά. Ειδικότερα στην περίπτωση των νέων ατόμων με ιστορικό εμφράγματος, αναφέρεται ότι μόλις μια στις τρεις γυναίκες και ένας στους δύο άνδρες έχουν σεξουαλική δραστηριότητα τον πρώτο μήνα μετά το έμφραγμα.

Είναι γεγονός ότι, οι οδηγίες που δίνονται στα άτομα που έχουν περάσει έμφραγμα είναι σε αρκετές περιπτώσεις ασαφείς και δεν ανταποκρίνονται στα χαρακτηριστικά και τις ιδιαιτερότητες που κάθε άτομο έχει. Στα δύο τρίτα των ασθενών που τελικά ενθαρρύνονται να έχουν σεξουαλική δραστηριότητα συστήνεται, τις περισσότερες φορές, να περιορίσουν τον βαθμό άσκησης κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.

Ποιος είναι ο κίνδυνος για νέο καρδιακό επεισόδιο;
Είναι σαφές ότι ο σχετικός κίνδυνος για νέο έμφραγμα σε όσους έχουν υποστεί κατά το παρελθόν καρδιακό επεισόδιο και δεν βρίσκονται σε σταθερή κλινική κατάσταση, με ικανοποιητική λειτουργική κατάσταση, δεν διαφέρει από τον κίνδυνο που διατρέχουν άτομα χωρίς ιστορικό στεφανιαίας νόσου. Ακόμη, έχει διαπιστωθεί ότι οι θάνατοι δεν είναι περισσότεροι στους άνδρες που έχουν σεξουαλική ζωή από τον πρώτο μήνα του εμφράγματος σε σχέση με όσους παραμένουν ανενεργείς αυτό το χρονικό διάστημα. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες οδηγίες, που εκδόθηκαν από επιστημονική ομάδα ιατρών διαφόρων ειδικοτήτων (Princeton III) και τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας, τονίζεται η σημασία που έχει ο διαχωρισμός των ανδρών σε χαμηλού, μέσου και υψηλού κινδύνου, με βάση τον κίνδυνο που διατρέχουν για ένα οξύ καρδιολογικό επεισόδιο κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής.

Αναλυτικότερα, για τους ασθενείς που έχουν πόνο στο στήθος στη μικρή προσπάθεια, ή σοβαρές αρρυθμίες, θεωρείται ότι δεν είναι ασφαλές να ξεκινήσουν ερωτικές επαφές. Αντίθετα, θα πρέπει να λάβουν αγωγή από τον καρδιολόγο τους και να επανεκτιμηθούν, αφού σταθεροποιηθεί το καρδιολογικό τους νόσημα. Οι ασθενείς που αναφέρουν ήπιας ή μέτριας βαρύτητας στηθάγχη, θεωρούνται ενδιαμέσου κινδύνου και θα πρέπει να εξεταστούν από καρδιολόγο, ο οποίος θα είναι αυτός που θα κρίνει αν μπορούν να έχουν με ασφάλεια ερωτικές επαφές. Οι τελευταίοι θα πρέπει απαραιτήτως να υποβάλλονται σε δοκιμασία κόπωσης για να εκτιμηθεί κατά πόσον μπορούν να έχουν ήπια προς μέτρια σωματική άσκηση χωρίς συμπτώματα, όπως πόνο ή δυσκολία στην αναπνοή, απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης ή αρρυθμίες, και χωρίς αλλαγή στο καρδιογράφημα που να υποδηλώνει σημαντική βλάβη στις αρτηρίες τους.

Ο πρώτος μήνας
H σεξουαλική πράξη είναι εφικτή σε άτομα με ήπια/μέτρια στηθάγχη και δύο εβδομάδες μετά από ανεπίπλεκτο έμφραγμα μυοκαρδίου και χωρίς συμπτωματολογία στηθάγχης σε ήπια προς μέτρια άσκηση (3-5 μεταβολικά ισοδύναμα), που ισοδυναμεί με γρήγορο περπάτημα απόστασης 1,5 χιλιομέτρων σε 20 λεπτά. Εάν ο ασθενής έχει υποστεί:

α. Αγγειοπλαστική (μπαλονάκι και τοποθέτηση στεντ) μπορεί να έχει σεξουαλική δραστηριότητα τέσσερεις εβδομάδες μετά το πέρας αυτής και εφόσον δεν υπάρχει επιπλοκή στο σημείο της αρτηριακής παρακέντησης. Το χρονικό αυτό διάστημα είναι πολύ μικρότερο όταν η παρακέντηση γίνεται από το χέρι.
β. Αορτοστεφανιαία παράκαμψη (bypass) δύναται να έρθει σε σεξουαλική επαφή 6-8 εβδομάδες μετά το πέρας αυτής και εφόσον δεν υπάρχει επιπλοκή στο σημείο της στερνοτομής.

