Η χώρα έχει επωφεληθεί σημαντικά από την ελεύθερη διακίνηση, στη βάση των Συνθηκών
Η Άγκελα Μέρκελ και ο Φρανσουά Ολάντ έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν θα ήθελαν στο προσεχές μέλλον να τροποποιήσουν τις Συνθήκες της Ε.Ε., αφού τόσο η Γαλλία όσο και η Γερμανία θα έχουν εκλογές το 2017

Όπως είναι γνωστό, ο Πρωθυπουργός της Βρετανίας, κ. Ντέιβιντ Κάμερον, προεκλογικά είχε υποσχεθεί ότι θα ζητήσει την επαναδιαπραγμάτευση ορισμένων προνοιών των Συνθηκών της Ε.Ε., και στη συνέχεια να διοργανώσει δημοψήφισμα μέχρι το 2017 για παραμονή ή όχι στην Ε.Ε. Η κ. Άγκελα Μέρκελ, η Καγκελάριος της Γερμανίας και ο Πρόεδρος της Γαλλίας, κ. Φρανσουά Ολάντ, έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν θα ήθελαν στο προσεχές μέλλον να τροποποιήσουν τις Συνθήκες της Ε.Ε., αφού τόσο η Γαλλία όσο και η Γερμανία θα έχουν εκλογές το 2017.

Αυτοί και οι άλλοι ηγέτες της Ε.Ε. έχουν πολύ σοβαρά προβλήματα να αντιμετωπίσουν, όπως είναι το μεταναστευτικό πρόβλημα και η ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία, ενώ η Ελλάδα θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει την Ευρωζώνη. Παράλληλα, όλοι οι ηγέτες της Ε.Ε. έχουν να αντιμετωπίσουν τα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα στις χώρες τους, αν και σε καμιά περίπτωση δεν θα ήθελαν την έξοδο της Βρετανίας από την Ε.Ε. Παράλληλα, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κ. Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, δήλωσε ότι, ενώ η Ε.Ε. θα αντιμετωπίσει με δίκαιο τρόπο τα αιτήματα της Βρετανίας, εντούτοις δεν πρόκειται να εγκαταλείψει βασικές αρχές, όπως είναι η ελεύθερη διακίνηση εργαζoμένων.

Κατάλογος αιτημάτων
Ο κ. Κάμερον έχει δηλώσει στους ηγέτες τις Ε.Ε. ότι προσβλέπει σε μια συμφωνία στο τέλος του χρόνου στη διάσκεψη κορυφής του Δεκεμβρίου, έτσι που να προχωρήσει στη διοργάνωση του δημοψηφίσματος αργότερα την άνοιξη ή αρχές του καλοκαιριού του 2016. Όπως φαίνεται ο κ. Κάμερον σύντομα πρόκειται να παραδώσει στον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κ. Donald Tusk, κατάλογο των αιτημάτων του για επαναδιαπραγμάτευση ορισμένων προνοιών των Συνθηκών της Ε.Ε. για να παραμείνει η Βρετανία στην Ε.Ε. Τώρα επαφίεται στον κ. Tusk (του οποίου στόχος είναι η παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε) να βρει κοινό έδαφος μεταξύ των αιτημάτων του κ. Κάμερον και εκείνων που οι ηγέτες των άλλων 27 χωρών της Ε.Ε. θα μπορούσαν να αποδεχθούν. Αν καθυστερήσει, όμως, η υποβολή των αιτημάτων του κ. Κάμερον, δεν θα είναι δυνατόν να ληφθούν αποφάσεις τον ερχόμενο Δεκέμβριο και έτσι το δημοψήφισμα ίσως να αναβληθεί για το 2017.

Τα βρετανικά αιτήματα
Όσον αφορά τα βρετανικά αιτήματα, μπορούν να καταταγούν σε τέσσερις κατηγορίες. Η πρώτη κατηγορία είναι η εισήγηση η Ε.Ε να καταστεί πιο ανταγωνιστική με την επέκταση της ενιαίας αγοράς και την κατάργηση αχρείαστων κανονισμών. Αλλά έκθεση από τον ΟΟΣΑ αναφέρει ότι η Βρετανία έχει τη λιγότερο ρυθμισμένη αγορά εργασίας και τη δεύτερη λιγότερο ρυθμισμένη αγορά αγαθών στην Ευρώπη. Αναφέρεται ότι οι πιο επιβλαβείς κανονισμοί, όπως είναι οι περιορισμοί στην πολεοδομία, είναι βρετανικής προέλευσης. Τονίζεται δε ότι αν η Βρετανία μετά την έξοδό της από την Ε.Ε. επιθυμεί πλήρη ένταξη στην ευρωπαϊκή ενιαία αγορά, θα πρέπει να εφαρμόζει σχεδόν όλους τους κανονισμούς της Ε.Ε.

Η δεύτερη κατηγορία αιτημάτων είναι να ξεκαθαρίσει η σχέση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης και των χωρών εκτός της ζώνης του ευρώ και πιο συγκεκριμένα να υπάρχουν εγγυήσεις ότι δεν θα λαμβάνονται αποφάσεις που θα επηρεάζουν δυσμενώς το City του Λονδίνου. Η τρίτη κατηγορία είναι το θέμα των χορηγημάτων για τους μετανάστες από άλλες χώρες της Ε.Ε., τα οποία επιθυμεί να περιορίσει. Η τέταρτη κατηγορία αιτημάτων είναι να επιτρέπεται στα εθνικά κοινοβούλια να παρεμποδίζουν την έγκριση προτάσεων για μεγαλύτερη ολοκλήρωση της Ε.Ε. Σε αυτήν την περίπτωση η Βρετανία θα ήθελε να εξαιρείται.

Πλεονεκτήματα χωρίς δέσμευση
Στο μεταξύ, ο Υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας, κ. Τζορτζ Όσμπορν, την περασμένη εβδομάδα, σε ομιλία του στη βιομηχανική διάσκεψη του BDI στο Βερολίνο, έχει καθορίσει προτάσεις με βάση τις οποίες η Βρετανία θα είναι μια από τις χώρες εκτός της Ευρωζώνης που θα απολαμβάνουν τα πλεονεκτήματα της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς αλλά δεν θα είναι δεσμευμένη σε μια μεγαλύτερη εμβάθυνση, η οποία πιστεύει ότι είναι απαραίτητη για να καταστήσει πιο αποτελεσματική τη Ζώνη του ευρώ. Ο κ. Όσμπορν υποστήριξε ότι αν τα συμφέροντα της Βρετανίας προστατευθούν, τότε η χώρα δεν πρόκειται να εναντιωθεί στις 19 χώρες της Ευρωζώνης αν επιθυμούν να προχωρήσουν σε μεγαλύτερη ολοκλήρωση. Με τον τρόπο αυτό θα υπάρχει μια καλύτερη Ευρωζώνη που θα εργάζεται καλυτέρα, ενώ η Βρετανία θα έχει την εγγύηση ότι οι αποφάσεις της Ευρωζώνης και τα κόστη δεν θα επιβάλλονται στη Βρετανία. Στην ίδια διάσκεψη η κ. Άγκελα Μέρκελ, Γερμανίδα Καγκελάριος, συμφώνησε ότι η Ευρώπη σήμερα έπαυσε να είναι μια Ευρώπη μιας ταχύτητας.

Στο μεταξύ, ο Διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, κ. Mark Carney, υποστηρίζει σθεναρά την παραμονή της Βρετανίας στην Ε.Ε. και τόνισε ότι η Βρετανία έχει επωφεληθεί σημαντικά από την ελεύθερη διακίνηση εμπορευμάτων, υπηρεσιών, κεφαλαίων και εργαζομένων, με βάση τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Αναφέρεται δε ότι η Βρετανία έχει πετύχει τον πιο υψηλό κατά κεφαλήν ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ των χωρών της ομάδας των G7.

Ισχυρότερη εντός Ε.Ε.
Οι ευρωσκεπτικιστές ισχυρίζονται, επίσης, ότι μια έξοδος της Βρετανίας από την Ε.Ε. θα οδηγούσε στη σύναψη εμπορικών συμφωνιών με χώρες εκτός της Ε.Ε. Πρόσφατα όμως ο εμπορικός διαπραγματευτής της Αμερικής, κ. Michael Froman, απέρριψε την ιδέα ότι η Αμερική θα ήταν πρόθυμη να υπογράψει διμερή εμπορική συμφωνία με τη Βρετανία. Ο κ. Froman δήλωσε ότι η Βρετανία θα έχει πιο ισχυρή φωνή στις εμπορικές συμφωνίες, αν είναι εντός της Ε.Ε. παρά να είναι μια μοναχική χώρα, και ότι αν εξέλθει από την Ε.Ε. η Βρετανία θα υπόκειται στους ιδίους εισαγωγικούς δασμούς που ισχύουν με την Ινδία και την Κίνα. Είναι σκόπιμο να αναφέρουμε ότι διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις έχουν δηλώσει ότι προτιμούν να διαπραγματεύονται με τη Βρετανία εντός παρά εκτός της Ε.Ε.

Κινέζικη επιθυμία
Πρόσφατα, η Βρετανία έστρωσε κόκκινο χαλί για να υποδεχτεί τον Κινέζο πρόεδρο κ. Xi Jinping. Αποτέλεσμα της τετραήμερης επίσημης επίσκεψης του κ. Xi στη Βρετανία ήταν η υπογραφή διμερών εμπορικών και επενδυτικών συμφωνιών, αξίας σχεδόν £55 δις. Η Κίνα όμως δεν ενδιαφέρεται για τη Βρετανία τόσο ως μια εξαγωγική αγορά όσο ως μια μεγάλη πλατφόρμα, από την οποία η Κίνα να μπορεί να καταστεί διεθνής. Για παράδειγμα, η πρόσβαση στο City και τις χρηματαγορές του Λονδίνου έχουν καταστεί πολύ σημαντικές για την Κίνα, ειδικά ενόσω προσπαθεί να διεθνοποιήσει το γιουάν. Σε ομιλία του κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του ο Xi δήλωσε ότι η επιθυμία του είναι όπως η Βρετανία παραμείνει στην Ε.Ε., πράγμα που έχουν δηλώσει διάφοροι ηγέτες διεθνώς, περιλαμβανομένου και του Προέδρου της Αμερικής Μπαράκ Ομπάμα. Ο κ. Xi δήλωσε ότι πιστεύει σε μια ευημερούσα Ευρώπη και μια ενωμένη Ε.Ε. και ελπίζει η Βρετανία ως ένα σημαντικό μέρος της Ε.Ε. να παίξει έναν περισσότερο θετικό και εποικοδομητικό ρόλο, για να βοηθήσει στην εμβάθυνση των σχέσεων τής Κίνας με την Ε.Ε.

ΖΑΚΗΣ ΧΑΤΖΗΖΑΧΑΡΙΑ
Διοικητικός Σύμβουλος, KPMG Limited. Οι απόψεις και γνώμες που διατυπώνονται στο παρόν είναι αυτές του συγγραφέα και δεν εκπροσωπούν κατ’ ανάγκην τις απόψεις και γνώμες της KPMG International ή Οίκων Μελών της KPMG.