Σε ασθενείς με μη καθορισμένο κίνδυνο συστήνεται υποβολή σε δοκιμασία κόπωσης και επαναταξινόμηση σε χαμηλού ή υψηλού κινδύνου, με βάση τα ευρήματα της εξέτασης.

Το περπάτημα μπορεί να βοηθήσει;
Η τακτική άσκηση και αποφυγή της καθιστικής ζωής, σε συνδυασμό με τη διακοπή του καπνίσματος, μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά στη βελτίωση της σεξουαλικής ζωής μετά το έμφραγμα. Πρόσφατα ανακοινώθηκε σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό η σημαντική βελτίωση της λειτουργικής ικανότητας και της στυτικής λειτουργίας στο 70% των ανδρών με πρόσφατο έμφραγμα μυοκαρδίου, που ακολούθησαν ειδικό πρόγραμμα με περπάτημα τέσσερεις φορές την εβδομάδα, με προοδευτική αύξηση της διάρκειας του βαδίσματος για 30 ημέρες. Η βελτίωση αυτή οφείλεται στην αυξημένη, λόγω της άσκησης, παραγωγή ουσιών που χαλαρώνουν τις αρτηρίες και βελτιώνουν σημαντικά τη ροή του αίματος στα αιμοφόρα αγγεία και κατά συνέπεια στα σηραγγώδη σωμάτια του πέους.

Επιλογή φαρμάκων
Η φαρμακευτική αγωγή που βελτιώνει τα συμπτώματα και την πρόγνωση μετά το έμφραγμα δεν θα πρέπει να διακόπτεται λόγω μιας πιθανής δυσμενούς επίδρασης στη σεξουαλική δραστηριότητα. Φάρμακα που αποτελούν θεραπεία πρώτης γραμμής μετά το έμφραγμα, όπως οι β-αναστολείς και τα φάρμακα για τη χοληστερόλη (στατίνες) έχουν ενοχοποιηθεί για στυτική δυσλειτουργία και μείωση της λίμπιντο, ωστόσο η διακοπή τους μπορεί να επιφέρει πολύ μεγαλύτερους κινδύνους στην υγεία του καρδιοπαθούς.

Η λήψη των αναστολέων της 5-φωσφοδιεστεράσης που αποτελούν την κλασική θεραπεία στη στυτική δυσλειτουργία είναι ασφαλής, με την προϋπόθεση ότι δεν συγχορηγούνται με νιτρώδη, δηλαδή φάρμακα που ανακουφίζουν από το στηθαγχικό πόνο, και τα οποία αποτελούν την κύρια αντένδειξη για τη χρήση τους λόγω σημαντικής πτώσης της αρτηριακής πίεσης, με απρόβλεπτες συνέπειες. Πρέπει να τονιστεί ότι τα φάρμακα αυτά δεν είναι «αφροδισιακά» και χορηγούνται αποκλειστικά πριν την επαφή, για βελτίωση της στυτικής λειτουργίας.

Τέλος, παρόλο που η χορήγηση τεστοστερόνης έχει βρεθεί ότι βελτιώνει τα συμπτώματα των ασθενών με στηθάγχη ή καρδιακή ανεπάρκεια, τα δεδομένα που διαθέτουμε όσον αφορά την ασφάλεια της θεραπείας υποκατάστασης σε ασθενείς με χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης, για τους ασθενείς με καρδιολογικό ιστορικό, παραμένουν μέχρι στιγμής αντιφατικά.

ΝΙΚΟΣ ΙΩΑΚΕΙΜΙΔΗΣ
Καρδιολόγος, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, health.in.gr